Mediline Hastanesi Elazığ Mediline Hastanesi Elazığ
  • Yıldızbağları Mah. Yunus Emre Bulvarı No:133 /23100 Elazığ
  • 0 (424) 237 11 11
  • 7/24 ACİL

"Doğumsal Çarpık Ayak","Clubfoot" veya "Pes Ekinovarus" olarak bilinen ayakta doğumsal bir şekil bozukluğudur. Kısaca PEV olarak da bilinir. 

Pev (Pes Ekinovarus) Nedir?

Çarpık ayak sendromu olarak bilinen pes ekinovarus, detaylı ultrason görüntülemeleriyle gebeliğin 16’ncı haftasında bulunabiliyor. Bazı bebeklerde anne karnındaki pozisyondan kaynaklı görülmese de, doğduktan hemen sonra anlaşılıyor ve ona göre bir tedavi yöntemi geliştiriliyor. Bin doğumda bir oranda görülür ve erkek çocuklarında kızlara oranla daha fazladır.

Pes Ekinovarus Belirtileri Nelerdir?

Hastaların ayaklarında cilt çizgileri oluşur. Bu çizgiler hastalığın seviyesine göre artıp azalabilir. Pes ekinovarus hastası bebeklerde topukların çok küçük olmasından dolayı, elle muayene esnasında teşhis koymak zor olabilir. Özellikle iki ayakta çarpıklık varsa ve seviyesi azsa, teşhis gözden kaçırılabilir.

Tek bir ayakta çarpıklık varsa, ayak diğer ayağa göre daha ince görünebilir. Ancak bacak boyunda herhangi bir değişiklik oluşmaz. Ayak kemikleri, çarpıklıkla doğru oranda deformasyona uğrar.

Hastalığın tedavisinde geç kalınması halinde, kemiklerdeki şekil bozuklukları hızla artış gösterir. Şekil bozukluğu en yüksek talus kemiğinde meydana gelir. Ayağın dışarıya dönmesini sağlayan kaslar zamanla daha da güçsüzleşir. Ayağı besleyen damarlarda zamanla sorunlar oluşabilir.

Pes Ekinovarus Nedenleri Nelerdir?

Pes Ekinovarus yani doğuştan çarpık ayak nedeni olarak pek çok sebep öne sürülmüştür. Bunlar; genetik faktörler, anne karnındaki gelişim dönemi, annenin gebelik dönemindeyken bazı maddelere maruz kalması (retinoik asit gibi) kas-iskelet sisteminde bozulmalar, fetüs gelişiminde bozulmalar, embriyonik hücrede bozulmalar, beslenme bozukluğu, hormonal bozukluk, damarsal anormallikler ve enfeksiyonlar olarak sayılabilir.

Doğum öncesi anne karnındaki dönem açısından yapılan araştırmalarda Pes Ekinovarusun daha çok gebeliğin yaklaşık olarak 9.haftalarındaki gelişim bozukluklarına bağlı oluştuğu düşünülmektedir.

Diz ile ayak bileği arasında bulunan iki kemikten biri olan tibia kemiğinin üzerinden geçen atardamarın çoğu doğuştan çarpık ayak vakasında olmadığı görülmüştür.

Bacak kaslarında anormallikler olan birinci dereceden yakına sahip olan Pes Ekinovarus hastalarının olması da kas anormalliklerinin genetik olarak aktarımı sonucu oluştuğunu da düşündürmektedir.

Ayrıca çevresel faktörlerin de çarpık ayak oluşumuna neden olduğu bilinmektedir. Yani çarpık ayak, çok farklı değişkenlere bağlı olarak oluşan multifaktöriyel (çok faktörün neden olduğu) bir hastalıktır.

Pes Ekinovarus Tedavisi

1000 kişiden 1’inde görülen pes ekinovarus hastalığı eskiden bebek doğar doğmaz tedavi edilmeye başlanır, geç kalınırsa elde edilebilecek en iyi sonuçtan mahrum kalınacağı belirtilirdi. Bu da anne ve babada stres yükü yaratır, anne ile bebeğin bağ kurmasının önüne geçerdi. Günümüz tedavilerinde anne ile yenidoğan bebeğe ortalama 10 gün zaman tanınıyor.

Pes ekinovarus tedavisinde öncelikle alçı tedavisi uygulanır. Özel bir teknikle ayak esnetilir ve kasığa kadar alçıya alınır. Yaklaşık 1 hafta sonra ayakta ilk güne oranla biraz düzelme görülebilir. Tekrar alçı uygulaması yapılır. 4-6 hafta boyunca alçı işlemleri tekrarlanır. Ponseti yöntemi denilen bu teknikte her alçılamada farklı açı kullanılır. Sürenin sonunda ayak esnetilerek kontrol edilir. 20 derecenin üzerinde bir esneme varsa ve topuk kemiği yerindeyse tedavinin düzelme aşaması biter. Yoksa aşil tendonunu uzatmak için ufak bir ameliyat yapılır. Tendon ameliyatından sonra ayak 3 hafta kadar alçıda kalır. Sürenin sonunda tendon tamamen iyileşir. Alçının çıkarılmasının ardından ayağın şeklini koruması için ortez denilen arası çubuklu özel ayakkabılar giyilmelidir. Önerimiz bu ayakkabıların 3 ay boyunca günde 23 saat giyilmesi yönündedir. 3 aydan sonra sadece uyurken giyilmesi yeterli olacaktır.

Doğuştan çarpık ayak tedavisi sabır gerektiren bir süreçtir. Bu süreç zamanla azalarak daha konforlu bir hale gelse de 4 yaşına kadar devam eder. Ailelerin rahat olması ve çocuklarını iyi adapte etmesi tedavi sürecinin kolay geçmesi açısından son derece önemlidir.

Doğuştan çarpık ayak hastalığı tedavi edildiğinde çok iyi sonuçlar alınan bir hastalıktır. Tedavi sonucunda çocuk ilerleyen yaşantısında normale oldukça yakın işlevsellikte ayaklara sahip olur. Tedavi edilmezse kendiliğinden düzelebilecek bir hastalık değildir. Küçük yaşlarda mutlaka tedavisinin yapılması gerekir.

Tedavi olmayan çocuklarda ileriki yaşlarda ayaklarda ve bacaklarda hem görüntü olarak hem de işlevsellik olarak hasarlar oluşur. Çarpık olan ayak ve bacak diğer ayaktan daha incedir. Kaslarda güçsüzlük vardır. Bu durumdan çocuğun yürüme ve hareket kabiliyeti de olumsuz anlamda etkilenir.

Bu sebeple pes ekinovarus hastalığı bulunan bebeğin yaşamın ilk haftalarında geciktirilmeden tedaviye başlatılması gerekir.

Pes Ekinovarus Ameliyatı

Pes ekinovarus ameliyatı bundan 20 yıl kadar önce çok sık uygulanırdı. Ancak daha sonra geliştirilen ameliyatsız tedavi metotları sayesinde cerrahi ilk tercih olmaktan çıkmıştır. Günümüzde deformitenin ileri düzeyde olması, düzelmenin tam olarak sağlanamaması veya deformiteye başka deformitelerin eşlik etmesi durumlarında ameliyata başvurulmaktadır.

Ameliyat için bebek en az 6-7 aylık olmalıdır. Yukarıda belirttiğimiz ortez gibi tedavi yöntemleri ameliyattan sonra da 1-4 yıl kadar kullanılmalıdır.

Pes Ekinovarus tedavisi hakkında merak ettiğiniz konuları Elazığ Özel Mediline Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji Bölümümüzün uzman ekibine sorabilir, sorunuzla ilgili öneriler isteyebilirsiniz. Hekimlerimizden online randevu alabilir veya +90 (424) 237 11 11 nolu Çağrı Merkezimizi arayarak bilgi ve randevu alabilirsiniz.

Önemli Not: Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka hekimlerimize başvurunuz.

Sosyal Medyada Paylaşın: