Mediline Hastanesi Elazığ Mediline Hastanesi Elazığ
  • Yıldızbağları Mah. Yunus Emre Bulvarı No:133 /23100 Elazığ
  • 0 (424) 237 11 11
  • 7/24 ACİL

Uyurgezerlik probleminin 5 yaş civarında başladığını ifade eden Elazığ Özel Mediline Hastanesi Nöroloji Bölüm uzmanımız, "Uyurgezerlik, uykudan kalkma ve gezme ile tanınır. Kişinin bu esnada uyandırılması güçtür ve olup biteni hatırlamaz" dedi ve uyurgezerlerde görülen davranışları anlattı.

Uyurgezerlik (Somnambulizm) Nedir?

Somnambulizm olarak da bilinen uyurgezerlik, uyku halindeyken uyanmayı ve etrafta dolaşmayı içeren bir uyku bozukluğudur. Uykunun ilk kısımlarında özellikle uykuya daldıktan birkaç saat içinde görülen uyurgezerlik, nerdeyse toplumda 40 kişiden birinde görülen bir rahatsızlıktır.

Çocukluk çağında başlayan uyurgezerlik, genelde ergenlik çağının sonuna doğru ortadan kalkmaktadır. Ancak bazı yetişkinlerde devam ettiği görülmüştür.

Parasomni kategorisinde bir tür uyku bozukluğu olarak uyurgezerlik, oldukça sık karşılaşılan bir problemdir ve zaman zaman hem kişinin kendisine hem de çevresine zarar vermesine neden olabilmektedir. Bu hastalığa yakalanan bazı vakalarda halüsinasyon görmek gibi algı bozuklukları yaşanabilmekte ve bu durum cinayete kadar varabilmektedir.

Uyurgezerlik ya da bilinen diğer adlarıyla uyurgezer veya uykuda gezinme olayında kişiler, bilinçlerinin düşük olmasına rağmen genellikle tam bir bilinç durumunda gerçekleştirdikleri faaliyetleri gerçekleştirmektedir. Bu faaliyetler kişinin yatakta oturması, banyo, yürüyüş ya da temizlik yapmak gibi basit faaliyetlerin yanı sıra araç sürme ve yemek pişirme gibi daha karmaşık faaliyetler de olabilmektdir.

Uyurgezerlik (Somnambulizm)  Belirtileri Nelerdir?

Uyurgezerlik, rüyasız geçen derin uyku döneminde meydana gelir. Bu kişiler yatakta ayağa kalkabilir veya gözlerini açabilir. Gözleri anlamsız bakan kişi evin içinde dolaşır ya da ışıkları açıp kapatabilir. Bir şeyler yiyebilir, giysiler giyebilir, araç bile sürebilir. Konuşabilir, kabus gördüklerinde çığlık atabilir, etrafını tekmeleyebilir. Ayrıca bu kişiler uyurgezer oldukları sırada uyanmakta güçlük çekebilir. Uykuya daldıktan 1-2 saat sonra uyurgezer duruma geçen kişiler, bunu gecede bir kaç defa yaşayabileceği gibi, bir kaç gece üst üste yaşayabilir. Genellikle ergenlik dönemine doğru uyurgezerlik kendiliğinden yok olur. Belirtileri ise aşağıdaki gibidir;

– Kişinin gözleri tam açık ve bakışlar sabittir.

– Yüzde herhangi bir ifade olmaz.

– Kendisine soru sorulduğunda cevap vermezler ya da mantıksız cevaplar verirler.

– Çevresindeki eşya ve insanlara karşı dikkatsizce bir tutum sergilerler.

– Uykuda olduklarında bile uyanık görünmek.

– Çevrede dolaşırlar ve aktivitelerle uğraşırlar.

– Uyandırılırlarsa kafaları bulanık olur.

– Uykuda yaptıklarını uyandıktan sonra hatırlamazlar.

Uyurgezerlik (Somnambulizm)  Nedenleri Nelerdir?

Birçok faktör uykuda yürümeye neden olabilir. Yorgunluk, uyku bölünmesi, stres, depresyon, ateş, uyku düzeninin bozulması, uyku ilaçları ve psikiyatrik ilaçlar, alkol….

Uyurgezerliğe neden olabilecek uyku ile ilişkili hastalıklar:

- Obstrüktif Uyku Apne Sendromu

- Narkolepsi

- Huzursuz bacak sendromu

- Gastroözofageal reflü

- Migren

- Hipertiroidi, kafa travması, inme gibi durumlar.

- Uykuda yürüme, bazen uykuda gelişen epilepsi atakları, panik atak ya da diğer uyku bozuklukları ile karışabilir.

- Uyurgezerlik kalıtımla geçiş gösterebilir. Anne ya da babada varsa, çocukta da görülebilir.

Uyandırılma: Özellikle küçük çocuklarda gece uyandırılma, uyurgezerliğe neden olabilmekte.

Uykusuzluk: Uzun süreli uyku bozukluğu ya da vardiyalı çalışma şekli soruna neden olabilir.

Migren: Özellikle çocuklardaki uyurgezerlik nedenlerinden birisi de, migren olduğu unutulmamalı.

Psikolojik ve psikiyatrik bozukluklar: Depresyon, endişe bozuklukları gibi hastalıklar, migrene neden olabilmekte.

Kişilik problemleri: Özellikle insanlarla sürekli çatışma yaşayan kişilik özellikleri olanlarda, sık görülür.

Psikiyatri ilaçları: Bazı psikiyatrik ilaçların tedavide kullanılması esnasında, yan etki olarak ortaya çıkabilir.

Yaşlılıktaki beyin hastalıkları: Yaşlılıkta ortaya çıkan uyurgezerliğin nedeni, genelde beyin hücrelerinin ölümüne neden olan hastalıklar olur.

Uyurgezerlik (Somnambulizm)  Tedavisi

Uyurgezerlik özellikle de çocuklarda tedavi edilmesine gerek olmayan bir sağlık problemidir, kendiliğinden ergenlikte geçer fakat yetişkinlerde, kişinin hayatını ciddi etkilediği durumlarda, sık sık atak geçiren veya sakatlıklar yaşayan bireylerde tedavi ihtiyacı doğar. Tedavi genel olarak altta yatan sebeplerin ortadan kaldırılması ya da yaşanabilecek problemleri önlemeye dönüktür.

Altta yatan durum biliniyorsa ortadan kaldırılması: Alkol-madde kullanımı, ilaçların yan etkileri, uyku apnesi gibi problemlerin tedavi edilmesi genellikle yetişkinlerde ilk basamak tedaviyi oluşturur.

Programlanmış uyandırma: Uyku yoğunluğu henüz yeterince artmadan birey uykuya daldıktan 15-20 dakika sonra kasti olarak uyandırılır. Bu sayede uykunun en derin evresine geçme ihtimali azalır. Uyku kalitesi de bir miktar düşebilir fakat sık sık hayati tehlike arz eden eylemlerde bulunmaya göre tercih edilir. Bu mutlaka bir psikiyatrist ve ya nörolog tarafından programlanması gereken bir yöntemdir.

İlaç tedavisi: nadiren de olsa uyku ilaçları, melatonin hormonu ve ya antidepresanlara başvurulabilir. Bu tedavi de yine hastalığın ciddi etkilediği ve kendini sık sık tehlikeye atan bireyler için daha uygun olacaktır.

Uyurgezerlik çocuklarda ortaya çıktığında tedavisiz iyileşebilir bu nedenle ilaç kullanımına da genellikle başvurulmaz. Yetişkinlerde ortaya çıktığında da hasta öncelikle sorunu ortadan kaldıracak tedavilere yönlendirilir. İlaç kullanımı nadiren gündeme gelirse, uyku ilaçları grubundan benzodiazepinler ve çeşitli antidepresanlar reçete edilebilir.

Psikoterapi: özellikle yetişkinlerde altta yatan herhangi bir sebep bulunamadıysa stres yoğunluğu yaşayan bireylerde psikoterapi faydalı olabilir. Stres yönetimi, hipnoz ve uyku teknikleri ile problemin çözülmesi amaçlanabilir.

Uyurgezerlik tedavi edilmese de hayati tehdit oluşturan, acil bir sorun değildir. Yetişkinlerde altta yatan sebebin bulunması ek problemlerin önüne geçilmesi için gereklidir. Tedavi edilmediği ya da yeterli düzeyde yönetilmediği sürece hastaların karşı karşıya olduğu en ciddi risk uyurgezerlik esnasında düşme, çarpma gibi travmalara maruz kalmaktır. Hastalar ev dışına çıkar ya da araç kullanırsa kendilerini de başkalarını da ciddi tehlikeye atabilirler.

Eğer uyurgezerlik; yetişkin yaşta aniden başladıysa, çocuklarda ergenlikten sonra sebat ediyorsa, haftada 1-2 kez gibi oldukça sık ataklar yaşanıyorsa, evde yaşayan diğer bireyler ciddi olarak etkileniyorsa, gün içinde performans düşüklüğü yaşanıyorsa ya da birey atak esnasında tehlikeli eylemlerde bulunuyorsa hekime başvurulup tedavi alınması gerekir.

Somnambulizm (Uyurgezerlik) Hastalığı Tedavisi hakkında merak ettiğiniz konuları Elazığ Özel Mediline Hastanesi Nöroloji Bölümü Uzman ekiplerine sorabilir, sorunuzla ilgili öneriler isteyebilirsiniz. Hekimlerimizden  online randevu alabilir veya +90 (424) 237 11 11 nolu Çağrı Merkezimizi arayarak bilgi ve randevu alabilirsiniz.

Önemli Not: Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka hekimlerimize başvurunuz.

Sosyal Medyada Paylaşın: