Mediline Hastanesi Elazığ Mediline Hastanesi Elazığ
  • Yıldızbağları Mah. Yunus Emre Bulvarı No:133 /23100 Elazığ
  • 0 (424) 237 11 11
  • 7/24 ACİL

Beyin hücrelerinde kayıp ile seyreden Parkinson hastalığı, hareketlerde yavaşlama, istirahat sırasında titreme, vücudun hafifçe önde doğru eğilmesi gibi semptomlarla karakterizedir. Kadınlara oranla erkeklerde %50 oranında daha fazla görülen bu nörolojik hastalık, çoğunlukla 60 yaş üzerindeki kişilerde görülse de 20 ila 40 yaşları arasında da ortaya çıkabilir.   

İlk kez 1817 yılında James Parkinson tarafından tanımlanarak literatüre giren hastalığın Türkiye'de görülme sıklığı %1 oranındadır. Hastalığın oluşturduğu belirtiler, kişinin yaşam kalitesinin oldukça düşmesine neden olur. Parkinson hastaları, doğru tanı ve tedavi ile uzun yıllar boyunca yaşamlarını sürdürebilir. Bu nedenle hastalığın belirtileri fark edildiğinde vakit kaybedilmeden bir nöroloji uzmanına başvurulması ve tedavi seçeneklerinin değerlendirilmesi büyük önem taşır. Parkinson hastalığının tanı ve tedavi yöntemlerine geçmeden önce sıklıkla sorulan "Parkinson hastalığı nedir?" sorusunu yanıtlamak gerekir. Elazığ Özel Mediline Hastanesi Nöroloji Bölüm Uzmanı Uzm. Dr. Oktay KAPAN bu sorulara cevaplıyor.

Parkinson hastalığı nedir?

"Parkinson, yavaş ilerleyen ve beyin hücrelerinin kaybıyla seyreden (nörodejeneratif) nörolojik bir hastalıktır. Halk arasında titrek felç olarak da bilinen Parkinson hastalığı, büyük oranda 40 ila 70 yaş aralığındaki bireylerde görülür. Erkeklerde görülme sıklığı kadınlara kıyasla %50 oranında daha fazladır. Hastalık, yaklaşık %5 oranında 20 ila 40 yaş arasındaki genç yetişkinlerde de görülebilir. Hastalığın yavaş ilerleyici özelliğinden dolayı Parkinson hastaları tedavi ile birlikte uzun yıllar yaşamlarını sürdürebilir. Parkinson hastalığının öne çıkan belirtileri, titreme ve hareket kısıtlılığı olsa da kişide pek çok farklı belirtinin görülmesine sebep olur."

Parkinson hastalığının yavaş ilerleme özelliğine sahip olan, beyin hücrelerinde kayıp ile seyreden bir beyin hastalığı olduğunu dile getiren Uzm. Dr. KAPTAN ; "Normalde insan beyninde belli bölgelerde kişinin akıcı ve koordine hareket etmesini sağlayan dopamini üreten beyin hücreleri vardır. Bu hücreler beynin substansiya nigra adı verilen belli bir alanında yoğunlaşmış halde bulunurlar. Dopamin substansiya nigra ile vücut hareketlerini kontrol eden diğer beyin bölgeleri arasında mesajlar ileten bir kimyasaldır. Dopamin üreten hücrelerin %60 ila %80’i kayba uğradığında yeterli miktarda dopamin üretilemez ve Parkinson hastalığının motor belirtileri ortaya çıkar." diye konuştu.   

Parkinson hastalığı neden olur?

"Parkinson hastalığının beyinde dopamin ile iletişim kuran sinir hücrelerinin, henüz kesin nedeni bilinmeyen bir nedenden dolayı kaybına bağlı olarak, ‘dopamin’ maddesindeki eksilmesi ile ortaya çıkan yakınmalardan kaynaklandığı bilinmektedir. Aslında insan beyni yaşlandıkça dopamin hücreleri azaldığı için yaşlı bireylerde yavaşlama ve titreme gibi hafif Parkinson benzeri bulgular hemen herkeste bir miktar görülür. Parkinson hastalarında bu bulgular çok hızlı ve şiddetli olmaktadır" diyen Uzm. Dr. KAPTAN hastalığın belirtileriyle ilgili olarak şu bilgileri verdi.

Parkinson hastalığı belirtileri nedir?

"Parkinson hastası herkesin farklı semptomları vardır, ancak en yaygın semptomları titreme, kas sertliği ve hareket yavaşlığıdır. Bunların hepsi hareketle ilgilidir ve motor belirtileri olarak adlandırılır. Parkinson hastası birçok kişi ağrı, anksiyete ve depresyon gibi hareketle ilgili olmayan başka problemler de yaşar. Bunlara motor dışı semptomlar denir.

Parkinson hastalığı evreleri nelerdir?

1. Evre: Belirti ve bulgular tek taraflı ve hafif derecededir. Sıklıkla rahatsızlığın olduğu taraftaki kollarda, ellerde ve ayaklarda titreme bulunur. Mimik, duruş ve yürüyüşteki bozulmaları ancak hastanın yakınları fark eder.

2. Evre: Belirtiler bu evrede her iki tarafta da görülür. Çok az bir özürlülük hâli bulunur. Duruş ve yürüyüş etkilenmiştir. 

3. Evre: Gövde hareketlerinde belirgin yavaşlama, denge bozukluğu ve düşme görülür. Orta derecede yaygın işlev bozuklukları gözlenir.

4. Evre: Belirtiler bu evrede şiddetlidir. Hasta zor da olsa yürüyebilir. Hareketlerde yavaşlama ve katılık mevcuttur. Titreme önceki evrelere göre daha az olabilir. Bu hasta grubu yardımsız tek başlarına yaşamazlar.

5. Evre: Hasta yatağa ve tekerlekli sandalyeye bağımlı ve sürekli bakıma ihtiyaç duyar.

Parkinson hastalığı tedavisi 

Hastalığın mevcut bulguları, yaşam kalitesi üzerinde etkili olabilir. Parkinson ilerleyici bir hastalıktır ve dolayısıyla zaman ilerledikçe semptomlar kötüleşebilir. Doğru tedavi ve takip sayesinde, çoğu hasta normal hayatını uzun yıllar boyunca sürdürebilmektedir. Bu nedenle, hastalığın, ilk belirtileri ve semptomları saptanır saptanmaz tıbbi görüş almak önemlidir; böylece tedavi seçeneklerini en iyi şekilde değerlendirmek mümkün olur. Erken tedavi ile hastalığın gidişatını yavaşlatmak mümkün hale gelir. Tedavi sırasında kullanılan ilaçların oluşabilecek yan etkilerini belirleyip ortadan kaldırmak önemlidir. Fakat her ne olursa olsun ilacın yan etkisi görüldü diye ilacı bırakmak yanlıştır, çünkü hastalık belirtileri tekrar ortaya çıkar. Cerrahi tedavi ilk tercih yolu değildir. Ancak hastalık düzeltilemiyorsa yada ilaç kullanımı ile ilişkili yan etkiler ortaya çıkmış ise uygulanabilir. Tedavide önemli olan konu, her hastaya aynı tedavi uygulanmayışıdır, çünkü hastanın yaşına, hastalığın belirtilerine ve hastalığın hangi döneminde olduğuna, göre farklı tedavi yöntemleri uygulanmaktadır.

Parkinson hastalığının zamanla ilerleyen bir hastalık olduğu unutulmamalıdır. Bazı insanlar hastalık nedeniyle ağır engelli hale gelebilir ancak bazı hastalarda minör motor aksaklıklar yaşanabilir.

Bazı hastalar için el titremesi en önemli sorunken diğerleri için el titremesi diğer sorunların yanında küçük bir problem olarak kalabilir. Bu nedenle kimse hastalığın ilerleyişi ve görülecek belirtiler konusunda kesin bir tahmin yürütemez.

Yaşam tarzında yapılacak bazı değişiklikler hastalığın yol açtığı sorunların hafiflemesine yardımcı olabilir. Örneğin daha çok taze sebze ve meyvenin, tam tahıllı gıdaların ve yüksek lif içeren besinlerin tüketildiği bir beslenme şekli hastalık nedeniyle görülen kabızlığı ortadan kaldırabilir.

Düzenli egzersizler kasların gücünün, esnekliğinin ve dengenin korunmasına yardımcı olabilir. Egzersiz Parkinson hastalarında sık görülen kaygı ve depresyonun tedavisinde de oldukça etkilidir. Ancak denge sorunları nedeniyle egzersiz sırasında hızlı hareket etmemek, yürürken yere önce topukların değmesine dikkat etmek ve yürürken yere değil ileri bakmak düşmeye bağlı yaralanmaların önlenmesi açısından önemlidir.

Alternatif ve destekleyici tedavi yöntemleri varmıdır?

Bu alanda yapılan çalışmalar bazı natif tedavi yöntemlerinin ve besin takviyelerinin bazı hastalarda etkili olduğunu ortaya koymaktadır.

Koenzim Q10:  Hücreler arası elektron taşınmasına yardımcı, vitamin benzeri doğal bir madde olan Koenzim Q10 özellikle hastalığın ilk dönemlerinde fayda sağlamaktadır. Koenzim Q10 içeren besin takviyeleri reçetesiz olarak satılmaktadır. Ayrıca balık, kırmızı et, sakatatlar, kümes hayvanları, yer fıstığı ve soya yağı koenzim Q10 bakımından zengin gıdalar arasındadır.

Masaj:  Profesyonel masaj Parkinson hastalığı nedeniyle sertleşen kasların gevşemesine ve hastanın rahatlamasına yardımcı olur.

Akupunktur: Akupunktur ile kas ağrıları hafifletilebilir.

Yoga/Meditasyon:  Kasların esnetilmesine yönelik yoga hareketleri kişinin duruşunun düzelmesini veya mevcut durumunu korunmasını sağlayabilir. Meditasyon ise stresi ve kaygıyı azaltarak ruh halini yukarı taşır.

Egzersiz : Parkinsonlu hastalar için egzersizin amacı yürüme, denge, tremorun azalması, esneklik, kavrama gücü, motor koordinasyon, duruş, kaslarda spazmın azalması fonksiyonlarının devamlılığını sağlar. Haftada en az 2,5 saat egzersiz, Parkinson hastalarının, hareketlilik ve yaşam kalitesini yükseltiyor.

Egzersiz, Parkinson hastalarını sadece fiziksel olarak etkilemez. Zihinsel gelişimlerine de katkı sağlar. Yorgunluk, ruh hali, uyku problemleri ve zihinsel sağlık semptomlarının hafifletilmesine yardımcı olur.

Dopamin; beynin ödül ve zevk merkezlerini kontrol eden, hareket ve duygusal tepkileri düzenleyen bir nörotransmiterdir. Parkinson hastalarında dopamin eksikliği mevcuttur. Egzersizin beyindeki dopamin miktarını arttırdığı gösterilmese de, araştırmalar egzersiz sonucu vücuttaki dopaminin daha verimli kullanıldığını göstermektedir.

Parkinson hastalığı tedavisi hakkında merak ettiğiniz konuları Mediline Hastanesi Nöroloji Bölümü Uzman ekiplerine sorabilir, sorunuzla ilgili öneriler isteyebilirsiniz. Hekimlerimizden  online randevu alabilir veya +90 (424) 237 11 11 nolu telefonumuzu arayarak bilgi alabilirsiniz.

Önemli Not: Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır.. Tanı ve tedavi için mutlaka hekimlerimize başvurunuz.



Sosyal Medyada Paylaşın: