Mediline Hastanesi Elazığ Mediline Hastanesi Elazığ
  • Yıldızbağları Mah. Yunus Emre Bulvarı No:133 /23100 Elazığ
  • 0 (424) 237 11 11
  • 7/24 ACİL

Tıbbi anlamda "Panik bozukluk", her 75 kişiden birinin yaşadığı ciddi bir durumdur. Genellikle ilk gençlikte ortaya çıkar. Kesin nedenleri belli olmamakla beraber, üniversite mezuniyeti, evlilik, ilk kez çocuk sahibi olma gibi büyük yaşam geçişleriyle ilgisi olduğu gözlenmektedir. Ayrıca ailede panik bozukluk sahibi birinin olması riski yükseltmektedir.

Panik atak nedenleri nelerdir?

Ortada tehlikeli bir durum yokken, kişinin kendisini tehlikenin ortasında hissetmesine neden olan panik atak, yaşam kalitesini oldukça düşüren psikolojik bir rahatsızlıktır. Normalde hissedilen korku duygusu, kişinin hayatını güven içinde devam ettirmesini sağlar. Kişinin gerçekten tehlikeli bir durumla karşı karşıya olduğunda oluşan bu his, vücuttaki sempatik sistemin devreye girmesini sağlayarak, kişinin kaçmasını veya tehlikeyle savaşmasını sağlar. 

Panik atak sisteminin devreye girmesiyle birlikte kişinin solunumu hızlanır. Soluğun kesiliyormuş gibi hissedilmesine yol açan bu duruma ek olarak kalp atışları hızlanır. Kişinin kendi kalp atışlarının hissedilmesine yol açar. Tansiyonun yükselmesine ve vücuda daha fazla kan pompalanmasına neden olan nabzın hızlanması, ateş basması, terleme ya da titreme gibi hislere neden olur. "Tehlikeden kaçmak" için sempatik sistemin neden olduğu tüm bu sebepler, o an ihtiyacı olmayan deri ve sindirim sistemi organlarına daha az kan pompalanmasını sağlayarak kişinin uyuşma, karıncalanma, bulantı veya kusma gibi belirtiler göstermesine neden olur. 

Beyindeki kan ve dolayısıyla oksijen miktarının değişmesiyle kişi kendini tuhaf ve kontrolünü kaybetmek üzereymiş gibi hissedebilir. Aniden başlayan bu durum 5 ila 30 dakika kadar sürer. Ancak bu süreçte yaşananlar kişiyi fazlasıyla etkiler.

Panik atak belirtileri nelerdir?

Panik atak, sempatik sinir sistemini tetikleyici etki gösteren bir durumdur. Bu tetiklenme sonrasında vücutta genelde tehlikeli bir durumla karşılaşılma sonrasında ortaya çıkan “savaş ya da kaç” tepkisi meydana gelebilir. Herhangi bir uyarıcı belirti olmadan meydana gelen panik atak, başlangıcı sonrası yaklaşık olarak 10 dakika içerisinde yükselerek doruk noktasına ulaşır.

Panik atak yükselişi sırasında yaşananlar:

- Göğüs ağrısı ya da göğüste sıkışma

- Çarpıntı, kalbin kuvvetli ya da hızlı çarpması

- Terleme

- Titreme ya da sarsılma

- Nefes darlığı ya da boğulur gibi olma

- Soluğun kesilmesi

- Baş dönmesi, sersemlik, düşecek ya da bayılacak gibi olma

- Uyuşma ya da karıncalanma

- Üşüme, ürperme ya da ateş basması

- Bulantı ya da karın ağrısı

- Kendini ya da çevresindekileri değişmiş, tuhaf ve farklı hissetme

- Kontrolünü kaybetme ya da çıldırma korkusu

- Ölüm korkusu

- Gerçeklikten kopma (derealizasyon)

- Kendinden kopma (depersonlizasyon)

Panik bozukluğua dair belirtiler genellikle erken erişkinlik dönemindeki 25 yaş civarı bireylerde ortaya çıkma eğilimindedir. Tipik olarak ataklar 10 ile 20 dakika arasında sürme eğilimindedir ancak bazı uç vakalarda bu süre 60 dakikayı bulabilir. Panik atağı herkes farklı şekilde deneyimleyebilir ve belirtiler bu nedenle oldukça çeşitlidir.

Bazı kişilerde atak sonrasında yeni bir atağın meydana gelmesine karşı aşırı derecede bir korku ve endişe hissi oluşabilir. Bu hisler panik bozukluk gelişimine dair uyarıcı özellik gösterebilir.

Panik atak yaşamı tehdit edici bir durum değildir ancak belirtileri kalp krizi gibi önemli sağlık sorunları ile benzerlik gösterebilir. Kişi bu iki rahatsızlık arasındaki ayrımı tam olarak gerçekleştiremeyeceği ve gerçekten kalp krizi geçiriyor olabileceği için önemli sağlık problemleri ile benzer panik atak belirtilerinin ortaya çıkmasını takiben sağlık kuruluşlarına başvurarak destek alması önerilir.

Panik Atak Tedavisi 

Çoğu uzman bu hastalığın bilişsel ve davranışsal terapi kombinasyonuyla düzeleceğine inanır. İlaç tedavisi de bazı durumlar için uygun olabilir.  

Terapinin birinci bölümü daha çok bilgi verici olarak ilerler; çoğu insan panik bozukluğun tam olarak ne olduğunu ve bu bozuklukla mücadele eden diğerlerinin varlığını anlamayla birikte büyük ölçüde ilerleme gösterir. Panik bozukluk yaşayan çoğu insanın korkusu, panik atağın deli olmalarına neden olması ya da kalp krizini tetiklemesidir. Bilişsel yeniden yapılandırma (düşünce şeklini değiştirme) bireyin bu olumsuz yargılarının yerine daha gerçekçi düşüncelerin konması ve atakları daha pozitif görmesine yardım eder.  

Bilişsel terapi olası atak tetikleyicilerini tanımlamasına yardımcı olabilir. Bu tetikleyici bir düşünce, bir durum, kalp atışını değiştiren herhangi bir şey olabilir. Öncelikle danışan panik atakla bu tür tetikleyicilerin birbirinden ayrı ve bağımsız olduğunu anlamalıdır, böylelikle tetikleyici panik atağa yol açacak gücünü biraz kaybedebilir. 

Bu terapinin davranışçı kısmında bazı terapistler “bedensel uyaran baskısı” (interoceptive exposure) kullanırlar. Bu aynı fobilerin tedavisinde kullanılan sistematik duyarsızlaştırmaya benzer, panik atak esnasında bireyin yaşadığı fiziksel yaşantıları kendiğilinden yaratma yoluyla olur. Böylelikle bu tür belirtilerin panik atakla eşleşmesi ve şartlanma düzeltilmeye çalışılır. Bu yöntemle kalp atış hızında artma, sıcak basma, terleme gibi belirtilerin illa ki panik atak getirici olarak yorumlanmamasının öğrenilmesinde kullanılır. Davranışçı terapi aynı zamanda panik ataklarla ortamlardan kaçınma davranışının giderilmesine de yardım eder. Korku veren durumun, kontrol etmesi daha kolay olan küçük parçalara bölünmesine çalışılır. Rahatlama teknikleri de bir atağın defedilmesi açısından kişilere iyi gelebilir. Nefes alma egzersizleri ve pozitif bakış açısı oluşturma bu tekniklerdendir. Araştırmacılar panik bozukluğu olan bireylerin diğerlerine gore daha hızlı kalp atışlarının olduğunu gözlemlemişlerdir, dolayısıyla bunu yavaşlatmak panik atakla mücadele etmeyi sağlayabilir ve gelecekteki panik ataklara karşı önlem olabilir. Bazı durumlarda ilaç tedavisine de ihtiyaç duyulabilir. Anksiyete giderici ilaçlar, antidepresanlar, bazen kalp ilaçları kullanılabilir. Son olarak, destek grupları panik bozukluğu olanlara yardımcı olabilir. Bu bir terapinin yerini tutmaz ama iyi bir tamamlayıcı olabilir. Eğer panik bozukluktan şikayetçiyseniz terapilerin hepsi işe yarar ama şunun altını çizmek gerekir: bu tedaviler psikologlar ya da psikiyatristler tarafından yapılmalıdır. 

Panik Atak Tedavisi ne kadar sürer?

Terapinin başarısının en büyük bölümünü tedavi planına gösterdiğiniz dikkatli takip isteğiniz oluşturur. Bu genellikle çok yönlü bir tedavidir ve kısa sürmez, ama eğer düzenli devam edilirse 10-20 seansta çözüme ulaşılabilir. Eğer panik bozukluktan yakınıyorsanız, panik ya da kaygı bozukluk konusunda bir uzman bulmalısınız. Ayrıca unutmamalısınız ki panik bozukluk diğer tüm duygusal bozukluklar gibi tek başınıza iyileştirebileceğiniz bir durum değildir. 

Panik atak yaşanmaması için alınabilecek önlemler :

Panik atağın bir zihin durumu olduğunu idrak edin

Yalnız olmadığınızı kendinize hatırlatın

Panik atak geçiren başka kişiler ile tanışın

Panik atak geçirdiğiniz yerlerden kaçmayın

Atak sırasında gözlerinizi kapatmak yerine bir yere odaklanın

Nefes hızınızı düşürmeye çalışın

Spor yapın

Uyku düzeninize dikkat edin

Düzenli bir beslenme programı uygulayın

Yarını düşünmeden, gününüzü en iyi şekilde yaşamaya odaklanın

Panik Bozukluk (Panik atak) tedavisi hakkında merak ettiğiniz konuları Elazığ Özel Mediline Hastanesi Psikoloji Bölümünü uzmanlarına sorabilir, sorunuzla ilgili öneriler isteyebilirsiniz. Hekimlerimizden online randevu alabilir veya +90 (424) 237 11 11 nolu Çağrı Merkezimizi arayarak bilgi ve randevu alabilirsiniz.

Önemli Not: Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka hekimlerimize başvurunuz.

Sosyal Medyada Paylaşın: