Mediline Hastanesi Elazığ Mediline Hastanesi Elazığ
  • Yıldızbağları Mah. Yunus Emre Bulvarı No:133 /23100 Elazığ
  • 0 (424) 237 11 11
  • 7/24 ACİL

Toplumda en sık rastlanan sağlık sorunlarının başında tansiyon hastalıkları gelir. Kısaca kan basıncı olarak tanımlanan tansiyon kanın tüm vücudu dolaşabilmesi için gerekli bir fonksiyondur.

Kan, kalpten organların oksijen ve besin ihtiyaçlarının karşılanması amacı ile pompalanır ve vücudun her yerine damarlar aracılığı ile ulaştırılır. Tansiyon ya da kan basıncı, kalbin kanı pompalarken damar duvarında oluşturduğu basınçtır ve mm cıva (nnHg) olarak ifade edilir. Büyük (sistolik) ve küçük (diyastolik) tansiyon olarak ikiye ayrılır. Büyük tansiyon, kalp kasılmasının bittiği anda ölçülen kan basıncı değeridir. Küçük tansiyon ise kalbin gevşediği andaki kan basıncını ifade eder.

Mediline Hastanesi İç Hastalıklar( Dahiliye ) Bölümü Uzmanlarından Uzm. Dr. Ahmet CİHANGİROĞLU, yaptığı açıklamada ; normal şartlarda, kan basıncı sürekli olarak 120/80 milimetre cıva (mmHg) üzerinde olan kişilerin hipertansiyon adayı kabul edildiğini ve bunun sürekli bir şekilde 140/90 mmHg seyretmesi halinde hipertansiyondan bahsedileceğini belirtti.

Hipertansiyonun ciddi bir durum olduğunu ifade eden CİHANGİROĞLU, şöyle devam etti:

"Tek başına öldürücü olmayan hipertansiyon, tedavi edilmediği taktirde öldürücü olabilir. Hipertansiyon, kalbi zorlayarak kalp yetmezliğine neden olabilir, beyne giden damarların darlaşmasına neden olarak felce sebep olabilir.

Öte yandan koroner arter hastalığına da büyük katkıda bulunur ki, bu hastalık, sanayileşmiş toplumlarda ölümlerin başlıca nedenlerinden birisidir."

Hipertansiyonun değiştirilemez ve değiştirilebilir faktörleri olduğunu anlatan CİHANGİROĞLU, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Hipertansiyonun değiştirilmez faktörlerinin başında kalıtım gelir. Kalıtımında hipertansiyon rahatsızlığı bulunan kişiler daha dikkatli olmalı. Yüksek tansiyon genelde 35-50 yaşları arasında ortaya çıkar. Yaş da bir başka faktördür. Erkekler yüksek tansiyonda kadınlara oranla daha şanssızdır. Ayrıca şeker hastalarında yüksek tansiyonun ortaya çıkma riski, şeker hastası olmayanlara göre daha fazladır."

Şişmanlığın kan basıncı üzerindeki olumsuz rolü gereği yüksek tansiyonla kilo problemi arasında doğru orantı olduğunu hatırlatan CİHANGİROĞLU, sigara, tuzlu yiyecekler, aşırı sıkıntılı yaşam biçimi, hareketsizlik ve aşırı alkol tüketiminin de hipertansiyona neden olan değiştirilebilir nedenler olduğunu dile getirdi.

Yüksek tansiyona karşı mücadelede atılacak en önemli adımın, kilo almamaya özen göstermek olduğunu vurgulayan CİHANGİROĞLU, diğer önlemler konusunda "Yüksek tansiyonla mücadelede az tuzlu yenmelidir. Katı yiyeceklerden kaçınılmalı, porsiyonlar küçültülmelidir. Düzenli spor yapılmalı, sigara içiliyorsa derhal bırakılmalı, alkol alınıyorsa tüketimi azaltılmalıdır."

Tansiyon Çeşitleri Nelerdir?

Kan basıncı, ölçülen değerin Dünya Sağlık Örgütü tarafından kabul edilen limitlerin altında ya da üstünde olmasına göre normal veya hastalık olarak değerlendirilir.

1. Normal Tansiyon: Kişilerin yaşına, cinsiyetine, genetik özelliklerine, beslenme alışkanlıklarına, yaşam tarzına ve hatta yaşadığı coğrafyaya göre bile farklılık gösterse de tüm dünyada ortalama olarak 120/80 mmHg (halk arasında 12'ye 8 şeklinde okunur) normal kabul edilir.

2. Hipotansiyon (Düşük tansiyon): Büyük tansiyonun yani kalbin kasılması sırasındaki kan basıncının 80-90 mmHg’e düşmesi, düşük tansiyon olarak değerlendirilir. Çoğu insanın aniden ayağa kalktığında hissettiği baş dönmesi, düşük tansiyondan kaynaklanır.

3. Hipertansiyon (Yüksek tansiyon): Ortalama olarak 120-130 arasında olması gereken büyük tansiyonun 140'ın, küçük tansiyonun da 90'ın üzerine çıkması yüksek tansiyon olarak kabul edilir.

Hipertansiyon oluşum nedenleri nelerdir?

 Kalıtım: Ailesinde yüksek tansiyon hastası bulunan kimselerde hipertansiyon gelişme riski artmıştır.

 Yaş: Yüksek tansiyon genellikle 35 ile 50 yaşları arasında ortaya çıkar. Daha erken yaşta veya daha geç yaşta başlayan yüksek tansiyonun ikincil tansiyon olma olasılığı daha yüksektir ve kuşkulanıldığında da daha ileri tetkiklerin yapılması gerekmektedir.

 Tuz:  Dünya sağlık örgütünün önerdiği günlük tuz tüketim sınırı 6 gramdır. Yapılan çalışmalar Türk toplumundaki tuz tüketiminin günde 16 grama kadar çıktığını göstermektedir.

 Şeker Hastalığı: Şeker hastalarında yüksek tansiyonun ortaya çıkma riski, şeker hastası olmayanlara göre daha fazladır.

 Şişmanlık: Fazla kilo tuz tutulumunu ve şeker riskini arttırarak yüksek tansiyona zemin hazırlar.

 Sigara:  Sigara, hem tansiyonun yükselmesine yol açar hem de yüksek tansiyonun damarlar üzerindeki zararlı etkilerini hızlandırır.

 Sinir-Stres : Aşırı sıkıntılı bir yaşam biçimi, yüksek tansiyonun ortaya çıkması için zemin hazırlar.

 Hareketsizlik: Düzenli yapılan egzersiz ve spor, yüksek tansiyonun kontrol altına alınmasını kolaylaştırır.

 Alkol:  Yüksek miktarda alındığı anda tansiyonda geçici düşmeye, fakat ertesi gün tuz tutulumu yaparak kan basıncında yükselmeye yol açar. Yüksek kalori içermesi nedeniyle kilo alımı ve şeker dengesinin bozulmasına neden olur.

Hipertansiyonun Risk Oluşturduğu Hastalıklar Nelerdir?

Yüksek tansiyon kalbin iş yükünü artırır ve atardamarlara zarar verir. Zaman içerisinde özellikle kalp, böbrek, göz ve beyne kan götüren atardamarlarda hasar oluşur.

Kalp Krizi: Yüksek tansiyon atardamarların tıkanmasına neden olabilir ve bu durumda kanın kalp kasına akmasına engel olur.

Felç: Yüksek tansiyon beyindeki damarların daha kolay bir şekilde çatlamasına veya tıkanmasına neden olur.

Kalp Yetersizliği: Yüksek tansiyonun neden olduğu artan iş yükü kalbin genişlemesine ve vücuda yeterli miktarda kan pompalayamamasına neden olur.

Böbrek Yetmezliği: Yüksek tansiyon böbrek damarlarına hasar vererek, böbreklerin işlevini yerine getirmesine engel olabilir.

Görme Kaybı: Yüksek tansiyon gözdeki kan damarlarına zarar vererek görme kaybına yol açabilir.

Cinsel İşlev Kaybı: Yüksek tansiyon erkeklerde sertleşme bozukluğuna ve kadınlarda cinsel isteğin azalmasına sebep olabilir.

Hipertansiyonun Tedavisi Nasıldır?

Hastalık ömür boyu sürdüğü için tedavisi de ömür boyu olacaktır. Kan basıncını normale indirmek için öncelikle hayatımızda bazı değişiklikler yapmamız gerekir. Hipertansif hastalara önerilen ilaç dışındaki yaşam tarzı değişikliği olarak ifade edilen tedavilerin çoğu sağlıklı yaşam için normal bireylerde de geçerlidir. Yaşam düzeninin değiştirilmesi hipertansiyonu tek başına kontrol edebileceği gibi ilaç gereken durumlarda ilaç dozunun azaltılmasına da olanak sağlamaktadır. Yaşam tarzı değişimi içinde yer alan önlemler tuz tüketimini azaltmak, sigara kullanıyorsak kesmek ve alkolü sınırlamak, kilo fazlası varsa uygun bir diyet ile kilo vermek, düzenli bir yaşam ve stresten uzak durmak ve düzenli egzersiz yapmaktır (örneğin haftada 5 gün, en az yarım saat tempolu yürüyüş yapmak gibi). Beslenme konusunda sebze ve meyveden zengin, haftada 2-3 gün balık, yağ olarak zeytinyağı tüketilen Akdeniz tipi beslenme önerilmektedir.

Hipertansiyon ve Koronavirüs ( COVID-19 )

Sağlık Bakanı Dr. Fahrettin Koca’nın yaptığı açıklamaya göre; ülkemizde COVID-19 nedeniyle hayatını kaybeden hastaların %79,5’ini 60 yaş üstü bireylerin oluşturduğu görülmüştür. Ayrıca yapılan bu açıklamada, hayatını kaybeden hastaların ek hastalıklarına bakıldığında %68,8 oranı ile hipertansiyon (HT) birinci sırada yer almaktadır. Yoğun bakımda tedavi altında olan hastaların %63,3’ünde hipertansiyon yine sık görülen bir ek hastalık olarak dikkat çekmektedir.

Hipertansiyon Hastaları Pandemi Döneminde Neler Yapmalıdır?

İlaçlarınızı önerilen şekilde düzenli olarak kullanın

İlaçlarınız ile etkileşebilecek diğer ilaçları (çoğu ağrı kesiciler, grip ilaçları gibi) kullanmaktan kaçının

Tuz, kahve ve alkol tüketiminizi azaltın

Zorunlu olmadıkça evden dışarı çıkmayın

Dışarı çıkmak zorunda kaldığınızda mutlaka maske kullanın

Kalabalık ortamlardan uzak durun

Sosyal izolasyon yani çevrenizdeki insanlardan 3-4 adım uzak durma kuralına uyma konusunda taviz vermeyin

El hijyenine önem verin. Ellerinizi sık sık, uzmanların önerdikleri şekilde 20 saniye yıkayın. Eğer ellerinizi yıkama olanağınız yoksa alkol bazlı el temizleyicileri kullananabilirsiniz.

Ellerinizle göz, ağız ve burnunuza dokunmayın

Havlu gibi kişisel eşyaları ortak kullanmayın

Bulunduğunuz ortamı sık sık havalandırın

Bağışıklık sisteminizi güçlendirmek için sağlıklı ve dengeli beslenin

Yeterli ve kaliteli uyumayı ihmal etmeyin

Bol bol sıvı tüketin (kilo başına 30 ml veya günlük 2-2.5 lt su için)

Evde düzenli olarak, haftada 5 gün, yarım saat süreyle hafif fiziksel egzersiz yapın

Tansiyonlarınız kontrol altında değil ise, göğüs/sırt ağrısı, nefes darlığı, şiddetli baş ağrısı, baş dönmesi, denge kaybı gibi yakınmalarınız varsa mutlaka doktorunuza başvurun.

Hipertansiyon hakkında merak ettiğiniz konuları Mediline Hastanesi Dahiliye (İç Hastalıklar) Bölümü Uzman ekiplerine sorabilir, sorunuzla ilgili öneriler isteyebilirsiniz. Hekimlerimizden  online randevu alabilir veya +90 (424) 237 11 11 nolu telefonumuzu arayarak bilgi alabilirsiniz.

Önemli Not: Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka hekimlerimize başvurunuz.

Sosyal Medyada Paylaşın: