Mediline Hastanesi Elazığ Mediline Hastanesi Elazığ
  • Yıldızbağları Mah. Yunus Emre Bulvarı No:133 /23100 Elazığ
  • 0 (424) 237 11 11
  • 7/24 ACİL

Fibromiyalji nedir?

Fibromiyalji sendromu olarak da adlandırılan fibromiyalji, vücutta genel hassasiyet alanlarının oluştuğu, kaslarda ve kemiklerde ağrı ile genel yorgunluk hissedilen, uyku düzeninde problemlere ve bilişsel bozukluklara neden olan kronik, yani uzun süreli bir durumdur.

Fibromiyalji tanısı genellikle oldukça zor konulur. Fibromiyaljinin belirtileri diğer benzeri durumların belirtileri ile benzerlik gösterir ve teşhisi doğrulamak için temel bir test yoktur. Bunun sonucu olarak fibromiyalji sıklıkla yanlış teşhis edilir.

Fibromiyaljinin tedavisi güç ve karmaşıktır. Ancak uygun ilaçlar, terapi ve yaşam tarzında yapılacak değişiklikler sayesinde fibromiyaljinin belirtileri yönetilebilir ve yaşam kalitesini arttırmak mümkün olabilir.

Fibromiyalji Nedenleri Nelerdir?

Fibromiyaljinin nedeni tam olarak bilinmemektedir. Hastalığın sebepleri üzerine yapılan çalışmalar genellikle hastaların neden ağrı hissettiklerini açıklamaya odaklanmıştır.Fibromiyalji hastalarındaki ağrıya olan duyarlılığının açıklanması hususunda iki teori öne çıkmaktadır. Bunlardan biri, fibromiyaljiyi beyindeki ağrıyı algılayan bölgelerdeki ağrı eşiğinin düşmesiyle açıklar. Bu teoriye göre normalde ağrı hissedilmeyen durumlarda,  ağrı eşiğinin düşüklüğü sebebiyle aşırı derecede ağrı hissedilir.

Diğer teori ise, fibromiyaljiyi ağrıyı algılayan reseptörlerin daha duyarlı hale gelerek küçük bir ağrının bile büyük bir ağrı gibi algılanması ve bu nedenle vücutta aşırı tepki oluşması olarak yorumlar.

Bu hastalığın oluşmasında genetik ve çevresel faktörler olmak üzere iki husus üzerinde durulur.Genetik faktörler hastalık açısından çok önemlidir. 1. derece akrabalarında fibromiyalji hastalığı görülen kişilerde bu hastalığa yakalanma oranı 8 kat daha fazladır. Ancak yapılan çeşitli araştırmalar sonucu genetik yatkınlık dışında, fibromiyaljiyi tetikleyen çevresel faktörlerin de olduğu ortaya çıkmıştır.Çevresel etkenler ise daha çeşitlidir. Bilinen çevresel etkenlerin başında bazı enfeksiyonlar gelir. Enfeksiyonlar, doğrudan fibromiyaljiyle ilişkilendirilmese de hastalığın oluşumuna etki edebileceği düşünülmektedir. Bu sebeple hasta öyküsü alınırken önceden geçirilmiş enfeksiyonlar da göz önünde bulundurulmalıdır.Genel olarak stresli bir hayat tarzının vücuda pek çok olumsuz etkisi bulunur. Stresin, hormonların işleyişinde bozulmalara sebep olarak fibromiyaljiyi tetiklediği düşünülmektedir. Stres, çocuklukta ya da yetişkinlikte yaşanan duygusal veya fiziksel travmalar sonucu da oluşabilir. Bu durumda fibromiyaljinin ortaya çıkmasına travma ve stres bir arada etki edebilir.Fibromiyaljiyi tetikleyen faktörler arasında üstünde durulan bir diğer konu, kişinin karakter yapısıdır. Bazı kişiler, olaylar karşısında daha hassas olabilir ya da strese daha yatkın bir kişiliğe sahip olabilir. Özellikle mükemmeliyetçi kişiler, iş ortamında ya da günlük hayatında yoğun stres altında kalarak fibromiyaljiye daha yatkın hale gelebilirler.

Fibromiyalji Belirtileri Nelerdir?

Fibromiyalji boyun ve bel bölgesinde daha sık olmakla birlikte omuz, diz, dirsek ve ellerde ağrı şeklinde kendini gösteriyor. Hastalar gerilim tipi baş ağrısının yanı sıra vücudunun bir tarafında diğerine kıyasla daha yoğun olan ağrı şeklindeki yakınmalarla hekime başvurabiliyor. Ağrılar çene ekleminde de görülebiliyor. Ağrıları normal düzeyinden daha fazla algılayan fibromiyalji hastalarının yakınmaları arasında kulak çınlaması, kramp, sık idrara çıkma ihtiyacı ve nadir olmakla birlikte el ve ayaklardaki şişlik de yer alıyor. Kimi hastalarda fibromiyalji atakları ile ilişkili olarak depresyon belirtileri dahi görülebiliyor. Hastaların hekime başvurma sebepleri çok çeşitli olmakla birlikte, fibromiyalji belirtileri olarak değerlendirilen şu sorunları uzun süredir ve sıklıkla yaşıyorsanız hekim kontrolünü ihmal etmemenizde yarar var:

 Belirli noktalarda hassasiyet ve ağrı,

Uyku kalitesinin düşmesi ve uyku bozukluğu,

Sabah kalkarken yorgunluk, zor uyanma, uykuyu alamamış olma ve tutukluk hissi,

Yeni şeyler öğrenme ve odaklanmada zorlanma, 

Hafıza problemleri,

Gün boyu süren yorgunluk hissi ve egzersize dayanıksızlık,

Göğüs, mide ve karında ağrı,

Nefes alma zorluğu,

Çarpıntı,

Gaz, kabızlık ya da ishal,

Ellerde ve ayaklarda uyuşma,

Vücudun üst bölümünde kızarma eğilimi,

Eklem hipermobilitesi.

Fibromiyalji Noktaları Nelerdir?

Fibromiyaljide sıklıkla tetik noktalar veya hassas noktalar olarak adlandırılan vücut alanları bulunur. Fibromiyalji noktaları, hafif basınç uygulamakla bile ağrıya neden olabilen 18 farklı alanı içermektedir. Bu tetik noktalarının neden olduğu ağrı, vücudun birçok bölgesini etkileyen, tutarlı künt bir ağrı olarak tanımlanabilir. Yaygın ağrı ve hassasiyet varsa kişiye fibromiyalji tanısı konur.

Tetik noktalarından bazıları:

Başın arkası, omuz üstleri, üst göğüs, kalçalar, dizler ve dirseklerdir. Ancak fibromiyalji noktaları artık tanı için odak nokta değildir. Bunun yerine, üç aydan fazla bir süredir devam eden yaygın ağrı varsa ve ağrıyı açıklayabilecek teşhis edilebilir bir tıbbi durum yoksa fibromiyalji tanısı konulabilmektedir.

Fibromiyalji Tedavisi

Fibromiyalji tanısı için spesifik bir test yoktur. Görüntüleme yöntemleri de hastalıkla ilgili ipucu vermez. Tanıyı koyabilmek için belirtilere sebep olabilecek diğer hastalıkları ekarte etmek gerekir. Hastanın genel durumunu değerlendirmek, olası hastaların varlığını araştırmak için kan testi veya biyokimyasal testler istenebilir. Hassas noktaların varlığı tanı koymada eskisi kadar kullanılmasa da bu noktaların varlığı hekimi fibromiyalji tanısına yaklaştırır. Vücudun her iki tarafında da görülen, yaygın olarak tariflenen, 3 aydan uzun süren kronik ağrılar başka bir sebep bulunmaması halinde fibromiyalji tanısı alırlar. Fibromiyalji tanısı koyarken, hastalığın birliktelik gösterebildiği diğer sendromlar göz önünde bulundurulmalı, gerekirse ilgili sendrom/hastalık ile ilgili tetkikler de yapılmalıdır. 

Fibromiyalji tamamıyla tedavi edilmesi mümkün olmayan bir hastalıktır. Hastalarda tam anlamıyla iyileşme beklenmez. Tedavi semptomları tedavi etmek, hayat kalitesini iyileştirmek amacıyla verilir.

Tedavi için kullanılan ilaçlar:

Ağrı kesiciler: İbuprofen ve acetaminofen grubu ilaçlar fibromiyalji ağrısı için kullanılabilirler.

Antidepresanlar: Duloxetine, milnacipran gibi etkin maddeler içeren ilaçlar hem ağrı hem de yorgunluk tedavisinde yer alır. Uyku kalitesini de olumlu yönde etkiler.

Antiepileptikler: Nöropatik ağrının giderilmesinde etkilidir.

Kas gevşeticiler: Kas krampı olan hastalar için kullanılan ajanlardır.

Uyku hapları: Fibromiyalji uyku kalitesini olumsuz yönde etkileyen bir hastalık olduğundan bu haplar kişinin yeterli uyku uyumasını sağlar. Bozulan uyku düzeninin ortaya çıkardığı yorgunluk gibi belirtilerin yok olmasında etkili olabilir.

Medikal tedavinin yanı sıra yaşam tarzı değişikleri ve bazı terapilerin de fibromiyalji hastalarının semptomlarını gidermede etkili olduğu görülmüştür. 

Hidroterapi olarak da bilinen ılık/sıcak suda oturmak, yüzmek

Kişiye özel hazırlanmış egzersiz programları ile yapılan aktiviteler

Psikoterapi ile hastaların içinde bulunduğu durumu anlatarak, duygularını paylaşarak rahatlaması

Gevşeme teknikleri

Grup terapileri şeklinde sayılabilir. 

Akupunktur, aromaterapi, masaj gibi yöntemler de fibromiyalji tedavisi için denenen yöntemlerdir. Ancak etkili olduklarına dair yeterince çalışma yoktur.

Tedavide atlanmaması gereken noktalardan biri  fibromiyaljiyle birlikte bulunabilen diğer hastalıkların da tedavi edilmesi gerektiğidir. Fibromiyaljiye ek bu hastalıkların tedavisinin atlanması fibromiyalji tedavisinin de başarısız olmasına neden olabilir. 

Fibromiyaljide tam iyileşme sağlanamasa bile ataklar sırasında ağrının azaltılması, tetikleyici faktörün ortadan kaldırılması gibi pek çok çözüm hastanın yaşam kalitesinin artmasına katkıda bulunur. Hastaların; fibromiyaljiyi çözümsüz olarak görüp umutsuzluğa kapılmaması, gerek medikal gerekse çeşitli terapilerle uygun tedaviyi alarak hayat standartlarını artırmalıdır. 

Egzersizler Tedavisi;

Egzersizin temel amaçları stresin azaltılması, kas gücü ve dayanıklılığının korunması, arttırılması ve uygun postürün sağlanmasıdır. Fibromiyaljili hastaların kas gücünde ve kas kondisyonunda azalma olduğu bilinmektedir. Kondisyon düşüklüğü de kasların mikrotravmalardan etkilenme riskini artırarak ağrı ve yorgunluğa neden olmaktadır. Fibromiyaljide genel olarak kardiyovasküler, kuvvetlendirme, germe, gevşeme ve su içinde yapılan egzersizlerin yararlı oldukları görülmüştür. Yapılan çalışmalarda kardiyovasküler ve kuvvetlendirme egzersizlerinin fiziksel işlevler, yaşam kalitesi ve ağrıda iyileşme sağladığı tespit edilmiştir. Bu hastaların ağrı ve yorgunlukları egzersize başlayınca arttığı için öncelikle yürüyüş, yüzme, bisiklete binme gibi hafif aktiviteler yapılabilir. Zaman içinde kondisyon ve kas kuvvetleri arttıkça egzersiz programı yavaş yavaş artırılabilir. Egzersizin tipi ve yoğunluğu hastaya göre ayarlanmalıdır. Bu egzersizler haftada 3-4 kez ve 20-30 dakika yapılmalıdır.

Bu hastalarda postürün değerlendirilmesi ve kötü postürün düzeltilmesine yönelik postür egzersizleri önemlidir. Hastaların ortopedik yatakta yatması ve ortopedik yastık kullanması önerilmelidir.

Fibromiyalji Tedavisi  hakkında merak ettiğiniz konuları Elazığ Özel Mediline Hastanesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Bölüm uzman ekibine sorabilir, sorunuzla ilgili öneriler isteyebilirsiniz. Hekimlerimizden online randevu alabilir veya +90 (424) 237 11 11 nolu telefonumuzu arayarak bilgi alabilirsiniz.

Önemli Not: Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka hekimlerimize başvurunuz.

Sosyal Medyada Paylaşın: