Mediline Hastanesi Elazığ Mediline Hastanesi Elazığ
  • Yıldızbağları Mah. Yunus Emre Bulvarı No:133 /23100 Elazığ
  • 0 (424) 237 11 11
  • 7/24 ACİL

Bir parazit enfeksiyonu türü olan Şistozomiazis, tatlı su salyangozlarının yaşadığı sularla temas sonucunda oluşur. Bu sulara ayakların sokulmasıyla bile enfeksiyon kapılabilir. Şistozomiazis hastalığına tanı koymak için idrar veya dışkı tahlili yapılır, kan testi de gerekebilmektedir. Kan tahlilinde doğru sonuç çıkmasını etkilememesi için kontamine suyla temastan 6-8 hafta sonra kan tahlili yapılmalıdır. “Şistozomiazis nedir? Nasıl bulaşır? Belirtileri nelerdir?” sorularının yanıtını uzmanlarımız veriyor.

Şistozomiyaz Nedir?

Bilharziya olarak da bilinen şistozomiyaz parazit kurtların neden olduğu bir hastalıktır. Schistosoma mansoni, S. haematobium, ve S. japonicum parazitlerinin neden olduğu enfeksiyonlar insanlarda hastalığa yol açar. Gelişmiş ülkelerde şistozomiyaz çok bulunmasa da dünya çapında enfeksiyonlu 200 milyon kişi vardır.

Şistozomiyaz Hastalığı Nasıl bulaşır?

Enfeksiyon cildinizin şistozomiyaz taşıyan belirli salyangozların bulunduğu kirli sularla temas etmesi halinde oluşur.

Tatlı sular enfeksiyonlu kişilerin idrarını veya dışkısını yapması durumunda Schistosoma yumurtalarıyla kirlenir. Yumurtalar çatlar ve eğer suda bazı belirli salyangozlar mevcutsa, parazitler bu salyangozların içinde büyür ve gelişir. Parazit salyangozdan ayrılır ve suya girer. Burada parazitler 48 saat süreyle hayatta kalabilir. Schistosoma parazitleri kirli suda yürüyen, yüzen, banyo yapan ve yıkanan kişinin cildine işleyebilir. Birkaç hafta içersinde kurtlar vücuttaki kan damarlarında büyür ve yumurta üretir. Bu yumurtaların bazıları idrar kesesine veya bağırsaklara ilerler, ardından idrar ve dışkıya geçer.

Şistomiazis Hastalığının Belirtileri Nelerdir?

Şistomiazis hastalığının ilk belirtisi ciltteki kızarıklık ve döküntüler, ikinci belirtisi ise yüksek ateştir. Bu belirtiler kısa bir süre içerisinde halsizlik ve yoğunluğa dönüşür. Şistozomiazis özellikleri ve belirtileri en çok sindirim sistemine yerleşen bir hastalıktır.

Karaciğer ya da böbreklere ulaşması ve mesaneyle yerleşmesiyle birlikte ishal, kabız ya da mide ağrıları şeklinde de kendisini gösterebilir. Hasta bir süre sonra idrarında kan görebilir. Bütün adelelerde genel bir ağrı hissetme de hastalığın belirtilerinden birisidir.

Hasta ne kadar erken doktora gider ve hastanın tedavisi ne kadar erken başlarsa o kadar hızla iyileşebilir. Çünkü hastalığın yayılması halinde hastalığın hemen kronik hale gelmesi söz konusu olduğu için daha çabuk önlem alınmalıdır. Çabuk önlem alınmazsa Şistomiazis paraziti organlarda çok ciddi rahatsızlıklara neden olur. 

Şistomiazis Hastalığının Belirtiler Nelerdir?

Kuluçka dönemi genellikle akut Şistozomiazis (Katayama Sendromu) için 14-84 gündür, fakat kronik enfeksiyon belirti vermeden yıllarca sürebilir. Cercaria’nın deri içine girmesinden birkaç saat ile birkaç gün arası bir sürede ciltte kaşıntı veya kırmızı renkli bir döküntü gelişebilir. Hastalığın akut dönemi; ateş, titreme, ishal, baş ağrısı, kas ağrıları ve öksürük gibi solunum yolu belirtileri ile karakterizedir. Kanda eosinofil hücrelerinde artış görülmesi yanı sıra karaciğer veya dalak büyümesine bağlı ağrı olabilir. Çoğu insanda ise hastalığın bu erken döneminde hiçbir semptom görülmez.

Solucanlar yetişkin hale geldiğinde ürettikleri yumurtalar mesane, karaciğer veya barsaklara göç ederler ve buralarda enflamasyon veya yaralanmaya yol açarlar S. Mansoni ve S. Japanicum’un yumurtaları en yaygın olarak barsak ve karaciğerin kan damarları içinde görülür ve ishal, kabızlık ve dışkıda kanamaya neden olur. Kronik iltihap barsak duvarında ülserasyona, kalınlaşmaya, polip ve karaciğer etrafında bağ doku artışına öncülük yapabilir.

S. Haematobium yumurtaları, tipik olarak idrar yolu boyunca yerleşir. İdrar yaparken ağrı, yanma ve idrarda kanamaya yol açar. Bu hastalığın geç döneminde mesanede kireçlenme görülebilir. S. Haematobium cinsel belirtilere de yol açabilir ve mesane kanseri riskinde artış ile ilişkili olduğu düşünülmektedir.

Tekrar tekrar enfekte olan çocuklarda kansızlık, yetersiz beslenme ve öğrenme güçlüğü gelişebilir. Enfeksiyondan yıllar sonra parazit, mesane, akciğerler, barsaklar ve karaciğere zarar verebilir. Yumurtalar nadiren beyin ve omuriliğe yerleşerek omurilik iltihabı, felç veya nöbetlere yol açarlar.

Şistozomiazis belirtileri, solucanların kendilerine değil, ürettikleri yumurtalara karşı vücudun gösterdiği tepki nedeniyle gelişir.

Şistomiazis Hastalığının Tedavisi

Bir mikroskop yardımıyla bu parazite ait yumurtalar kolayca görülebilir. Çünkü bu yumurtaların karakteristik bir şekli vardır. Ancak bazı durumlarda bu yumurtalar görünür halde olmazlar. Yumurtaların görülebilmesi için enfeksiyondan sonra en az iki hafta geçmesi gerekir.

Parazit karşıtı olan prazikuantel isimli ilaç, bu hastalıkla savaşırken en sık tercih edilen ilaçtır. Çeşitli bilimsel çalışmalar bu ilacın etkili olduğunu destekliyor. Buna ek olarak, günümüzde Dünya Sağlık Örgütü bu ilacı ücretsiz olarak dağıtmaktadır.

İvermektin gibi natif ilaçlar da doktorlar tarafından önerilmektedir. Ancak bugüne kadar hiçbir çalışma bu ilacın diğerinden daha etkili olduğunu göstermemiştir.

Hastalıktan korunma

Bu parazit türü, genellikle bedeninizi tatlı suya maruz bıraktığınız zaman veya temiz olmayan su kaynaklarından su içmeniz sonucunda vücudunuza girer.

İnsanlar suyun içinde otuz dakikadan daha fazla kaldığı zaman bu ihtimal daha da artar. Bu nedenle bu bilgiyi aklınızda tutmanızda ve gereken önlemleri almanızda fayda var.

Afrika ya da Brezilya gibi, bu hastalığın daha sık görüldüğü bölgelerde insanların yüzdüğü, yıkandığı, balık tuttuğu veya çamaşır yıkadığı su birikintilerinden örnekler alınmalıdır. Ayrıca bitkileri sulamak için kullanılan tatlı su kaynaklarını da sık sık kontrol etmek gerekiyor.

Şistomiazis hastalığı hakkında merak ettiğiniz konuları Elazığ Özel Mediline Hastanesi Tıbbi Mikrobiyoloji Bölümü Uzman ekiplerine sorabilir, sorunuzla ilgili öneriler isteyebilirsiniz. Hekimlerimizden  online randevu alabilir veya +90 (424) 237 11 11 nolu Çağrı Merkezimizi arayarak bilgi alabilirsiniz.

Önemli Not: Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka hekimlerimize başvurunuz.

Sosyal Medyada Paylaşın: