Mediline Hastanesi Elazığ Mediline Hastanesi Elazığ
  • Yıldızbağları Mah. Yunus Emre Bulvarı No:133 /23100 Elazığ
  • 0 (424) 237 11 11
  • 7/24 ACİL

El ve ayak parmaklarını etkileyen bir kan dolaşımı bozukluğu olan Raynaud hastalığı, parmaklarda kangrene neden olabilir. Raynaud fenomenini merak edenler internette sıklıkla “Raynaud hastalığı nedir?” “Raynaud hastalığı belirtileri nelerdir?” sorularını aratıyor. Raynaud hastalığı hakkında merak edilenleri Elazığ Özel Mediline Hastanesi Dermatoloji Bölüm uzmanlarımız anlatıyor.

Raynaud Hastalığı Nedir?

Raynaud (Fenomeni) sendromu; soğuk hava koşullarına maruz kalmanın sonrasında el parmakları, ayak parmakları, burun ve kulak gibi kan dolaşımının zayıf olduğu bölgelerde görülen ciltte solukluk veya morarma gibi belirtilerin ortaya çıkmasına verilen isimdir. Belirtiler yeniden ideal ortam koşullarına dönüldüğünde kaybolur. Bu durum, bahsedilen bölgelerdeki kan damarlarının soğuk koşullar nedeniyle kasılarak vazospazma uğraması ve dokulara kan akışının bir süreliğine azalması veya durması nedeniyle gerçekleşir. Raynaud fenomeni, ortam sıcaklığıyla ters orantılı olarak gelişir ve uzun süre devam ettiğinde dokulara kan akışının kesilmesine bağlı olarak doku hasarına yol açabilir. Esasen, tıbbi anlamda Raynaud fenomeni bir hastalık olarak değil; mevcut bir hastalığın semptomu olarak değerlendirilir. Çeşitli romatolojik hastalıklar nedeniyle gelişen Raynaud fenomenine sekonder Raynaud hastalığı; altta yatan bir patoloji saptanmadığında ve izole olarak Raynaud fenomeninin görüldüğü klinik durumlara ise primer Raynaud hastalığı adı verilir.

Raynaud Hastalığı Nedenleri Nelerdir?

·    Raynaud hastalığı kadınlarda erkeklere göre yaklaşık olarak dokuz kat daha sık görülür. 

·    Soğuk iklimlerde yaşayan kişiler de bu hastalığın daha sık meydana geldiği tespit edilmiştir. 

·    Raynaud hastaların dörtte birinde bu hastalığa sahip başka aile bireylerin olması bu rahatsızlığın ailesel bir geçiş gösterebildiğine işaret eder.

·    Raynaud hastalığının ortaya çıkmasına yol açabilecek temel tetikleyiciler soğuk ve duygusal stres durumlarına maruziyettir. 

·    Sıcaklık değişimlerine karşı vücudun tepkilerinin normalden farklı seyrettiği bu kişilerde damarlardaki spazma bağlı olarak el ve ayak parmaklarının kan akımı kesintiye uğrar. Bazı kişilerde damarların kasılması kan akımının tamamen kesilmesine neden olarak cilt renginden takip edilebilen değişikliklerin oluşmasına yol açar. 

·    Sigara kullanımı, el ve ayak bölgesinde meydana gelen yaralanmalar, karpal tünel gibi nöropatik hastalıklar, bazı ilaçların kullanımı ve uzun süre boyunca aynı hareketin yapılmasını gerektiren piyano çalma veya yazı yazma gibi eylemler sonrasında da Raynaud atağı tetiklenebilir.

Raynaud fenomeni (hastalığı) meydana gelmesi ile sonuçlanan durumlar, birincil ve ikincil olmak üzere 2  ayrı grupta incelenir:

•    Birincil (Primer) Raynaud Hastalığı

 Birincil Raynaud hastalığı, altta yatan başka bir nedene bağlı olmadan tek başına ortaya çıkar. Bu hastalığın belirtileri bazen hafif ve orta düzeyde bir seyir izler ve kendiliğinden gerileyebilir.

•    İkincil (Sekonder) Raynaud Hastalığı

Birçok farklı nedene bağlı olarak Raynaud hastalığı ortaya çıkabilir ve bu durumlar ikincil Raynaud hastalığı olarak adlandırılırlar. 

-    İkincil Raynaud hastalığı en sık olarak bağ doku hastalıklarının seyri esnasında meydana gelir. Sistemik lupus eritematozus, skleroderma ve Sjögren sendromu seyri esnasında ikincil Raynaud fenomeninin ortaya çıktığı bağ doku hastalıkları arasında yer alır.

-    Bağ doku hastalıkları dışında çeşitli ilaçların kullanımı sonrasında, iş makinesi kullanan kişilerdeki aşırı titreşim maruziyeti sonrasında da ikincil Raynaud fenomeni görülebilir.

-    60 yaş ve üzerindeki kişilerde sık görülen damar problemleri nedeniyle Raynaud fenomeni görülme sıklığında da artış meydana gelir. 

Raynaud Hastalığı Belirtileri Nelerdir?

• Genellikle ellerde soğukla oluşan renk değişikliği meydana gelir.

• Damarların kasılması sırasında oksijensiz kanın göllenmesiyle cilt sonradan mavimsi bir renk alır.

• Damar kasılması geçtikten sonra oksijenli kan arttığı için kırmızı bir görünüm oluşur.

• Raynaud hastalığının özelliği beyaz mavi ve kırmızı renk oluşmasıdır.

• Renk değişikliklerine bağlı ağrı, uyuşma, karıncalanma eşlik etmektedir.

• Ellerin yanında nadir olarak dil, burun, kulak gibi bölgelerde etkilenebilen yerlerdir.

• Sırasıyla solukluk, mavi mor lekeler ve dokunun normalden daha fazla kanlanması-kızarma birkaç dakika ile birkaç saat sürebilir.

• Raynaud hastalığının ortaya çıkarılmasında eklem ağrıları, ağız kuruluğu, yutkunma zorluğu, doku hastalıkları belirtileri ortaya çıkabilir.

• Hastada gelişen ataklar her iki tarafıda tutabilir, karşılıklı güçlü nabız elde edilir.

• Fizik muayenesinde tüm nabızlara bakılır, her iki koldan tansiyon ölçümü yapılır, derinin yapısı, parmak uçlarındaki deri değişiklikleri, göğüs kafesinin üst bölümünden çıkan sinir, atardamar ve toplardamarların sıkışması olarak bilinen nispeten az görülen hastalığın değerlendirmesi yapılır.

Raynaud Hastalığı Tedavisi

Raynaud hastalığının tedavisinde öncelikle hastalığın primer mi yoksa sekonder raynaud fenomeni mi olduğu sorusunun cevabı araştırılmalıdır. Romatizmal hastalık gibi başka hastalıkların eşlik ettiği reynaud fenomeninde bu hastalıkla birlikte gerekli değerlendirmelerin yapılmasının ardından en uygun tedavi seçenekleri belirlenmelidir.

Raynaud hastalığının tedavisinde sıcak su kullanma, soğuk havada eldiven kullanma gibi soğuktan koruyucu tedbirler alınarak koruma sağlanabilir. İlaç kullanımı, raynaud hastalığının tedavisinde kullanılan yöntemlerden biridir. Raynaud hastalığı bazen çok basit bir ilaç tedavisi ile geçebileceği gibi, uzun vadede devam eden bu hastalıkta tedavi; torakal sempatektomi denilen göğüs iç yan kısmından minik bir yerden girilerek yapılan sempatik zincirin, yani damarların parmak damarların büzüşmesini sağlayan sempatik sinir sistemi aktivitesinin ortadan kaldırılmasına dayanır. Bu tedavide hasta çok rahatlar ve geçmişteki şikayetleri kaybolduğu gibi elleri aşırı ısınmaya bile başlar.

Raynaud Hastalığı Ameliyatı

Raynaud hastalığının ameliyatla tedavisine gerekli görülmesi halinde karar verilebilir. Ameliyatla tedavi; torakal sempatektomi denilen göğüs iç yan kısmından minik bir yerden girilerek yapılan sempatik zincirin, yani damarların parmak damarların büzüşmesini sağlayan sempatik sinir sistemi aktivitesinin ortadan kaldırılmasına dayanır.

Reynaud hastalığı belirtileri ihmal edilmemeli ve mutlaka uzman hekim kontrolünden geçilerek hastalığın başta bir hastalık nedeniyle ortaya çıkıp çıkmadığı araştırılmalıdır. Kendi başına ortaya çıkan primer denilen reynaud hastalığı da tedavi edilmediğinde ilerleyen süreçte farklı hastalıklara neden olabilmektedir. Dolayısıyla bu hastalığın tedavisinde gerekli klinik muayene, test ve analizlerin yapılarak uygun tedavi seçeneklerinin belirlenmesi son derece önemlidir.

Raynaud Hastalığı  tedavisi hakkında merak ettiğiniz konuları Mediline Hastanesi Cildiye (Dermotoloji) Bölümü Uzman ekiplerine sorabilir, sorunuzla ilgili öneriler isteyebilirsiniz. Hekimlerimizden  online randevu alabilir veya +90 (424) 237 11 11 nolu telefonumuzu arayarak bilgi alabilirsiniz.

Önemli Not: Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka hekimlerimize başvurunuz. 

Sosyal Medyada Paylaşın: