Mediline Hastanesi Elazığ Mediline Hastanesi Elazığ
  • Yıldızbağları Mah. Yunus Emre Bulvarı No:133 /23100 Elazığ
  • 0 (424) 237 11 11
  • 7/24 ACİL

Polidipsi Nedir?

Polidipsi (polydipsia), aşırı susuzluk hissi anlamına gelen tıbbi bir terimdir. Başlı başına bir hastalık değildir, genellikle altta yatan bir sağlık problemine bağlı olarak ortaya çıkar.

Polidipsiye bağlı olarak idrar koşullarında değişiklikler görülür. Daha fazla idrar çıkarırsınız ve bu nedenle daha fazla susuzluk hissi yaşarsınız.

Polidipsinin oluşumu bazen fiziksel nedenlerle ilişkilidir. Bunlardan bazıları:

- Tuzlu yiyecekler tüketmek

- Yoğun egzersiz

- Güneşte çok vakit geçirmek

- Az sıvı tüketmek

Aşırı susuzluk hissi olarak tanımlanan bu durum, fiziksel nedenlerle beraber çok anılmaz. Bu nedenler sonucunda ortaya çıkan susuzluk hissi kısa sürede bastırılır.

Polidipsiye yol açan bazı durumlarda, ne kadar su tüketirseniz tüketin sıvı isteğini azaltamazsınız. Günler, haftalar veya aylar boyunca susuzluk hissi çekilebilir.

Polidipsinin diğer bir özelliği ise, diyabet hastalığının ana 3 belirtisinden biri olmasıdır. Diyabetin ana belirtileri şunlardır:

- Polidipsi

- Poliüri

- Polifaji

Diyabet hastalığında kandaki şeker düzeyi yükselir. Vücut, bu durumu dengelemek için daha fazla sıvıya ihtiyaç duyar ve susuzluk hissi oluşur.

Polidipsi tanımını desteklemek için günlük tüketilen sıvı miktarı baz alınır. Bir kişi günde 6 litre veya daha fazla sıvı tüketiyorsa, bu durup polidipsiyi işaret etmektedir.

Aşırı susuzluk hissine en sık eşlik eden durum poliüridir. Poliüri, çok idrar üretmek anlamına gelir. Bir günde 2,5 litreden daha fazla idrar üretilmesi durumunda kullanılır.

Polidipsi Belirtileri Nelerdir?

Polidipsi, aşırısı susuzluk hissi anlamına gelmektedir. Bu hastalar aşırı susuzluk hissi yaşarlar ve bu durum uzun süreli olabilir.

Polidipsinin diğer yaygın belirtileri şunlardır:

- Anormal düzeyde idrar üretilmesi (günde 5 litre veya daha fazla)

- Ağızda sürekli kuruluk hissi

Polidipsiye bağlı olarak oluşacak diğer belirtiler altta yatan hastalığa bağlıdır. Altta yatan sağlık problemleri nedeniyle şu belirtiler ortaya çıkabilir:

- Sık sık idrara çıkma

- İdrar atılımında artış

- Yorgunluk ve halsizlik

- Mide bulantısı ve kusma

- Baş ağrısı veya baş dönmesi

- Enerji kaybı

- Zihin bulanıklığı

- Odaklanma problemleri

- Bilinç kaybı

Çok fazla su içmek, bazen su zehirlenmesi adı verilen bir duruma yol açabilir. Aşırı susuzluk yaşayan ve aşırı su içen kişilerde ortaya çıkabilir.

Polidipsi Nedenleri Nelerdir?

Polidipsi nedeni ilk olarak diyabet hastalarında, diyabetik önleyici ilaç tedavilerini kullanmayanlarda veya ilaç dozajı yetersiz olan kişilerde bulunur. Polidipsi hücre dışı vücut sıvılarının osmolalitesindeki değişiklik, hipokalemi, kan hacminde azalma (majör kanama esnasında) sonucunda da ortaya çıkabilir. Bu genellikle osmatik diürezin sonucudur. Gizli şeker hastalığı (belirgin diyabet hastalığının tersi “tatsız” diyabet rahatsızlığı) da polidipsiye neden olabilir. Polidipsi aynı zamanda antikolinerjik zehirlemenin de bir belirtisidir. Çinkonun aynı zamanda sıvıların daha etkili emilmesini sağlayarak (ishal belirtilerini azaltır ve kabızlık yapar) polidipsi belirtilerini azaltır ve vücudunda daha fazla sodyum tutmasına neden olur. Böylece çinko eksikliği muhtemel bir neden olabilir.  

Polidipsiye yol açan neden, sıvı kaybından sonra yeterince su alınmaması olabilir. Çok fazla terlerseniz veya fazla hareket ederseniz daha fazla sıvıya ihtiyaç duyabilirsiniz.

Bazı içecekleri tüketmeniz durumunda da aşırı susuzluk hissi yaşayabilirsiniz. Bu içeceklerden bazıları şunlardır:

- Kahve

- Yeşil çay

- Çay

- Kola

- Gazoz

Bu içecekleri tükettiğinizde, vücudunuza sıvı ile beraber bazı ek maddeler alırsınız. Böylece vücuttaki sıvı oranı azalır. Vücudunuz kaybedilen sıvının yerine konması için susuzluk hissi oluşturacaktır.

Fiziksel nedenler dışında polidipsiye yol açabilecek onlarca farklı sağlık koşulu bulunmaktadır.

Polidipsi nedenleri arasında yer alan sağlık problemleri şunlardır:

Diyabet (Şeker Hastalığı)  : İnsülin, glikozun (basit şeker) hücre içine girmesini sağlayan bir hormondur. Hücre içine giren glikoz, enerjiye dönüştürülür.

Diyabet hastalığında hastaların vücudu insülin üretemez veya insülin hormonunu etkin bir şekilde kullanamaz. Bu nedenle kandaki glikoz seviyeleri yükselir.

Kandaki yüksek şeker düzeyi vücuda zarar verir. Bu zararın önüne geçebilmek için şekerin böbrekler yoluyla atılması gerekir. Glikoz, idrara karıştırılarak vücuttan atılmaya çalışılır.

Şekerin idrar yoluyla atılabilmesi için beraberinde suyun da atılması gerekir. Böylece vücuttan yoğun su kaybı yaşanır ve sürekli olarak susuzluk hissi oluşur.

Diyabet hastalığının belirtileri şunlardır:

- Polidipsi (aşırı susuzluk)

- Poliüri (aşırı idrar üretimi)

- Polifaji (aşırı iştah/açlık)

- Bulanık görme

- Yorgunluk

- Açıklanamayan kilo kaybı

Bu belirtilerden birini veya birkaçını yoğun düzeyde yaşıyorsanız bir sağlık kuruluşuna başvurarak yardım almalısınız.

Diyabetik Ketoasidoz (DKA) : Diyabetli hastalarda ortaya çıkabilen ve oldukça ciddi olan durumlardan biri de diyabetik ketoasidozdur. Glikoz enerji üretimi için hücre içine girmez, vücut enerji üretimi için yağları parçalar.

Bu işlem sonucunda keton adı verilen toksik bir madde ortaya çıkar. Ketonlar zamanla kanda birikir ve kan pH’sını düşürür. Asidik olan kan, ölümcül sonuçlar doğurabilir.

Diyabetik ketoasidoz, kontrolsüz diyabet hastalığına sahip kişilerde ortaya çıkar. Diyabetin olası komplikasyonlarından biridir.

Diyabetik ketoasidozun belirtileri şunlardır:

- Aşırı susuzluk hissi

- Nefeste aseton kokusu

- Kurumuş ve parlaklaşmış cilt

- Zihin bulanıklığı

- Konsantrasyon zorluğu

- Nefes alma güçlüğü

- Mide bulantısı ve kusma

- Karın ağrısı

- Bilinç bulanıklığı

- Koma

Bu semptomlara sahip kişiler kısa sürede tıbbi yardım almalıdır. Diyabetik ketoasidoz, insan hayatını tehdit edebilen önemli bir hastalıktır.

 Diabetes İnsipidus  : Diabetes insipidus, ismi nedeniyle diyabete benzeyen ancak diyabet ile ilgisi olmayan bir rahatsızlıktır. Her 25.000 kişiden birini etkiler.

Böbreklerden sıvı atılımını kontrol eden ADH hormonu ile ilgili problemler nedeniyle ortaya çıkar. ADH hormonu salgılanması azalır veya işlevi bozulur.

ADH hormonu, vücudun sıvı tutmasını sağlayan en önemli mekanizmalardan birini yönetir. ADH problemleri nedeniyle sıvı atılımının önüne geçilemez.

Diabetes insipidus hastaları, bir günde 3 ila 20 litre arasında değişen miktarlarda idrar atarlar. Bu nedenle çok fazla sıvı almak zorunda kalırlar.

Diabetes insipidus belirtileri şunlardır:

- Aşırı susuzluk

- Aşırı su alımı

- Ciltte, dudaklarda ve gözlerde kuruma

- Mide bulantısı

- Yorgunluk

- Baş dönmesi

Dibates insipidus hastalığı hakkında detaylı bilgi edinmek isterseniz, daha önce hazırlamış olduğumuz şu yazıyı okuyabilirsiniz.

 Psikojenik Polidipsi (Birincil Polidipsi) : Psikiyatrik probleme sahip bazı kişilerde aşırı susuzluk hissi vardır. Bu durum psikojenik polidipsi olarak adlandırılır.

Psikojenik polidipsi oluşumuna yol açan bazı rahatsızlıklar şunlardır:

- Şizofreni

- Bipolar bozukluk

- Depresyon

- Obsesif-kompulsif bozukluk

- Çeşitli psikozlar

Psikojenik polidipsi hastaları, çok fazla susuzluk çekerler ve çok fazla su içerler. Bu nedenle su zehirlenmesi yaşayabilirler.

Psikojenik polidipsinin nasıl oluştuğu halen bilinmemektedir. Çeşitli ilaç tedavileri ile belirtiler azaltılabilmektedir. Antidepresan veya anksiyolitik gibi ilaçlar kullanılabilmektedir.

 Diğer Nedenler : Polidipsiye yol açan başlıca nedenleri kısaca sizlerle paylaştık. Bu nedenler dışında yer alan bazı sağlık koşulları da polidipsi oluşumuna yol açabilmektedir. Polidipsinin diğer nedenleri şunlardır:

- Az sıvı alımı

- Yoğun terleme

- Kusma

- İshal

- Diüretikler

- Bazı ilaçlar

- Yoğun egzersiz

Uzun süreli polidipsi yaşarsanız, bir doktora gitmeli ve profesyonel yardım almalısınız.

Polidipsi Tedavisi

Polidipsi altta yatan başka hastalıkların belirtisi olduğu için esas önemli olan altta yatan hastalığın tedavisi gerekmektedir. Bazı hastalar çok su içmenin faydaları olduğunu düşünürler ve hatta çok su içmek zayıflatır düşüncesi ile istemli olarak da bu durumlarını devam ettirirler.  Oysa günde 2,5-3 litre su düzenli diyet ve egzersiz ile beraber giden zayıflama sürecine katkıda bulunurken daha fazlası vücuttaki elektrolit dengesini bozacağı için faydadan çok zarara sebep olur. 

Genelde hastalar çok su içme şikayeti ile başvurmazlar. Hikayelerini anlatırken tesadüfen öğrenildiği takdirde çok su içmenin zararları hakkında bilgilendirme yapmak gerekir.  

Aşırı susamaya neden olacak bir hastalık tespit edilememesi durumunda uzman doktor bir Psikiyatri uzmanına yönlendirerek psikiyatrik rahatsızlığın tespitini sağlayabilir.

Karaciğer yetmezliği tedavisi hakkında merak ettiğiniz konuları Elazığ Özel Mediline Hastanesi Dahiliye Bölümü Uzman ekiplerine sorabilir, sorunuzla ilgili öneriler isteyebilirsiniz. Hekimlerimizden  online randevu alabilir veya +90 (424) 237 11 11 nolu Çağrı Merkezimizi arayarak bilgi ve randevu alabilirsiniz.

Önemli Not: Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka hekimlerimize başvurunuz.

Sosyal Medyada Paylaşın: