Mediline Hastanesi Elazığ Mediline Hastanesi Elazığ
  • Yıldızbağları Mah. Yunus Emre Bulvarı No:133 /23100 Elazığ
  • 0 (424) 237 11 11
  • 7/24 ACİL
Peritonit (Karın zarı iltihabı) Tedavisi

Tıp literatüründe ‘Peritonit’ olarak bilinen karın zarı iltihabı, ağrılı ve ani gelişen bir rahatsızlık olarak karşımıza çıkmaktadır. Hıçkırık, yüksek ateş gibi semptomlarla kendini belli etmeye başlar. Çok nadir görülmekle birlikte, ortaya çıktığında derhal tıbbi girişimde bulunmak gerekir. Peritonit hakkında bilinmesi gerekenleri Elazığ Özel Mediline Hastanesi Dahiliye Bölüm uzmanlarımız bilgilendiriyor.

Periton Nedir? 

Karın boşluğu, karın ve böbrek gibi karın, bağırsaklar ve diğer organlar gibi bağırsağın ana bölümlerini içerir. Periton; karnı veya karın duvarını hizalar, ancak aynı zamanda içe doğru giden birkaç kıvrım oluşturur. Katlanarak peritoneal karın organları arasında örgü yapar ve onlara bir örtücü zar verir. Bu şekilde periton, karnın içerilerini kendi yerlerinde tutar. Periton kıvrımları kan ve sinir kaynakları da içerir.

Peritonit (Karın zarı iltihabı) Nedir? 

Peritonit, karın duvarının çevresinde nemli bir doku olan periton ile ilgili bir sorundur. Genellikle reaksiyon, bakteriler gibi mikroplar tarafından enfekte olmasından kaynaklanmaktadır. Peritonit, doktorların mümkün olan en kısa zamanda tedavisi gereken ciddi ve acil bir sorundur. Peritonit anlamına gelen belirtiler ani, şiddetli karın ağrısı içerir. Enfeksiyon genellikle bir rüptür veya “perforasyon” yani delinme nedeniyle oluşur. Buna bir örnek, apandisit rüptürü (apandis patlaması) bir apandisite dönüştüğü zamandır. Bu olduğunda, enfeksiyona bağlı sızma bağırsaktan peritona doğru patlar.

Peritonitler oluşum sebebine göre 3’e ayrılır:

Primer (birincil) Peritonit: Karın içinde başka bir organdan kaynaklanmadan meydana gelen peritonitlerdir. Periton dışındaki bir kaynaktan kan aracılığıyla, lenf yolları aracılığıyla veya direkt olarak yayılma ile gerçekleşen peritonitlere primer peritonit denir.

Sekonder (ikincil) Peritonit: Karın içerisindeki başka bir organdan kaynaklanan veya dışarıdan travma sonucuyla oluşan peritonit olgularına sekonder yani ikincil peritonit denmektedir.

Tersiyer (üçüncül) Peritonit: Bir peritonitli hastaya 2 gün yani 48 saat tedavi uygulanmasına rağmen peritonit belirtilerinde azalma olmaması veya tedavi bittiğinde peritonitin tekrar gelişmesine tersiyer yani üçüncül peritonit denir.

Peritonit (Karın zarı iltihabı) Belirtileri Nelerdir?

Bir peritonit hastası peritonitin sebebinin neye bağlı olduğuna göre farklı belirtiler gösterebilir. Yani her periton iltihabı gelişen kişi de aynı belirti olmayabilir.

Peritonit bir enfeksiyon olduğu için kişi enfeksiyonlarda görülen bazı belirtiler görülebilir.

Karın hassasiyeti ve dokununca ya da hareket edince karın hassasiyetinin artması görülebilir. Bazı peritonit gelişen kişilerde karnına elini bastırdığı zaman ağrıdığı bazılarında ise elini bastırdığında ağrı olmadığı ama elini çektiği zaman ağrı olduğu şikayeti olabilir. Bunlar peritonit teşhisi için değerlidir.

Karın ağrısı şikayeti periton iltihabının geliştiren kişilerin birçoğunda görülebilmektedir. Peritonun iltihabı sonucu periton irritasyonu (tahriş) sonucu oluşan bu ağrı dayanılmaz olabilir.

Bazı peritonit olgularında karın çok sert bir hal alabilir. Dokunulduğu zaman sert bir karın varsa bu duruma halk arasında ‘’tahta karın’’ denir. Tahta karın peritonit sebebiyle oluşabilir. Bunun sebebi ise peritonite bağlı olarak karın kaslarının kasılı olarak kalmasıdır. Bu tahta karın belli bir bölgede veya tüm karında görülebilir.

Karın şişliği veya hazımsızlık şikayetleri peritonit vakalarında sıklıkla görülür.

Ateş ve mide bulantısı bunlara ek olarak titreme nöbetleri ve kusma. Bu belirtiler herhangi bir enfeksiyon sonucunda olabilir. Peritonit de bir enfeksiyon durumu olduğu için bu hastalarda görülebilir.

Sindirim sistemi ile ilgili şikayetler arasında enfeksiyona bağlı olarak görülen ishal en yaygın belirtidir.

Dehidratasyon (sıvı kaybı) adını verdiğimiz vücudun su ve sıvı kaybı gibi problemlerine yol açan durumda peritonitlerde meydana gelebilir. Bu susuzluğa bağlı olarak günlük idrara çıkma sayısının son günlerde azalmış olması.

Enfeksiyon ile savaşan vücudun enerji kaybına bağlı olarak gösterdiği tipik belirtiler arasında yorgunluk ve halsizliktir.

Siroz gibi bazı hastalıkları olan kişilerde karın içerisinde asit sıvısı bulunacağı için peritonit erken dönemde fark edilmez. Bu teşhis ve tedavinin zorlaşmasına sebep olabilir.

Nadiren de olsa peritonit bağırsak tıkanmalarına ve daralmalarına bağlı olarak ciddi kabızlık yapar.

Peritonit (Karın zarı iltihabı) Nedenleri Nelerdir?

Periton zarı karında yaygın olarak bulunduğu, organların etrafını sardığı ve büyük bir hacim kapladığı sebepleriyle iltihabi reaksiyon gelişmesine yatkındır.

Peritonit oluşum sebebine bağlı olarak primer ve sekonder ve tersiyer olmak üzere üçe ayrılır. Bu sebepler aşağıda verilmiştir.

Primer Peritonit (Birincil) Nedenleri :  

Çocuklarda spontan peritonit: Çocuklarda görülen nefrotik sendrom ve siroz vakalarında peritonit görülebilir.

Erişkinlerde spontan bakteriyel peritonit:  Kronik hepatit hastalıkları, akut viral hepatit, kalp yetmezliği, yayılım yapan kanserler, sistemik lupus eritematozus hastalığı, siroz hastaları ve lenfödem hastalıkları görülen kişilerde peritona yayılım sonucu primer peritonit vakaları görülebilir.

Granülomatöz peritonitler: Kandida gibi bazı mantarlar ve tüberküloz hastalığı gibi bazı hastalıklar primer peritonit meydana getirebilir.

Sekonder (İkincil) Peritonit Nedenleri :

Perfore (delinmiş) ülser (yara): Ülserler mide ve ince bağırsağın başında meydana gelebilir. Bu ülserlerin tedavi edilmemesi sonucunda mideyi veya ince bağırsağı delmesi sonucunda içerisinden geçen yemekler ve içecekler karın boşluğuna dökülür ve periton ile temas eder. Buralarda periton enfeksiyonu görülebilir.

Ektopik gebelik: Uterus (rahim) içerisinde oluşmayan gebeliğe verilen addır. Bu gebelik çeşidi bazen oluştuğu yere göre sorunlar çıkarabilir ve bulunduğu yeri patlatıp karın içerisine boşalabilir. Bu da sekonder peritonite neden olur.

Salpingitis: Fallop tüpünün (yumurtalıklardan rahim içerisine uzanan tüp) iltihabına salpingitis denir. Bazen, tüp iltihap sıvısıyla patlayana kadar şişer ve patlar. Bunun sonucu karına ve peritona iltihabi sıvı bulaşmış olur. Sonuç olarak sekonder peritonit görülebilir.

Herhangi bir cerrahi sonrası enfeksiyon oluşma riski olduğu için karın cerrahisi sonucunda da peritonit meydana gelebilir.

Nekrotizan enterokolit adı verilen hastalık: Yeni doğmuş bebeklerde görülebilen bir bağırsak hastalığıdır ve acil müdahale gerekir. Bazen sekonder peritoniti tetikleyebilir.

Kan enfeksiyonu (sepsis): Karaciğerin sirozu, bazı böbrek hastalığı formları ve apandisit de dahil olmak üzere bir dizi durumdan kaynaklı olarak kan enfekte olabilir. Kan aracılığı ile beslenen peritonda bu enfeksiyondan etkilenir ve sekonder peritonit meydana gelebilir.

Diyaliz: Periton diyalizi adı verilen diyaliz çeşidinde karında peritondan geçerek bir diyaliz deliği oluşturulur. Bakteriler karın boşluğuna bu açıklıktan girebilir. Peritonit meydana gelebilir.

Bıçak yarası: Bir bıçak veya herhangi bir başka  keskin nesnenin karını ve peritonu kesmesi sonu oluşan travma sonucunda bakteriler karın boşluğuna girebilir.

Perfore bağırsak: Bağırsaklar divertikülit (bağırsakta oluşan anormal keselerin iltihabı) ve Crohn hastalığı gibi iltihabi hastalıklar da dahil olmak üzere bazı hastalıklardan zarar görebilir ve delinebilir. Bunun sonucunda da iltihabi doku periton ile temas eder ve sekonder peritonit görülür.

Perfore safra kesesi: Safra kesesi enfeksiyonu (kolesistit) tedavi edilmezse safra kesesinin patlamasına veya delinmesine neden olabilir. Bunun sonucunda da iltihabi doku periton ile temas eder ve sekonder peritonit görülür.

Pankreatit pankreas adı verilen ve sindirim sistemi faaliyetlerinde görevli olan organımızın iltihaplanmasıdır. Bu iltihabi reaksiyon sonucunda peritonitler oluşabilir.

Tersiyel (Üçüncül) Peritonit Nedenleri : 

Operasyon sonrası tekrarlayan peritonitler

Pankreatit

Apandisit

Ülser perforasyonları olabilir.

Peritonit (Karın zarı iltihabı) Tedavisi

Peritonit tedavisinde ilk hedef hastanın genel durumunun düzeltilmesidir. Hastaların ihtiyacına göre damar yolundan sıvı tedavisi başlanır. Öngörülen ya da gösterilen etkene yönelik antibiyotik tedavi başlanır. Peritonit kaynağı apandisit, kolesistit ya da bağırsak delinmesi gibi ameliyatla düzeltilebilir bir nedense, hasta için en uygun dönemde cerrahi uygulanmalıdır.

Peritonit Ameliyatı

Her peritonitte ameliyat yapılmasına gerek yoktur. Bazı peritonitlerde antibiyotik tedavisi ve hasta takibi yapılması yeterlidir. Anca bazı peritonitlerde ameliyat gerekebilir.

Laparatomi adı verilen ve karın duvarının cerrahi yöntemlerle açılması işlemi ile peritonit gelişen yer yıkanır ve enfeksiyon dokusu çıkartabilir. Laparatomi her peritonitte gerekmez. Bazı özel durumlarda gereklidir. Bu ameliyat sonrası karın içi yıkanır.

Mide ülseri, onikiparmak bağırsak ülseri ve safra kesesi iltihabına bağlı olarak gelişen organ delinmelerinde organa yönelik onarım işlemleri için cerrahi gerekebilir.

Antibiyotikler peritonit tedavisinde kullanılan en önemli yoldur. Bakterilerin öldürülüp vücuttan uzaklaştırılmasını sağlar. Peritonit meydana gelmiş kişilerde geniş spektrumlu ve etkili antibiyotikler kullanımı sonucu hasta kısa sürede peritonitten kurtulabilir.

Damar içi sıvı verilmesi: Enfeksiyona bağlı olarak vücut sıvıları kaybedilir ve vücut sıvı dengesi bozulabilir. Bu sıvı dengesinin tekrar sağlanması için damar içine serum ile eksik sıvı verilmelidir.

 Cerrahi tedavi: Peritonitin derecesine ve durumuna göre bazı durumlarda karın içinin yıkanması ve iltihabi dokunun temizlenmesi gibi cerrahi yöntemler uygulanabilmektedir.

Altta yatan nedenin tedavisi: Sekonder peritonitlerde sebebe yönelik tedavi yapılır. Perfore olmuş bir mide veya onikiparmak bağırsağı ülseri varsa bunun cerrahi olarak tedavisi gerekir. İltihabi bir bağırsak hastalığı, tüberküloza bağlı peritonit ve kandida enfeksiyonuna bağlı peritonitler meydana gelmişse tedavi bu hastalığa yönelik olarak planlanmalıdır

Karın zarı iltihabı, birkaç gün içinde ölüme neden olabilecek kadar ağır gidişli bir hastalıktır. Bütün karın zarına yayılan iltihaplanma sonucunda büyük miktarda irin birikir ve vücut hızla zehirlenir.

Peritonit (Karın zarı iltihabı) tedavisi hakkında merak ettiğiniz konuları Elazığ Özel Mediline Hastanesi Dahiliye Bölümü Uzman ekiplerine sorabilir, sorunuzla ilgili öneriler isteyebilirsiniz. Hekimlerimizden  online randevu alabilir veya +90 (424) 237 11 11 nolu Çağrı Merkezimizi arayarak bilgi ve randevu alabilirsiniz.

Önemli Not: Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka hekimlerimize başvurunuz.

Sosyal Medyada Paylaşın: