Mediline Hastanesi Elazığ Mediline Hastanesi Elazığ
  • Yıldızbağları Mah. Yunus Emre Bulvarı No:133 /23100 Elazığ
  • 0 (424) 237 11 11
  • 7/24 ACİL

Ektima Kontagiozum, hayvancılıkla uğraşan kişilerde ve kasaplarda meslek hastalığı olarak görülür. Yaygın olarak Orf Hastalığı  olarak bilinen 'Koyun Çiçeği Hastalığı' hakkında bilinmesi gerekenleri Elazığ Özel Mediline Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları Ve Klinik Mikrobiyoloji Bölümü uzmanlarından Uzm. Dr. Mustafa CİHANGİROĞLU anlatıyor.

Orf Hastalığı Nedir?

Orf hastalığı, ‘Parapoxvirus’ adında bir virüsün oluşturduğu deri enfeksiyonudur. Koyun, keçi, kuzu, oğlak ve geyiklerin ağız etrafı, dudakları, burun delikleri, meme çevresi ve ayakları gibi kılsız bölgelerinde görülür. Ektima Kontagiozum olarak da bilinen Orf hastalığı, koyun-keçi gibi küçükbaş hayvanlara, bunların et ve yün gibi ürünlerine ya da virüs bulaşmış kesi aletlerine direkt ya da dolaylı temas eden kişilerin derilerindeki sıyrıklardan bulaşır. Virüs insana bulaştıktan en az üç gün en çok 15 gün sonra orf hastalığı ortaya çıkar.

İnsandan insana bulaştığı bilinmemektedir. Hastalıklı eti yemekle de bulaşmaz. İnsanda genellikle ellere yerleşen, çoğu vakada tek, bazen birkaç tane, hedef tahtası benzeri ve 1,5-3 cm çapında yaralara sebep olur. Lezyonlar çoğu vakada 1,5-2 ayda kendiliğinden iyileşir. 

Hayvanlarda ise kılsız bölgelerde yaralar yapan hastalık küçükbaş hayvanlarda ortalama 1 ayda iyileşir. Ancak bazen salgınlar yaparak hayvanların kaybına yol açabilir. Bazı hayvanların yaraları olmasa da taşıyıcı olabileceği, virüsün ahırlarda, çitlerde, bıçakların yüzeyinde aylarca canlı kalabileceği bildirilmiştir. Hayvanlarda ilkbahar-yaz aylarında sık görülen hastalığın insanlardaki görülme sıklığı da aynı zamanlarda artar.

Orf Hastalığı Belirtileri Nelerdir?

Parapox virüs, çoğunlukla koyun keçi gibi küçükbaş hayvanların ana konağıyken büyükbaş hayvanlarda da bulunabilir ve bu hayvanları da enfekte edebilir. İnsanlara bu hayvanlardan kesim sırasında veya hayvansal ürünleri işleme sırasında veya hastalıklı hayvanı sağma, dokunma ile bulaşır. İnsan vücuduna girişi, deri bütünlüğü bozulmuş dokular vasıtasıyla olur ve giriş yaptığı yerde en geç 2 hafta sonra bir yara oluşmaya başlar.

Oluşan yaranın 6 evresi vardır, başlangıçta kırmızı renkte halka şeklinde bir lezyon ortaya çıkar ve deriden kabarıktır. Daha sonra lezyonun çevresi beyaz bir renk alır ve ortası eritemli kalacak şekilde lezyon büyür ve çevre dokudan yükselmeye başlar, bir sonraki evrede beyaz renk ortadan kalkarak tamamen kırmızı renkte bir vezikül kalır. Kırmızı vezikül üzerinde siyah noktalar oluşmaya başlar ve papül şeklinde küçük küçük yuvarlaklar haline dönüşür. Son aşamada yara kurumaya ve kabuk tutmaya başlar. yara herhangi bir tedavi gerektirmeden kendiliğinden iyileşme özelliğine sahiptir. İyileşme, ortama 25-30 günde başlar.

Nadiren hastalarda enfeksiyona bağlı halsizlik ve ateş görülebilir. Vücuda girdikten sonra virüs, bazen lenf nodlarına da ulaşıp yerleşebilir ve buralarda lenfadenopati, lenfanjit gibi lenf bezi enflamasyonu yaratır. Lenf bezlerindeki enflamasyondan dolayı bezlerin olduğu bölgelerde ağrı, kızarıklık, şişlik gibi şikayetler oluşabilir.

- Deride kırmızı yara

- Çevresi beyaz ortası kırmızı yara

- Halsizlik

- Ateş

- Lenf bezlerinde ağrı/hassasiyet

- Lenf bezlerinde şişlik/kızarıklık

Orf Hastalığı Nedenleri ve Bulaşma Yolları Nelerdir?

Orf hastalığı, bu hastalığa dair lezyonu olan bir hayvan ile direkt (deride bulunan kesi ve yaralardan virüsün bulaşması) ya da indirekt bir temas sonrasında insanlara geçebilmektedir. İnsandan insana bulaş nadirdir. Parapoxvirüs hayvanlarda, çitlerde, hayvan barınaklarında ve toprakta uzun süre boyunca canlılığını koruyabileceği için dikkatli olunmalıdır. Aynı zamanda bazı hayvanlar bu virüs ile enfekte olsa bile belirti vermeden sadece bu hastalığın taşıyıcılığını yapabilmesi, dikkat edilmesi gereken bir diğer durumdur.

Hasta hayvana dokunma, hasta hayvanın ölüsü ile temas, yeni aşılanmış hayvanlarla temas, bu virüsü üzerinde barındıran aletler ile temas ya da hasta hayvan tarafından ısırılma gibi durumlar sonrasında ORF hastalığı hayvanlardan insanlara geçebilir.

Orf hastalığının bulaşması açısından çeşitli risk grupları mevcuttur:

- Veterinerler,

- Çiftçiler ve çiftçilerin ailesindeki diğer bireyler,

- Mezbaha işçileri,

- Yün kırpıcılar,

- Kasaplar,

- Kurban bayramında hayvanların kesimi ile ilgilenen kişiler,

- Lezyonlu bölgelerin çevresindeki etlerin işlenmesini gerçekleştiren ev kadınları

Orf Hastalığı Tedavisi

ORF hastalığı genellikle iyi bir seyir izleyen, zaman içerisinde kendi kendine iyileşme eğiliminde olan ve spesifik tedavi gerektirmeyen bir hastalıktır. Bu tarz lezyonların tedavisindeki genel yaklaşımın cerrahi müdahale ile yara bölgesinin temizlenmesidir ancak Orf hastalığının tedavisinde bu tarz cerrahi girişimlere nadiren başvurulur. Normalde kendiliğinden birkaç haftalık süre içerisinde yara izi bırakmadan iyileşecek orf yaralarına gereksiz cerrahi müdahale yapılması, iyileşme süresinin uzamasına ve yara izi kalması gibi istenmeyen durumlar meydana getirebilir. 

Orf hastalığı nedeniyle oluşmuş yaraların bakteriyel bir enfeksiyon oluşumunun önüne geçilmesi amacıyla temiz tutulmalıdır. Bu amaç doğrultusunda hekimin önerisi dahilinde antiseptik solüsyonlar kullanılabilir. Bağışıklık sisteminin fonksiyonlarını tam olarak yerine getiremediği kişilerde hastalığın ağır seyredebilmesi nedeniyle tedaviye çeşitli antiviral özellik gösteren kremler eklenerek Orf hastalığının tedavisi gerçekleştirilir.

Bakteriyel enfeksiyonların tedavisi tamamlanmadığı takdirde ciltte daha derin yaralar meydana gelebilir ve bakterinin bir şekilde kana karışması sonucu sistemik enfeksiyon görülebilir. Bu nedenle bakteriyel enfeksiyon gelişmişse mutlaka bunun tedavisinin yapılması gerekir.

"Eller bol su ile yıkanmalı"

Hastalıktan korunmak için ülke çapında hayvanların veterinerler kontrolünde aşılanması gerektiğini ifade eden Uzm. Dr. CİHANGİROĞLU, "Hayvanların ağız mukozası ve burun mukozasının, kasık bölgelerinin dikkatlice incelenmesi gerekir. Buralarda sert nodüller veya su kabarcığı tarzında döküntüler var ise, bakım veya kesim işlemi yapılırken özellikle baş bölgesinin temizliği esnasında gözeneksiz olan latex veya kauçuk eldivenler giyilmelidir. Eğer temas edildi ise eller bol sabunlu su ile temizlenmelidir" dedi.

Orf hastalığı hakkında merak ettiğiniz konuları Elazığ Özel Mediline Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları Ve Klinik Mikrobiyoloji uzmanlarına sorabilir, sorunuzla ilgili öneriler isteyebilirsiniz. Hekimlerimizden online randevu alabilir veya +90 (424) 237 11 11 nolu Çağrı Merkezimizi arayarak bilgi ve randevu alabilirsiniz.

Önemli Not: Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka hekimlerimize başvurunuz.

Sosyal Medyada Paylaşın: