Mediline Hastanesi Elazığ Mediline Hastanesi Elazığ
  • Yıldızbağları Mah. Yunus Emre Bulvarı No:133 /23100 Elazığ
  • 0 (424) 237 11 11
  • 7/24 ACİL

Göz kapağı veya göz yapısında doğuştan bir kusur olan Kolobom nedir? Kolobom nedenleri, belirtileri ve tedavisi hakkında merak edilenleri Elazığ Özel Mediline Hastanesi Göz Bölümü uzmanlarımız anlatıyor.

Kolobom (Coloboma) Nedir?

Kolobom; gözle ilgili herhangi bir oluşumun (göz kapağı, retina,iris gibi) doğumsal gelişim kusurudur. Genelde yarık şeklinde kendini gösterir. Gözün embriyolojisinde 4 haftalık fötus evresinde, gözü oluşturmak üzere ön beyinden çıkıntı yapan parçacık, gözün küresel bir yapıya dönüşmesi için kendi içine çökerek birleşir. Bu kapanma (birleşme) kusurları kolobom olarak bilinir. Durumun ağırlığına göre retina, makula, optik sinir, koroid, lens, iris, kapak kolobomu tekil olarak veya birkaçı bir arada ortaya çıkabilir. Ancak olay her zaman gözlerde belirgin bir yarık şeklinde algılanmamalı, göze ait herhangi bir oluşumun gelişiminin tam olarak tamamlanmadığı şeklinde algılanmalıdır.

Kolobom gözün farklı bölgelerinde ortaya çıkabilmektedir.

İris kolobomu: En sık görülen türü olup kişilerde gözün renkli kısımda delik şeklinde ortaya çıkar. Bu hastalarda kedi gözü görünümü ya da anahtar deliği görünümü olan göz tipiktir.

Retina kolobomu: Retina tüm görme sinirlerinin ve hücrelerinin bulunduğu bölge olup retina kolobomu genelde iris kolobomu ile birliktedir. Retina kolobomunda görme keskinliğinde bozulmalar görülebilir. 

Koroid kolobomu / optik disk kolobomu: Gözün damardan zengin tabakası olan koroidde anne karnındaki dönemde kapanmama durumuna genelde gözün sinirinin bulunduğu optik disk bölgesindeki yarık eşlik eder. Bu hastalarda da görme keskinliği ciddi oranda etkilenebilir.

Göz kapağı kolobomu: Göz kapağındaki küçük bir çentik ya da kapak boyunca yarık şeklinde farklı derecelerde ortaya çıkan göz kapağı kolobomunda daha çok üst kapak tutulumu olduğu için  gözün örtülememesi ve dolayısı ile sürekli enfeksiyonlar ortaya çıkabilir.   

Kolobom (Coloboma) Belirtileri Nelerdir?

İris, göz bebeğinin boyutunu iki kas üzerinden ayarlayarak göze giren ışığın miktarını kontrol eder. İris arızalı olduğunda, bu kontrol işlevini artık gerçekleştiremez. İris kolobomu olan insanlar parlamalara karşı daha hassastır, çünkü daha fazla dağınık ışık “genişletilmiş göz bebeği” nden göze girebilir. Mavi renkli blok filtreler etkilerin önlenmesine yardımcı olabilir.

Düzensiz şekilli bir göz bebeği genellikle irisin tabanında bir yırtılmaya işaret eder. Bu gözyaşı normal göz bebeğinin altında meydana gelirse, gözyaşı nedeniyle meydana gelen “ikinci” göz bebeği üst kapak tarafından kaplanmadığından hastalar çift görme ile karşılaşırlar. Görme üzerindeki etkiler, kolobomun ciddiyetine ve büyüklüğüne bağlıdır.

Bir başka özellik, özellikle iris kolobomu büyükse görünümdür. Genelde başka bir kişinin yüzüne baktığımız için bu kusuru gizlemek zordur. Hastalar kendilerini damgalanmış hissedebilir ve psikolojik stres yaşayabilir.

Kolobom (Coloboma) Nedenleri Nelerdir?

Bir kolobomun potansiyel nedenleri, öncelikle doğuştan veya edinilmiş bir koloboma olmasına bağlı olarak farklılık gösterir. Doğuştan koloboma vakalarının çoğunda, embriyonun gelişiminde bir hata meydana geldi. Göz geliştikçe boşluk oluşumu meydana gelir.

Bu istenmeyen gelişme, sözde inhibisyon malformasyonları arasında sayılır. Hatalı kontrollerin bir sonucu olarak, göz kapağı boşluğu, invajinasyon (tıbbi terim "invajinasyon") sona erdikten sonra tamamen kapanmaz. Normalde vezikül, göz kapağını oluşturmak için kapanır.

Çoğu durumda, embriyolardaki göz kapağı boşluğu nazal aşağı doğrudur. Bu nedenle iris kolobomunun konjenital formları genellikle burun yönünde aşağıya da işaret eder. Bireysel boşluk oluşumuna bağlı olarak, gözün bir veya daha fazla bölgesi malformasyondan etkilenir. Göz, doğmamış çocukta gebeliğin 4. ve 15. haftaları arasında gelişir.

Bu süre zarfında göz kabının yarığı tamamen kapanmazsa bir kolobom oluşur. Boşluk oluşumu bir gözü veya her iki gözü de etkiler. Ek olarak, birçok durumda mikroftalmi ile birlikte bir koloboma ortaya çıkar. Bu anormal derecede daha küçük bir göz küresidir.

Sonuçta bir kolobom gelişimine yol açan malformasyon, birçok durumda, örneğin ilaçlar veya diğer kimyasal maddeler tarafından tetiklenir. Özellikle Contergan maddesinin bu bağlamda özellikle tehlikeli olduğu kanıtlanmıştır. Ayrıca gözde boşlukların oluşmasına yardımcı olabilecek bazı kalıtsal faktörler vardır.

Bunlar, örneğin kedi gözü sendromu, trizomi 13, Şarj sendromu, Cohen sendromu ve Lenz sendromunu içerir. Ayrıca bazı durumlarda boşluk oluşumu gözün gelişiminde kendiliğinden bir rahatsızlık olarak ortaya çıkar. Bununla birlikte, birçok vakada, konjenital bir kolobomun spesifik nedeni belirsizliğini korumaktadır.

Bazı durumlarda, gözdeki deformiteden Pax genindeki bir mutasyon sorumludur. Bu durumda, kalıtımın otozomal resesif, otozomal dominant veya X'e bağlı olması muhtemeldir. Bu nedenle bazı ailelerde kolobomalar daha yaygındır. Bununla birlikte, prensip olarak, çatlaklar oldukça düzensiz bir şekilde ortaya çıkar, böylece, istenmeyen gelişme üzerinde bir etkiye sahip olan çeşitli açıklanamayan çevresel koşullar varsayılabilir.

Ek olarak, bazı durumlarda, koloboma çeşitli diğer hastalıklar veya sendromlarla bağlantılıdır. Bunlar, örneğin, Klinefelter sendromu, Noonan sendromu, Hirschsprung hastalığı ve iskelet malformasyonları gibi çeşitli nörolojik veya sistemik gelişimsel malformasyonları içerir.

Konjenital kolobomaların tahmini sıklığı 10.000 doğumda 0.6'dır. Sonuç olarak oldukça nadir görülen bir hastalıktır. Kazanılan kolobomalar ise vakaların çoğunda dış şiddetin sonucudur.

Bu tür etkiler, örneğin göze yapılan cerrahi müdahaleler veya kazalar ile bağlantılı olarak mümkündür. Sonuç olarak, iris, göz kapağı veya gözün diğer alanlarında boşluk oluşur.

Kolobom (Coloboma) Tedavisi

Kolobomun net bir tedavisi günümüzde mevcut değildir. Sadece kolobomun neden olduğu çeşitli rahatsızlıkların düzeltilmesi amacı ile bazı önlemler alınabilir. Kolobom görülen hastalarda görme sorunları diğer insanlara göre daha fazla olduğu için optik gözlük ve optik lens ile bu görme sorunları düzeltilmelidir. 

İris kolobomu olan hastalarda görüntü sebebi ile cerrahi müdahale tercih edilebilir. Bu hastalarda göz bebeklerinin iki ucu uygun şekilde birleştirilerek düzeltme sağlanır. 

Retina kolobomu, koroid kolobomu ya da optik disk kolobomu görülen hastalarda retina dekolmanı ya da katarakt gelişimi riski yüksek olduğu için bu hastaların düzenli doktor kontrolüne gitmesi gerekmektedir.

Göz kapağı kolobomu görülen hastalarda gözler yeterince örtülmediği ve göz kuruluğu meydana geldiği için suni gözyaşı damlaları ile bu sorun giderilmeye çalışılır.

Kolobom iriste meydana geliyor ise genelde görme yeteneğinde ya da görme keskinliğinde azalmaya neden olmaz. Ancak retina, optik disk, koroid kolobomu hastalarında görme alanında azalma ya da görme keskinliğinde azalma görülebilir. Ayrıca kolobom bazı göz hastalıklarının riskini arttırmaktadır bu sebeple yakından takip edilmelidir. 

Halk arasında karasu hastalığı olarak da bilinen göz içi basıncının yükselmesi sonucu göz sinirinin hasarlandığı glokom 

Gözümüzdeki sinirlerden oluşan ve göze gelen ışığı algılayan retinanın göz küresinin iç yüzünden ayrıldığı retina dekolmanı

Olması gereken yerden başka yerde oluşan kan damarları nedeni ile retina içine kan ve sıvının sızması sonucu cisimlerin eğri ya da dalgalı görüldüğü koroidal neovaskülarizasyon

Net görmeyi sağlayan merceğin saydamlığını kaybederek matlaştığı katarakt 

Şeklinde sıralanabilir. Kolobom hastalarında bu hastalıklar açısından düzenli olarak takipler önemlidir.  

Kolobom (Coloboma) tedavisi  hakkında merak ettiğiniz konuları Elazığ Özel Mediline Hastanesi Göz Hastalıkları ve Sağlığı Bölümü Uzman ekiplerine sorabilir, sorunuzla ilgili öneriler isteyebilirsiniz. Hekimlerimizden  online randevu alabilir veya +90 (424) 237 11 11 nolu Çağrı Merkezimizi arayarak bilgi ve randevu alabilirsiniz.

Önemli Not: Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka hekimlerimize başvurunuz.


Sosyal Medyada Paylaşın: