Mediline Hastanesi Elazığ Mediline Hastanesi Elazığ
  • Yıldızbağları Mah. Yunus Emre Bulvarı No:133 /23100 Elazığ
  • 0 (424) 237 11 11
  • 7/24 ACİL

İnsanlarda görülen birçok farklı fobi bulunmaktadır. Bunlardan en sık rastlananlar arasında ise Klostrofobi bulunmaktadır. Halk arasında kapalı alanda kalma korkusu olarak bilinen Klostrofobi'nin belirtileri ve tedavi yöntemlerini Elazığ Özel Mediline Hastanesi psikoloji Bölüm uzmanlarımız anlatıyor.

Klostrofobi Nedir?

Klostrofobi, kişinin kapalı alanda kalması gerektiğinde ciddi iç sıkıntısı yaşamasına ve fizyolojik belirtilere neden olan psikolojik bir rahatsızlıktır. Yüksek düzeyde kaygı çeken herkes fobi geliştirme riski altındadır. En yaygın fobilerden biri klostrofobi diğer bir deyişle kapalı alan korkusudur. Fobiler gibi anksiyete bozukluklarının nedeninin, genetik kırılganlık ve yaşam deneyiminin bir kombinasyonu olduğu düşünülmektedir.

Klostrofobisi olan bazı insanlar, kapalı bir alanda yalnızca hafif kaygıyla tepki verirken,  bazıları şiddetli kaygı yaşar veya panik atak geçirir. Birçok durum, klostrofobik bir kişide kaygı veya panik atak başlangıcını tetikleyebilir. Spesifik tetikleyiciler kişiden kişiye değişir ancak genel olarak her türlü kapalı veya dar alan kişide endişeye neden olabilir. Birçok insan, kaygılarını sınırlamak için bu tür tetikleyicilerden kaçınmak isteyecektir.

Klostrofobi Nedenleri Nelerdir?

Kişiliğin oluşumunda kilit dönemlerden olan çocukluk süreci klostrofobinin temellerinin atıldığı süreçlerdendir. Bu dönemde anne ve babanın yanlış tutumları ve çocuğun ilgisizlik hissetmesi de etkili olmaktadır. Belli bir neden olmadan ortaya çıkabileceği gibi çoğunlukla çocuklukta kişinin yaşadığı bir olay veya travma karşısında da gelişebilir. 

Bazen de gelişen bir duruma cevaben sonradan oluşabilir.  Kişinin aile yapısı, yetiştirilme tarzı, çocuklukta yaşadığı olaylar sorgulanmalıdır. Eğer travmaya bağlı oluşmuş ise travma öyküsü detaylıca alınmalı, kişinin yaşadıkları ve hislerine odaklanılmalıdır. 

Bu olaylara örnek olarak bir yere hapsetme veya bir odada kilitli tutulma, istismara uğrama, asansörde kalma, uçakta türbülans geçirme, kalabalıkta sıkışıp kalma, korku evinde oyun oynama, kalabalık bir alanda anne babadan veya bir arkadaştan ayrılma veya kaybolma verilebilir. Ayrıca kişinin ailesinde klostrofobik, çok stresli, baskıcı veya mükemmeliyetçi bireyin  bulunması da tetikleyicidir.

Klostrofobi için; beyinde korkunun işlendiği kısmın (amigdala) küçük olduğu, genetik bazı faktörlerin tetikleyici olduğu ve kişinin maruz kaldığı stresin etkileyebileceği yönünde teoriler vardır. Kişide bazı durumlara karşı bilinç dışı olarak savunma mekanizması oluşturacak şekilde görüldüğü de düşünülmektedir. Bunu açıklayan mekanizma, klasik koşullanma olarak bilinir. Kişi kendini tehlikede hissettiğinde bu durum görülür. Vücut fonksiyonları da bundan etkilenip duruma farklı bir şekilde tepki gösterir.  

Klostrofobi Belirtileri Nelerdir?

Açığa çıkardığı belirtiler kısaca aşağıdaki şekilde tanımlanabilmektedir;

-      Boğulma hissi

-      Titreme

-      Sıcak basması ve terleme

-      Kalp atışının hızlanması

-      Mide bulantısı ve baş dönmesi

-      Uyuşma hissi

-      Tuvalet ihtiyacı

-      Ağızda kuruluk

-      Kulak çınlaması

-      Öfkeli ve şaşkın hissetme

Yukarıdaki şikayetlerin yanı sıra aynı zamanda bayılma korkusu, kontrolü kaybetme korkusu ve ölüm korkusu gibi belirtiler de bulunmaktadır. 

Klostrofobi Tedavisi

Tamamen psikolojik nedenler sonucu ortaya çıkan kapalı alanda kalamama durumu, yine psikolojik tedavi yöntemleri ile çözülmelidir. İlk olarak tüm psikolojik rahatsızlıklarda olduğu gibi klostrofobide de hastanın kendini hastalığına inandırması ve yaşayacağı sıkıntıların farkına varması sağlanmalıdır. Sonrasında ise 2 tür tedavi yaygın olarak uygulanır:

Bilişsel davranışçı terapi (CBT): Klostrofobinin ve diğer spesifik fobilerin ve anksiyete bozukluklarının merkezi bir tedavisidir. 2001'de yapılan bir randomize kontrollü çalışma, beş seanslık bilişsel davranışçı terapinin klostrofobi semptomlarını klinik olarak iyileştirmede etkili olduğu saptandı.

İlaç Tedavisi: İlaç tedavisi son aşama olarak görülebilir. Eğer hasta panik atakları sık aralıklarla geçiriyorsa ve bu ataklar yüzünden hayatın günlük işleyişine ayak uyduramaz hale geldiyse ilaç tedavisine kontrollü bir şekilde başlanmalıdır. Psikolojik kökenli rahatsızlıkların tedavisi için kullanılan ilaçların risklerinin fazla olması göz önüne alınmalı ve buna göre doktor kontrolünde kullanılması sağlanmalıdır.

Tedavi edilmediği takdirde hastanın yaşam kalitesini bozar, gündelik işlerini aksatır. Kişinin sosyal çevresiyle geçireceği vaktin kalitesini bozar ve kişinin yalnızlaşmasına sebep olabilir. Kişi sürekli bu kaygı ve korkuyla baş etmek zorunda kalır. Bu durum karşısında kaçma, kaçınma davranışı sergiler. Ortamlara girmez ve kendi içine kapanabilir. Tüm bunlar kişiyi depresyona ve diğer psikiyatrik rahatsızlıklara daha yatkın bir hale getirebilir. Çok ileri formlarında kişi kaygıları ile yaşayamaz hale geldiği için intihar girişimlerinde de bulunabilir

Klostrofobi tedavisi hakkında merak ettiğiniz konuları Elazığ Özel Mediline Hastanesi Psikoloji Bölümünü uzmanlarına sorabilir, sorunuzla ilgili öneriler isteyebilirsiniz. Hekimlerimizden online randevu alabilir veya +90 (424) 237 11 11 nolu Çağrı Merkezimizi arayarak bilgi ve randevu alabilirsiniz.

Önemli Not: Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka hekimlerimize başvurunuz.

Sosyal Medyada Paylaşın: