Mediline Hastanesi Elazığ Mediline Hastanesi Elazığ
  • Yıldızbağları Mah. Yunus Emre Bulvarı No:133 /23100 Elazığ
  • 0 (424) 237 11 11
  • 7/24 ACİL

Katatonik kişinin belli bir durumda uzun süre kıpırdamadan kalması demektir. Katatonik şizofreninin en önde gelen belirtileri hareket alanındadır. Katatonik Şizofreni nedir, belirtileri ve tedavisi hakkında merak edilen bilgileri Elazığ Özel Mediline Hastanesi Psikiyatri Bölüm uzmanlarımız anlatıyor.

Şizofreni Nedir?

Şizofreni gerçek ve hayali ayırt edememe durumudur. Şizofreninin bölünmüş kişilik olduğu bilgisi doğru değildir. Zihinsel bir hastalık olan şizofreniye sahip insanlar gerçek ve hayali ayırt etme yetisine sahip olmamaktadırlar. Gerçeği algılamakta çarpıtmalara neden olan, düşünce, hareket ve duygu durumlarında bozukluklara neden olan şizofreni nedeniyle kişi sosyal hayatında birçok olumsuz faktörle karşılaşmaktadır. Şizofreni hayat boyu sürmekle birlikte doğru yöntemler kullanıldığı takdirde kontrol edilebilen bir durum haline gelmektedir.

Paranoid şizofreni: Yanlış sanrı ve inanışlara sahip olma durumu olan paranoid şizofreni hastalarının duygu, düşünce ve konuşmalarında herhangi bir anormal durum görülmez. Paranoid şizofreni hastaları cezalandırıldıklarına dair sanrılara sahiptirler.

Hebefrenik Şizofreni: Tutarsız davranışlar sergileyen hebefrenik şizofreni hastalar, çocuksu ve uygunsuz davranışlar gösterebilirler.

Katatonik (Donakalım ) Şizofreni: Çoğu semptomu fiziksel olan katatonik şizofreni hastaları genel olarak çevrelerine karşı tepkisizdirler. Genellikle isteksizdirler ve garip karşılanacak hareketler yapabilirler. Birden fazla kez aynı kelime veya cümleyi tekrar edebilirler. Bu hastalar da aynı zamanda fiziksel olarak kendilerine zarar verme eğilimi görülebilmektedir.

Ayrışmamış Şizofreni: Şizofren hastası olan kişide hebefrenik, paranoid ve katatonik şizofreni türlerinden biri olmadığı takdirde ayrışmamış şizofreni görüldüğü söylenebilmektedir.

Kalıntı (Rezidüel) Şizofreni: Semptomların şiddetinin azaldığı bu şizofreni hastalığı türünde halüsinasyonlar görülmeye devam etmektedir. Fakat halüsinasyonlar ve delüzyonlar diğer şizofreni türlerinde olduğu kadar şiddetli görülmemektedir.

Katatonik Şizofreni Nedir?

Donakalım şizofrenisi, şizofreni türünün en belirgin belirtisi fizikseldir. Katatonik şizofreni hastaları genelde hareketsizdir ve çevrelerindeki dünyaya karşı reaksiyon vermezler. Genellikle çok katı ve sert olurlar ve hareket etmeye isteksizdirler. Ara sıra yüzlerini buruşturmak veya biçimsiz duruşlar yapmak gibi garip hareketler yaparlar. Veya başkasının söylediği bir kelimeyi veya cümleyi tekrar edebilirler. Yetersiz beslenme, bitkinlik ve kendilerini yaralama riskleri çok yüksektir.

Katatonik Şizofreni Belirtileri Nelerdir?

Şizofrenin en ileri aşamasına katatoni adı verilir. Kendisine katatoni teşhisi konulan kişilerde en sık rastlanan belirtiler ise şu şekilde sıralanabilir:

Duyarsızlaşma:  Hastaların yaklaşık %80'inde duyarsızlaşma ile birlikte tepkisizlik görülür. Hasta ağrılı uyaranlara bile herhangi bir reaksiyon göstermez. Motor hareketler durma noktasına geldiği için sıcak - soğuk, ışık - karanlık gibi farklar hasta tarafından ayırt edilemez.

Yabancılaşma:  Katatonide gerçek dünyada yaşanan şeylere karşı yabancılaşma en üst noktaya varır. Kişi, en yakınında gerçekleşen olaylara bile herhangi bir tepki göstermez. Gözleri saatlerce tek bir noktada sabit kalan hastalar, dış dünyada cereyan eden olaylara karşı tamamen kayıtsızdır.

İştahsızlık:  Kişinin dış dünyaya olan ilgisinin giderek azalması ile birlikte hastalarda iştahsızlık ve buna bağlı olarak aşırı kilo kaybı gözlemlenir. Bazılarında motor hareketler tamamen durduğu için Yemek yemesi olanaksız hale gelir. Bu gibi durumlarda hasta serum ile beslenir.

Katalepsi:  Katatonide diğer şizofreni türlerinden farklı olarak sadece psikolojik değil fiziksel semptomlar da ortaya çıkar. Bunların başında kasların kaskatı kesilmesi ve mimiklerin donması gelir. Tıp literatüründeki karşılığı katalepsi olan bu semptomlar hastadan hastaya farklılık gösterir. Örneğin bazı katatonik şizofrenler saatlerce tek bir noktaya bakar. Bazıları ise kaskatı kesilir ve uzun bir süre boyunca hareket etmeden durur.

Bilinç kaybı: Hastalığın son aşamasında bilinç kaybı yaşanır. Kişi hiçbir şey algılayamadığı için çevresindeki kişilerle iletişim kuramaz. Sorulan sorulara yanıt veremez ve çevresindeki kişilerden herhangi bir şey talep etmez.

Söylenen cümleleri tekrarlama:   Bazı hastalar kendilerine söylenen sözleri bilinçsiz bir şekilde defalarca tekrar eder. Tıptaki karşılığı mannerizm olan bu tür vakalarda, hasta bazı kaşlarını ve gözlerini hep aynı şekilde oynatabilir, aynı cümleyi yüzlerce kez tekrar edebilir.

Katatonik Şizofreni Nedenleri Nelerdir?

Şizofreniye neyin sebep olduğu bilinmemektedir, ancak araştırmacılar genetik, beyin kimyası ve çevre kombinasyonunun hastalığın gelişimine katkıda bulunduğuna inanmaktadır.

Dopamin ve glutamat adı verilen nörotransmiterler de dahil olmak üzere doğal olarak oluşan beyin kimyasallarıyla ilgili problemler şizofreniye katkıda bulunabilir. Nörogörüntüleme çalışmaları, beyin yapısında ve şizofreni hastalarının merkezi sinir sisteminde farklılıklar göstermektedir. Araştırmacılar bu değişikliklerin öneminden emin olmasa da, şizofreninin bir beyin hastalığı olduğunu gösteriyorlar.

Genetik yatkınlık:  Ailesinde ya da yakın akrabalarında kendisine şizofren teşhisi konmuş kişilerin katatoni olma riskleri çok daha yüksektir.

Nörolojik sorunlar:  Beynin belli başlı kimyasalları ihtiyacından çok daha fazla ya da az salgılaması, katatonik şizofrenini nedenleri arasında yer alır. Oldukça karmaşık bir yapıya sahip olan beynin, işlevlerini eskisi gibi yerine getirememesi bundaki en büyük etkendir. Örneğin frontal lob, mantık yürütmeyi, görülen şeylerin algılanmasını ve yorumlanmasını sağlar. Bu lobda yaşanan sorunlar da katatoninin temel nedenleri arasında gösterilir.

Virüsler: Amerika ve İngiltere'de yapılan son araştırmalardan elde edilen verilere göre bazı virüsler da kalıcı beyin hasarına ve katatonik şizofreniye neden oluyor.

Katatonik Şizofreni Tedavisi

Şizofreni, katatonik semptomlar devam etmese de, yaşam boyu süren bir durumdur. Şizofreni hastaları kalıcı olarak tedavi gerektirir; semptomlar ortadan kalkmış gibi görünse ve hasta daha iyi olduğuna inanıyor olsa bile. Tedavi esas olarak tüm şizofreni formları için aynıdır.

Katatonik Şizofreni tedavisi hakkında merak ettiğiniz konuları Elazığ Özel Mediline Hastanesi Psikiyatri Bölümü uzmanlarına sorabilir, sorunuzla ilgili öneriler isteyebilirsiniz. Hekimlerimizden online randevu alabilir veya +90 (424) 237 11 11 nolu Çağrı Merkezimizi arayarak bilgi ve randevu alabilirsiniz.

Önemli Not: Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka hekimlerimize başvurunuz.

Sosyal Medyada Paylaşın: