Mediline Hastanesi Elazığ Mediline Hastanesi Elazığ
  • Yıldızbağları Mah. Yunus Emre Bulvarı No:133 /23100 Elazığ
  • 0 (424) 237 11 11
  • 7/24 ACİL

Literatürde “procrastination - Prokrastıneyşın” olarak geçen, dilimizde “erteleme hastalığı” olarak bilinen bu durumla ilgili olarak Elazığ Özel Mediline Hastanesi Psikiyatri Bölüm Uzmanımız önemli bilgiler verdi.

Erteleme Hastalığı Nedir?

Sürekli erteleyen, ertelediği için strese ve sıkıntıya girmesine rağmen bu durumu tekrar tekrar sürdüren kişilerde görülen kronik erteleme önemli bir problemdir. Son teslim tarihi olan işlere başlama fikri, keyif kaçırıcı bir eylem olarak görülür. Zaman daraldıkça artan stres ve sinirlilik hali, kişi psikolojisi üzerinde huzursuzluk ve kızgınlık gibi negatif duyguları yoğunlaştırır. İşi yapmaya niyetlendiğinde motive olamayan kişiler, eylemlerini erteleyerek bir yerde duygularını ertelemiş olurlar.

Erteleme Hastalığı Belirtileri Nelerdir?

Erteleme hastalığına sahip kişiler, genellikle yapılması gereken ya da yapılması kendisinden beklenen işleri sürekli olarak ötelerler. Örneğin, gün boyu bolca vakti olan bir kişi, ödevini ya da bitirmesi gereken bir projeyi yapacağı saati belirledikten sonra ilgili saat geldiğinde araya başka bir iş sıkıştırabilir. Kişi önceden planladığı saatte işi tamamlayamadığında tekrar planlayıp ileri bir saat belirler ve belirlediği saat geldiğinde işi tekrar erteler. Bu durum yapılması gereken iş için ihtiyaç duyulan zamanın azaldığı ana kadar devam eder. Kısıtlı olan zaman içinde de ödevi ya da projeyi üstünkörü ya da detaylarına inmeden yaparak tamamlar. Bu durum spora veya diyete başlama konusunda da sıklıkla görülür. Haftanın ilk günü olan pazartesiye erteleme durumu, bir döngü içinde devam eder. Bir süre sonra alışkanlık hâline gelen bu durum, kronik erteleme davranışını ortaya çıkarır.

Erteleme Hastalığı Nedenleri Nelerdir?

Erteleme hastalığı, genelde çocuklukta kaynaklanan birkaç uç durumdan kaynaklanabilir. Bu uç durumlar, kişilerin yetişkinlik hallerinde motivasyon eksikliği gibi; kişiyi yapacağı iş ve sorumluluklardan alıkoyan durumlarla ortaya çıkabilir.

Erteleme hastalığının oluşmasına sebebiyet verebilecek durumları şu şekilde sıralayabiliriz:

Çocukluk çağında, otoriter anne, baba tarafından yetiştirilmiş olmak: Bu şekilde yetişen çocuklar, ebeveynlerinin otoriter olmasının altında yatan mükemmeliyetçi niyetlerine odaklanır. Çocuk, ebeveynlerinin gözüne girmeye çalıştığından, iç dünyasını keşfedemez. Yetişkinlik çağında ise, bilmeyerek de olsa, birey yapılan tüm işlere bir tepki olarak erteliyor olabilir.

Performans ile ilgili kaygılarla dolu bir çocukluk geçirmek: Bu durumun altında yatan neden de çocuğun kabul görülmesi üzerinedir. Çocuk, kendisinden bekleneni yapmak için küçük yaşlardan itibaren stresle mücadele etmek durumunda kalabilir. Bu şekilde bir gelişim, yukarıdaki nedene benzer şekilde bir tepki ortaya çıkarabilir yetişkinlik çağında.

Zaman yönetiminin iyi yapılamaması: Bireylerde, yapılması gereken işlere hiç zaman ayırmamayla başlayabilir.

Mükemmeliyetçilik: Mükemmel olmasını istediği işlere, hiç başlayamamayla seyredebilir.

Motivasyonda eksiklik: Bireyler, yapacakları iş için gereken motivasyonları kendilerinde bulamaz. Bu itici güç olmadığı takdirde birey, o işe yönelmek dahi istemeyebilir.

İş seçiminin, bireyin karakter ve ilgi alanına girmemesi: Böyle bir durum, bireylerde motivasyon eksikliğini doğuracak nedene dönüşebilir.

Yapılan iş hakkında bilgi eksikliğinin bulunması: Yapılması istenen yahut yapılması gereken iş hakkında bilgi eksikliğinin olması; bireyde motivasyon eksikliğinin kaynağı olabilir.

Bir işi başaramama veya bitirememe kaygısının bulunması: Bu kaygının doğuş sebebi, yine kaygının içinde yatmaktadır. Bilgi eksikliği veya motivasyon eksikliğinin birlikte bulunmadığı bu tür kaygılar, işin kendisine yönelik bir kaygıdan ileri gelmektedir. Bu durum kişide öfke ve stresin başlamasına neden olabilmektedir.

Erteleme Hastalığının Tedavisi

Erteleme hastalığı ile başa çıkmak için ilk olarak, birçok problemde olduğu gibi, kişinin durumunu kabul etmesi gereklidir. Daha sonrasında konsantrasyonunu bozan etmenleri tespit ederek onlardan uzaklaşması gerekir. Eğer bu bir nesne ise o nesneden, bu bir düşünce ise o düşünceden uzaklaşmalıdır. Böylelikle konsantrasyon düzeyini artırabilir. 

Bunları gerçekleştirdikten sonra yapacağı işi bölümlere ayırarak harekete geçmesi ve planına sadık kalarak ilerlemesi gerekir. İşi bölümlere ayırmak ve planlamak zaman yönetimi konusunda kişiye yardımcı olur. İşi yapmasını kolaylaştırarak konsantrasyonunun dağılmamasını sağlar. Kişinin planlamayı kendine en uygun, işini kolaylaştıracak biçimde yapması da bir o kadar önemlidir. 

Erteleme hastalığına sahip olan kişiler için işin planlanması ve zaman yönetimi ne kadar önemliyse bunu sürdürebilmesi de o kadar önemlidir. Depresyon, hiperaktivite ve dikkat dağınıklığı, kaygı bozukluğu gibi elinde olmayan sebeplerle ya da yönetemeyeceği durumlarla başa çıkmaya çalışan kişilerin psikolojik tedavileri de destek olarak kullanması önerilir. Bunun yanı sıra işlerine odaklanarak başarılı hissetmesi de bahsedilen diğer hastalıkların iyileştirilmesinde olumlu bir etkiye sahiptir. 

Erteleme hastalarının yaşam biçimini değiştirmesi de faydalı olabilir. Egzersiz yapmak, sağlıklı beslenmek ve kişiyi motive eden hobiler edinmek de destekleyicidir. Fakat bu destekler sorunun temel çözümü olarak görülmemelidir. 

Bu rahatsızlığın önemsenmemesi, kişinin yaşamını olumsuz yönde etkiler. Kişilerin aile ilişkileri ciddi zararlar görebilir. İnsan ilişkileri, sorumluluklar üzerine inşa edildiğinden; böyle bir rahatsızlığı olan kişi, tüm ilişkilerinde ciddi sıkıntılarla yüz yüze kalabilir.

Erteleme hastalığı kişilerde, yapılması gereken işlere başlama konusunda sıkıntılar yarattığı için; bireyler, iş hayatlarında, eğitim hayatlarında başarısızlıklarla yüz yüze kalabilir.

Erteleme hastalığı olan kişiler, tedavi süreçlerine kendilerini sokmadığı takdirde, öfke ve stres problemleri yaşayabilirler.

Bu problemler, kişinin yapamadığı ve kaçındığı her iş sonrası katlanarak artabilir. Günlük rutinlerin bile aksayabileceği bu rahatsızlığın kolayca üstesinden gelinebileceği unutulmamalıdır.

Erteleme hastalığı hakkında merak ettiğiniz konuları Elazığ Özel Mediline Hastanesi Psikiyatri Bölümü uzmanlarına sorabilir, sorunuzla ilgili öneriler isteyebilirsiniz. Hekimlerimizden online randevu alabilir veya +90 (424) 237 11 11 nolu Çağrı Merkezimizi arayarak bilgi ve randevu alabilirsiniz.

Önemli Not: Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka hekimlerimize başvurunuz.

Sosyal Medyada Paylaşın: