Mediline Hastanesi Elazığ Mediline Hastanesi Elazığ
  • Yıldızbağları Mah. Yunus Emre Bulvarı No:133 /23100 Elazığ
  • 0 (424) 237 11 11
  • 7/24 ACİL

Özellikle güneş gören yüz, kulak, el, kollar, kadınlarda bacaklar, saçları dökülen erkeklerin başında saçsız deride ortaya çıkan Aktinik keratoz hakkında merak edilenleri Elazığ Mediline Hastanesi Dermatoloji Bölüm uzmanımız anlatıyor.

Aktinik Keratoz nedir?

Aktinik keratoz, uzun süreli kontrolsuz güneşe maruz kalmaya bağlı olarak en çok güneş gören bölgelerde görülen deride anormal hücre gelişimini yansıtan deri değişiklikleridir. En sık yüzeyi pürtüklü yama şeklinde görülürler. Aktinik keratozların düşük oranda deri kanserine dönüşme riski vardır. Cilt hasarı iyi huylu olsa ve sadece yavaş ilerlese bile, bir tür beyaz cilt kanseri olan yassı hücreli karsinom için bir ön aşama olarak kabul edilir. 

Aktinik keratoz esas olarak orta ve ileri yaştaki ve en önemlisi profesyonel ve özel yaşamlarında uzun yıllardır güneş ışığına ve UV radyasyonuna maruz kalanları etkiler.

Etkilenen her on kişiden biri cilt kanserinde cilt hasarı geliştirdiğinden, hastalığın vakit geçmeden tedavi olmaması gerektiğidir. Keratozlar nadiren kendiliğinden ve sürekli güneş koruması ile geriler. Belirsiz vakalarda, ileri seviye cilt kanserini dışlamak için bir doku örneği (biyopsi) alınmalıdır. Histoloji (mikroskopik doku yapısı) temelinde, beş farklı aktinik keratoz alt grubu ayırt edilebilir:

Hipertrofik Aktinik keratoz

Artofik Aktinik keratoz

Bowenoid Aktinik keratoz

Akantolitik Aktinik keratoz

Pigmentli Aktinik keratoz

Aktinik Keratoz Nedenleri Nelerdir?

Aktinik keratoz için çeşitli nedenler ve risk faktörleri bilinmektedir. Bunlar şunlardır:

UV ışınlarına cilt maruziyeti

Hassas cilt tipi

İlerleyen yaş

Kalıtsal yatkınlık

Katran ürünleri (örneğin tütün dumanı)

İmmünsüpresif (bağışıklık sistemini baskılayan) ilaçların sürekli uygulanması

UV ışınlarına sürekli maruz kalma, yüksek hassasiyet ile cilt hücrelerinin genetik materyalini değiştirir ve kanser hücrelerine karşı bağışıklık savunmasını zayıflatır. Güneş ışıkları da belirli seviyede UV içerir ve sürekli maruz kalmak da aynı şekilde önemli bir risk faktörüdür.

Aktinik Keratoz Belirtileri Nelerdir?

Aktinik keratoz kalın, pullu, kabuklu cilt lekeleri olarak ortaya çıkar. Bu lekeler büyüklük olarak genellikle kurşun kalem genişliğindedir. Bu lekelerin olduğu bölgelerde kaşıntı ya da yanma olabilir. Zamanla bu lekeler daha da büyüyebilir, yok olabilir ya da aynı boyutta kalabilir. Daha ilerleyen dönemlerde bu yaşlılık lekeleri cilt kanserine dönüşebilir. Hangi lekelerin cilt kanserine dönüşeceğini bilmek mümkün değildir.

Bununla birlikte aktinik keratoz şu belirtileri gösterebilir:

Ciltte kaba, kuru, pullu, kabuklu lekeler. Genellikle çapları 2.5 cm’den daha azdır.

Derinin üst katmanında hafifçe yükselmiş lekeler görülür.

Bazı durumlarda bu lekeler sert, siğil benzeri olabilir.

Bu lekeler pembe, kırmızı ya da kahverengi renklere sahip olabilirler.

Aktinik keratoz bölgesinde kaşıntı ya da yanma hissi yaşanabilir.

Aktinik keratoz öncelikle yüzde, dudaklarda, kulaklarda, ellerde, kolun ön kısmında, kafa derisinde ve boyun gibi güneşe daha çok maruz kalan bölgelerde görülür.

Aktinik Keratoz Tedavisi

Aktinik keratoz tedavisi için çok sayıda yöntem vardır. Hangisi olacağının kararı her hasta için ayrı ayrı verilmelidir. Bu, etkilenen cilt bölgelerinin sayısı ve büyüklüğü, önceki hastalıklar ve hastanın kişisel istekleri ve fikirleri gibi çeşitli faktörlere bağlıdır.

Uluslararası kılavuz, bu hastalığın tedavisi için dört alt gruba ayrılmasını önermektedir:

Vücudun bir bölgesinde maksimum beş tanımlanabilir cilt değişikliği olan hastalar

Vücudun bir bölgesinde en az altı farklı cilt değişikliği olan hastalar (çoklu aktinik keratoz)

Vücudun bir bölgesinde en az altı cilt değişikliği olan, kronik UV hasarı ve kornifikasyonu olan hastalar

Ek immün yetmezliği olan hastalar (ilaç veya hastalık nedeniyle immünosupresyon)

Avantaj ve dezavantajları olan çeşitli tedavi seçeneklerine genel bir bakış aşağıda sunulmuştur:

Cerrahi tedavi: Aktinik keratozdan sadece bölgesel cilt alanları etkileniyorsa, bunlar bir neşter (tıraş eksizyonu) veya keskin bir kaşıkla (küretaj) çıkarılabilir. Çıkarılan doku daha sonra histolojik olarak incelenir – bu nedenle bu tedavi yöntemi invaziv skuamöz hücreli karsinomu dışlamak için de kullanılır. 

Dezavantajlar, yara enfeksiyonu ve skarlaşma gibi olağan ameliyat riskleridir.

Azot tedavisi : Sıvı azot (kriyoterapi) ile buzlanma, bölgesel aktinik keratozların cerrahi tedavisine etkili bir natiftir. Lokal anestezi gerekli değildir, ancak prosedür ağrılı olabilir. Olası yan etkiler, kabarcık oluşumu, cilt tahrişi ve tedavi edilen cilt alanının kalıcı olarak parlak bir şekilde renk değiştirmesini içerir. Çünkü pigment oluşturan hücreler buzlanma sırasında da yok edilebilir.

Ek olarak, histolojik inceleme mümkün değildir ve bu nedenle invaziv bir cilt tümöründen şüpheleniliyorsa tedavi uygun değildir.

Lazer tedavisi : Lazer tedavisi tekli ve çoklu aktinik keratozların giderilmesi ve alan kanseri olan hastalar için uygundur. Avantajı, cildin geniş bir alanda çıkarılabilmesidir. Böylece erken, henüz görünmeyen cilt değişiklikleri de tespit edilir. Bununla birlikte, histolojik inceleme mümkün değildir. Bununla birlikte, lazer tedavisi de ağrılı olabilir ve ayrıca skarlaşma ve cilt renk değişikliği riski taşır. Ek olarak, geniş yara alanı nedeniyle enfeksiyon riski artar, bu nedenle zayıf bağışıklık sistemi olan hastalar için lazer tedavisi önerilmez.

Fotodinamik tedavi :  Fotodinamik tedavide, etkilenen cilt bölgeleri bir merhem veya kimyasal şeylerle ile ön işlemden geçirilir. Daha sonra ise belirli dalga boyuna sahip ışık ve işlemden geçirilen cilt bölgesi etkileşim içine girer ve etkilenen bölgeyi tedavi etmeyi amaçlar. Yaklaşık dört saatlik bir tedavi süresinden sonra, cilt, etkilenen dokunun tahrip olmasına yol açan özel bir ışık kaynağı ile ışınlanır. Ağrı, yanma ve ciltte tahriş meydana gelebilir. Tedavi özellikle geniş bir alanın etkilendiği ciltler için uygundur. Nüks riski ve ciltte renk değişikliği riski diğer tedavilerden daha düşük gibi görünmektedir.

Kremlerle lokal tedavi : Çalışmalar, aktinik keratoz tedavisi için kullanılan ilaçların, plasebolardan (kukla ilaçlar) daha etkili olduğunu ve vakaların yaklaşık %50’sindeki değişikliklerin iyileşmesine yol açtığını göstermektedir.

Bu tedavi formlarının dezavantajı, uzunlukları, cildin kızarması, hassasiyeti ve nispeten çok sayıda yan etkisi olmasıdır. Etkilenen tüm cilt bölgeleri, özellikle daha büyük alanlar tedavi edilecekse uygun olan kremlerle lokal tedavi için uygundur.

Aktinik keratoz tedavi edilmediği zaman daha ciddi sağlık problemleri gelişme riski artar. Aktinik keratoz hücreleri prekanseröz (kanser oluşumundan önceki evre) kabul edilir.

Çünkü bu hücreler mutasyona uğramıştır ve hücreler anormaldir. Ancak henüz kanserli değillerdir. Bunun yanında anormal hücreler genellikle sağlıklı hücrelere oranla hasara daha fazla yatkındır.

Bu hücreler hasar gördüğünde daha fazla mutasyon geçirme ihtimali ve kanser geliştirme ihtimali büyük oranda artar.

Bu hastalık tedavi edilmediği zaman aşağıdaki kanserlerin gelişme olasılığı artmıştır:

Skuamöz hücreli karsinom

İntraepidermal Karsinom (Bowen Hastalığı)

Aktinik Keratozdan Korunma Yolları

- Güneşten korunmak ilk yapılması gerekendir. Güneşten koruyucu kremler, uygun şapkalar, güneş gözlükleri yanında gündüz öğle saatlerinde dışarı çıkmamak gerekir.

-Yapay güneş ışığı veren solaryum salonlarından uzak durmak gerekir.

-6 ayda bir derinizi kendi kendinize kontrol edip şüpheli durumlarda dermatoloğunuza başvurabilirsiniz.

Raynaud Hastalığı  tedavisi hakkında merak ettiğiniz konuları Mediline Hastanesi Cildiye (Dermotoloji) Bölümü Uzman ekiplerine sorabilir, sorunuzla ilgili öneriler isteyebilirsiniz. Hekimlerimizden  online randevu alabilir veya +90 (424) 237 11 11 nolu telefonumuzu arayarak bilgi alabilirsiniz.

Önemli Not: Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka hekimlerimize başvurunuz. 

Sosyal Medyada Paylaşın: