Mediline Hastanesi Elazığ Mediline Hastanesi Elazığ
  • Yıldızbağları Mah. Yunus Emre Bulvarı No:133 /23100 Elazığ
  • 0 (424) 237 11 11
  • 7/24 ACİL

Beslenme Nedir?

Beslenme; en temel olarak gereksinimlerimizin en başında gelen ve büyüme, yaşamın sürdürülmesi ve sağlığın korunması için besinlerin vücudumuzda kullanılmasıdır. Sağlıklı beslenme ise; yaşımız, cinsiyetimiz ve fizyolojik durumumuza göre vücudumuzun ihtiyacı olan tüm besin öğelerinin yeterli ve dengeli miktarlarda alınmasıdır. Sağlıklı beslenme, diğer bir deyiş ile yeterli ve dengeli beslenmedir. Bu konu aslında oldukça önemlidir çünkü yeterli beslenen bir insan dengeli beslenmiyor olabilir ya da dengeli beslenen bir insan yeterli beslenmiyor olabilir. Sağlıklı bir beslenme nasıl olmalı ? Sorusunun cevabını, yeterli ve dengeli beslenmenin nasıl olması gerektiğini bizlere anlatan Elazığ Özel Mediline Hastanesi Beslenme ve Diyet Bölüm Uzmanı Dyt. Selen FIRAT şöyle devam etti ;

Yeterli ve dengeli beslenme nedir?

"Öncelikle “yeterli beslenmek” ve “dengeli beslenmek” kavramlarını iyi bilmemiz gerekmektedir. Yeterli beslenmek demek; kilomuza, cinsiyetimize, yaşımıza ve fiziksel aktivitemize uygun kaloriyi almamız demektir. Az ya da çok almamız kilo kaybına ya da vücudumuzda gereksiz yağ artışına neden olabilir. Dengeli beslenmek demek ise; öğünlerimizi saati saatine tüketmemiz demektir. Aslında bu oldukça hassas bir konudur çünkü dengeli beslenebilmemiz için aslında dengeli de yaşıyor olmamız gerekir ve unutmamalıyız ki sağlıklı bir yaşamın birincil koşulu düzenli uyku saatleri ve zindeliktir."

Yetersiz ve dengesiz beslenme nedir?

Dyt. Selen FIRAT konuya şu şekilde açıklama getirdi "Vücudun büyümesi, dokuların yenilenmesi ve çalışması için gerekli olan besin öğelerinin her birinin yeterli miktarlarda alınması ve vücutta uygun şekilde kullanılması "yeterli ve dengeli beslenme” dir. Besin öğeleri vücudun gereksinmeleri düzeyinde alınamazsa doku ve organlara yeterli enerji ulaşmadığından "yetersiz beslenme” durumu oluşur. Birey yeterli yemenin yanında uygun seçimi de yapmalıdır. Yapamadığı ya da yanlış pişirme yöntemi uyguladığı zaman bu besin öğelerinin vücutta kullanımı tam olmayabilmektedir. Böyle bir durumda besin ögelerinin fonksiyonlarındaki işlevi yerine getirilemediğinden bu bir "dengesiz beslenmedir”."

Herhangi bir besin öğesinin vücuda yetersiz alınması, vücut fonksiyonlarının bozulması hastalıklara neden olabilmektedir. Dengesiz beslenme insanların gün içerisindeki çalışma potansiyelinin ve iş gücünün azalmasına neden olmaktadır.

Beslenme dengesizliği; eğitim, sağlık ve diğer sosyal haklardan yararlanmadaki eşitsizliklere bağlı olarak ülkemizde farklılık göstermektedir. Sosyoekonomik eşitsizlik bunların başında yer alan önemli bir nedendir. Bireylerin refah düzeyleri ile ilişkili olarak toplumda beslenme ile ilgili değişik hastalıkları görmek mümkün olmaktadır.

Yetersiz ve dengesiz beslenmenin olumsuz etkilerinden bazıları; bebek ve çocuk ölüm hızının yüksekliği, büyüme ve gelişme geri1iği, doğrudan beslenme hastalıkları, enfeksiyonlara dirençsizlik, kronik hastalıklara duyarlılık ve iş veriminin düşüklüğüdür.

Sağlıklı bir birey olabilmenin birincil etkeni yeterli ve dengeli beslenmektir. Peki yeterli ve dengeli beslenmenin olmadığı durumlarda hayat kalitesinin ne kadar etkilenebileceğine bakalım.

Yetersiz ve Dengesiz Beslenmenin Oluşturduğu Rahatsızlıklar

Yetersiz ve dengesiz beslenme doğru miktarda ve doğru besinlerin dahil edilmediği bir beslenmedir. Yetersiz beslenmenin temelinde vücudun ihtiyaç duyduğu vitamin, mineral ve proteinlerin alınmaması dikkate alınmalıdır. İnsanın hayat kalitesini düşürerek çeşitli sorunlara neden olan yetersiz ve dengesiz beslenme durumunda, bireylerde çeşitli rahatsızlıklar görülmeye başlar. Özellikle kronik rahatsızlıkların temelinde yetersiz ve dengesiz beslenme sorunu yer almaktadır.

Yetersiz ve dengesiz beslenen kişilerde ilerleyen zamanlarda oluşabilecek sorunlar:

Obezite

Kalp ve damar hastalıkları

Diyabet

Görme sorunları

Marasmus (Çocuklarda protein ve enerjinin yetersiz alımına bağlı oluşan aşırı yetersiz beslenme durumu. Aşırı kilo kaybı.)

Kwashiorkor (etersiz protein alımı sonucu ortaya çıkan beslenme yetersizliği hastalığı.)

Depresyon

Konsantre olamama

Ameliyat sonrası komplikasyon riskinin yüksek olması

Yaralarda geç iyileşme

Karaciğer hastalıkları

Demans

Crohn hastalığı (Chron hastalığı, genel olarak ince bağırsak ve ince bağırsağın kalın bağırsak ile birleşim bölgelerinin çevresinde görülen iltihabi bir hastalıktır. )

Ülseratif kolit

Kalıcı ishal ya da kabızlık

Yetersiz ve beslenme sonucu oluşabilecek rahatsızlıkların bir kısmı kişinin metabolizmasını etkilerken bir kısmı ise psikolojik olarak sorunlar yaşamasına neden olmaktadır. Dengesiz ve yetersiz beslenme nedeniyle bir süre sonra iç hastalıklarda kronik bir hal alarak kişileri ömür boyu ilaç tedavisi görme ya da ameliyat olma gibi durumlara zorlayabilmektedir.

Ne yazık ki son zamanlarda yapılan araştırmalarda toplumun büyük bir kısmının yeterli ve dengeli beslenmediğini görmekteyiz. Yetersiz ve dengesiz beslenmenin önüne geçmek için topluma beslenme eğitimi verilmeli ve sağlıklı beslenme bilinci oluşturulmalı.

Sağlıklı beslenme önerileri

Öğün atlanmamalıdır. Günde 3 ana 3 ara öğününüzü almaya özen gösterin. Çünkü atlanan her öğün bir sonraki öğüne kadar daha çok acıkmanıza ve karşınıza çıkan her yemeği kalorisi yüksek veya düşük, miktarca çok veya az demeden ihtiyacınızdan fazla tüketmenize neden olacaktır.

Mümkün olduğu kadar çok çeşitli beslenmeye özen gösterin. Her gün beslenme planınız içerisinde tüm besin gruplarına (süt, et, sebze-meyve, tahıl) yer vermeye çalışın. Bu besinlerin hepsinden bir öğünde tüketemeseniz de gün içerisinde farklı öğünlerde almaya çalışın.

Yemeklerinizi hazırlarken kızartma yerine ızgara, haşlama, buharda ve fırında pişirme yöntemlerini kullanın. Böylelikle beslenmenizdeki yağ tüketimini azaltmış olursunuz. Özellikle katı yağlardan (margarin, tereyağı vb.) uzak durun, daha çok bitkisel sıvı yağları tercih edin.

Haftada en 2-3 kez balık, 2-3 kez kurubakiyat tüketmeye özen gösterin. Tüketilen karbonhidrat kaynağının türüne ve miktarına dikkat edin. Saf şeker kaynakları ve rafine unlu besinler yerine tokluk hissini arttıran, kabızlığı engelleyen ve kilo kontrolünü kolaylaştıran kurubakliyatları (nohut, mercimek, barbunya gibi),  lifli tahılları, taze ve kuru meyveleri, sebzeleri tercih edin.

Günde 3-4 porsiyon çeşitli taze sebze ve meyveler tüketin. Sebze ve meyveler bol su ve vitamin-mineral içerip, diğer besin gruplarına göre daha düşük kalorilidirler. Dikkat edeceğiniz önemli bir nokta ise mevsiminde olan sebze-meyve tüketimidir.

Gün içerisinde en az 8-10 bardak su içmeye özen gösteriniz.

Alkollü içecek tüketme alışkanlığınız varsa bundan vazgeçmeye çalışın, bırakamıyorsanız da azaltın. Alkollü içeceklerin çeşidi de önemlidir. Viski, konyak, votka gibi sert alkollü içecekler bira ve şaraba oranla daha yüksek kalorilidir.

Sağlıklı yaşam için, sağlıklı beslenmenin kardeşi olan sporu hayatımıza dahil edip, yaşam koşullarınıza uygun, sürekli yapabileceğiniz aktivite türü seçilmeli ve düzenli olarak haftada en az 150 dakika fiziksel aktivite yapılmalıdır.

Yeterli ve dengeli beslenme hakkında merak ettiğiniz konuları Elazığ Özel Mediline Hastanesi Beslenme ve Diyet Bölümü Uzman ekiplerine sorabilir, sorunuzla ilgili öneriler isteyebilirsiniz. Diyetisyenlerimizden  online randevu alabilir veya +90 (424) 237 11 11 nolu telefonumuzu arayarak bilgi alabilirsiniz.

Önemli Not: Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka hekimlerimize başvurunuz.

Sosyal Medyada Paylaşın: