Mediline Hastanesi Elazığ Mediline Hastanesi Elazığ
  • Yıldızbağları Mah. Yunus Emre Bulvarı No:133 /23100 Elazığ
  • 0 (424) 237 11 11
  • 7/24 ACİL

Uyuz hastalığı, bilimsel adı sarcoptes scabiei olan mikroskopik sekiz bacaklı akarların sebep olduğu bir enfestasyondur. Bu hastalıkta uyuz böceklerinin dişileri derinin dış tabakalarına yumurtalarını bırakır.

Akarların deriye yumurtalarını bırakması, deride bir alerjik tepkimeye, ağır kaşıntıya ve döküntüye neden olur.

Uyuz Hastalığı Nasıl Bulaşır?

Uyuz genellikle hasta olan biriyle doğrudan ve uzun süreli yakın temas ile bulaşır. Kişiden kişiye genellikle 15-20 dakikalık bir sürede bile yakın temasla (aynı yatakta yatma, ele ele tutuşma gibi) bulaşabilir. Yatak takımı, giysi ve havlu gibi kişisel eşyaların ortak kullanımı uyuzun bulaşmasını ve yayılmasını kolaylaştırır.

Uyuz Hastalığı Belirtileri Nelerdir?

“Uyuz olduğumu nasıl anlarım?” soruları hastalar tarafından sıkça sorulmaktadır. Uyuz böceğinin deriye yerleşmesi ve üremesi ile kişide duyarlanmaya neden olur. Bu süre ortalama 4-6 hafta arasında değişir. Duyarlanmaya bağlı vücutta kaşıntı şikayeti başlar. Bununla birlikte deride spesifik uyuz lezyonları ve derinin kaşınmasına bağlı  gelişen yaralar gözlenir. Uyuz belirtilerinde el parmak araları, el bileği iç yüzü, koltuk altları, kulak arkaları, bel bölgesi, ayak bilekleri, ayaklar, kalçalarda simetrik lezyonlar görülür. Kadınlarda meme uçları ve genital bölge sık etkilenirken, erkeklerde penis ve scrotumda yaralar oldukça sık görülür. Bebeklerde, bağışıklığı zayıf bireylerde ve yaşlılarda saçlı deri ve yüz dahil tüm vücutta tutulum gözlenebilir. Bebeklerin el ayası ve ayak tabanında sulu kabarcıklar (vezikül) ve tünel görülmesi tipiktir.

Dişi uyuz böceğinin deride tünel oluşturmak için ürettiği maddeler, dışkısı ve bıraktığı yumurtalar alerjik (gecikmiş tipte hipersensitivite) reaksiyona yol açar. Bunun sonucunda şiddetli kaşıntı gelişir. Vücuttaki herhangi bir yeri tutsa da uyuz hastalığında en sık yerleşim bölgelerinde  (parmak araları, bilekler, dirsek, ayak, göbek etrafı, koltuk altı, kadında meme başları ve erkekte özellikle genital bölgede)  kaşıntılı yaraların olması tipiktir. Bu vücut bölgelerinde derinin sıcak, nemli ve kılsız olması uyuz böceği için elverişli alan yaratmaktadır. Uyuza bağlı kaşıntının şiddetli olması hastaların hayat kalitesini düşürür. Vücutta kaşıntıya ve tahrişe bağlı deride ciddi enfeksiyonlar gelişebilir. Uyuz hastalığı gece kaşıntısının en spesifik sebepleri arasındadır.

En karakteristik uyuz lezyonları uyuz böceğinin de içinde yaşadığı gri-beyaz veya ten renginde dalgalı ip gibi veya kırık s harfi şeklinde yaklaşık 1-10 mm uzunluğundaki tünellerdir. Buna ek olarak minik kırmızı kabarcıklar (papül), küçük su kabarcıkları (vezikül) ve egzama benzeri kaşıntılı deri lezyonları görülür. Kaşınmaya bağlı deride çizikler, kabuklu yaralar ve şişlikler de gözlenebilir.  

- Özellikle geceleri artan şiddetli kaşıntı,

- Cilt yüzeyinde özellikle parmak aralarında akarın yol açtığı beyaz ya da gri renkli 1-10 mm uzunluğunda çizgiler,

- Sıcak banyo ile artış gösteren kaşıntı,

- Akarın neden olduğu tünellerin üst kısmında kir birikimi, siyah nokta benzeri oluşumlar,

- Cilt yüzeyinde inci tanesine benzeyen, içi sıvı dolu lezyonlar,

- Yaygın şekilde kızarıklık, döküntü ve yara varlığı.

Uyuz Hastalığı Tedavisi 

Uyuz tedavisinde öncelikli hedef, kişinin aynı evde yaşadığı kişilerin de tedavi edilmesi ve hastalığı birbirlerine bulaştırmalarının engellenmesidir. Uyuz ilaçla tedavi edilebilen bir hastalıktır, ancak tedavi boyunca hijyene azami ölçüde dikkat edilmesi de oldukça önemlidir.Uyuz belirtileri gösterdiğini düşünen herkesin vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurması gerekir. Özellikle uyuz akarıyla ilk defa karşılaşan kişide belirtilerin ortaya çıkması çok uzun süre alabileceğinden, temasta olduğu kişiler için de (aile bireyleri, arkadaşları ya da bir arada çalışılan kişiler) uyuz belirtileri görülüp görülmemesine bakılmaksızın tedaviye başlanmalıdır.Uyuzda kullanılan ilaçlar, çoğunlukla vücutta etkilenen bölgelere topikal olarak uygulanan kremlerdir. Bu kremler uzman doktorun kullanılmasını önerdiği biçimde ve sürede kullanılmalı, kıyafetler sık sık değiştirilip yüksek sıcaklıklarda (minimum 60 °C) yıkanmalı, ütülenmeli ve aynı evde yaşanan kişilerle bu dönemde ortak eşya kullanımından kaçınılmalıdır. Ev hijyenine de dikkat edilmeli, eşyalar mümkün olduğunca havalandırılmalı, elektrik süpürgesi ile süpürülmeli ve temiz tutulmalıdır. Ayrıca, yıkanması mümkün olmayan kıyafet ve eşyaların kapalı bir poşette 3 gün boyunca bekletilmesi tavsiye edilir.Kişinin belirtilerin geçtiğini düşünüp ilacı bırakması da iyileşmeyi geciktiren faktörler arasında yer alır. Ayrıca, belirtilerin 2-4 hafta içinde geçmediği vakalarda yeniden tedavi gerekebilir. Ancak, öncesinde bu belirtilerin vücudun akarlara karşı geliştirdiği alerjiden mi yoksa henüz geçmemiş olan akar istilasından mı kaynaklandığının tespit edilmesi gerekir.

Uyuz Hastalığından Korunmak İçin Ne Yapılmalıdır?

Hastalığın önlenmesi ve kontrolü için uyuz olan kişi ile birlikte yaşayan kişilerin de aynı zamanda tedaviye alınması son derece önemlidir.Özellikle aile bireylerinin kaşıntısının olup olmamasına bakılmaksızın mutlaka birlikte tedavi olması gerekir. Aynı anda tedavi uygulanmadığı takdirde hastalık kişiden kişiye bulaşmaya devam edecektir. Uyuz hastası ve evde beraber yaşadığı kişiler tarafından kullanılan giysiler, çarşaflar ve havlular en az 60 derecede yıkanmalı ve ütülenmelidir. Yatak takımları birkaç gün havalandırılmalıdır. Yıkanamayacak eşyaların ağzı bağlı olan bir poşet içerisinde ortalama üç gün saklanması gerekir. Ayrıca zemin ve mobilyalar elektrik süpürgesi ile temizlenmelidir.

Uyuz Hastalığı tedavisi hakkında merak ettiğiniz konuları Mediline Hastanesi Cildiye (Dermotoloji) Bölümü Uzman ekiplerine sorabilir, sorunuzla ilgili öneriler isteyebilirsiniz. Hekimlerimizden  online randevu alabilir veya +90 (424) 237 11 11 nolu telefonumuzu arayarak bilgi alabilirsiniz.

Önemli Not: Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka hekimlerimize başvurunuz.

Sosyal Medyada Paylaşın: