Mediline Hastanesi Elazığ Mediline Hastanesi Elazığ
  • Yıldızbağları Mah. Yunus Emre Bulvarı No:133 /23100 Elazığ
  • 0 (424) 237 11 11
  • 7/24 ACİL

Hareket ve duruş bozuklukları, başta konuşma olmak üzere, motor becerilerinde yaşanan güçlükler, zeka gelişiminde problemler. Yaşam kalitesini oldukça düşürebilen ve kişinin çevresine bağımlı olarak yaşamasına yol açabilen bu tablonun adı; Serebral Palsi'dir.  Pek çok kişinin adını bile duymadığı, ancak çocukluk döneminin en sık görülen kas ve sinir hastalığı olan Serebral Palsi, ülkemizde bin çocuktan 4’ünde görülüyor.

Serebral Palsi Nedir?

Serebral Palsi; beyinde oksijensiz kalma gibi nedenlerle oluşan hasarların beyin ve kas grubu arasındaki iletişimi etkilemesi ve kasların kullanımında güçlük çekilmesine yol açan nörolojik bir rahatsızlıktır. Diğer adı Statik Ensefalopati olan bu beyin hasarı bebek ve çocuklarda görülmektedir. Genellikle erken fatal dönem ve 5 yaşa kadar görülen Serebral Palsi oksijen yetersizliğinin yanı sıra enfeksiyon ve beyin anomalilerinde de ortaya çıkmaktadır.

Elazığ Özel Mediline Hastanesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Bölümü uzmanlarından Uzm. Dr. Tülün KAYA GÜÇER, Serebral Palsi’de erken tanı ve tedavinin çocuğun ileride tüm hayatını etkilediğine dikkat çekerek, “Bu tabloda oluşan beyin hasarı giderilemese de, multidisipliner bir tedavi yaklaşımıyla belirlenen doğru tedavi protokolüyle, Serebral Palsili çocukların ileride başkalarına bağımlı olmadan bir yaşam sürmeleri sağlanabiliyor. Özellikle ilk 6 ayda tanı konulması ise tedaviden başarılı sonuç alınmasında son derece önemli bir role sahip” diyor.

Serebral Palsi'nin Belirtileri Nelerdir?

Kas ve iskelet sistemini etkileyen Serebral Palsi’nin belirtileri doğumdan itibaren farklı yaşlarda, farklı semptomlar şeklinde görülmektedir. Hafif ya da şiddetli olarak nitelendirilen belirtiler çocuktan çocuğa farklılaşmaktadır. Bu rahatsızlığa sahip bazı bebek ve çocuklar yalnızca fiziksel aktiviteler sırasında zorlanırken bazılarında ise kavrama ve anlama ile ilgili sorunlar görülmektedir. Belirtilerin farklılaşma nedenlerinden biri de beynin hasar gören bölümlerinin değişiklik göstermesidir. Beyin hasarının görüldüğü çocuklarda görme ve işitme problemleri ile zeka geriliği de görülebilmektedir. Serebral Palsi’nin genel belirtileri:

Belli yaşa gelen bebeklerin oturma, yürüme, sürünme gibi fiziksel aktivitelerini yapamaması ve motor becerilerini geliştirememesi,

Konuşma bozuklukları ya da konuşma becerisinin yaşa göre geri kalması,

Kaslarda görülen gevşeme ve sertlikler,

Fiziksel harekette zorluk yaşayan bebek ve çocukların sık sık düşmesi ve denge bozuklukları,

Görme ve işitme problemleri,

Kol, bacak ve gövdede istemsiz hareketler,

Anlama ve kavramada güçlükler,

Abartılı ve hızlı refleksler.

Serebral Palsi'nin Nedenleri Nelerdir?

Serebral Palsi, bazı durumlarda tek bir nedene, bazı durumlarda birden çok hasara bağlı olarak ortaya çıkabilmektedir. Doğum ve hamilelik sırasında meydana gelen bazı etkenler bu rahatsızlığın ortaya çıkma nedenlerini yaratmaktadır. Doğum sırasında ve sonrasında bebeklerin yeterli oksijeni alamaması, enfeksiyon gelişmesi, pıhtılaşma problemleri, düşük kilo, yüksek ateş ya da beyin travmaları hastalığın en sık görülen nedenleri arasında bulunmaktadır. Yeni doğan bebeklerin ortalama %20’sinde bu nedenlere bağlı olarak Serebral Palsi görülmektedir.

Hamilelik sırasında ise kızamıkçık, kanamalar, enfeksiyonlar, tansiyonun çok düşmesi ya da yükselmesi, genetik bozukluklar ve kan uyuşmazlıkları Serebral Palsi’ne neden olabilmektedir.

Serebral Palsi’nin en sık prematüre bebeklerde görülmesinin nedenleri arasında ise kan damarlarının tam olarak gelişmemiş olması bulunmaktadır. Bu nedenle, kanamalar prematüre bebeklerde daha çok görülmektedir. Bununla birlikte bebeklik döneminde görülen menenjit, düşmelere bağlı kafa travmaları da Serebral Palsi’ye neden olmaktadır.

Serebral Palsi Çeşitleri Nelerdir?

Serebral Palsi’nin beynin farklı bölümlerini etkileyen ve farklı semptomlara neden olan 5 tipi bulunmaktadır.

Spastik Tip : Rahatsızlığın en sık görülen türü olan Spastik Serebral Palsi, yaklaşık %70-%80 oranında görülmektedir. Beynin dış katmanını oluşturan Serebral korteksin hasar görmesi ile ortaya çıkan Spastik Serebral Palsi çoğunlukla prematüre bebekleri etkilemektedir. Hem beyin hasarı hem de fiziksel hasarlara neden olan bu tip rahatsızlıkta kaslarda ve iskelet sisteminde görülen hasarlar zamanla ilerleyebilmektedir.Motor becerilerin gelişmemesi ve postür bozuklukları Spastik Serebral Palsi’nin en sık görülen belirtileri arasında bulunmaktadır. Kas sertliği olarak da bilinen spastisite, anormal kas yapısı nedeniyle fiziksel hareketlerde zorlanılmasına neden olmaktadır. Kasların sert ve sıkı olması nedeniyle bu rahatsızlığa sahip olanlar yürürken bacaklarını ve dizlerini hareket ettirmekte zorlanmaktadır.

Hipotonik Tip : Spastik Serebral Palsi’nin aksine Hipotonik tipte kaslar aşırı gevşektir. Hastaların kolları ve bacaklarının gevşek ve sallanıyor gibi göründüğü bu tipte kas sistemini kontrol etmek oldukça zordur. Seyrek görülen ve kafa ve gövde kontrolünü zorlaştıran bu tip Serebral Palsi ilerleyen dönemlerde nefes darlığına, yürüme bozukluklarına ve reflekslerde zayıflamaya yol açmaktadır.

Ataksik Tip : %10 gibi bir oranla en seyrek görülen Serebral Palsi tiplerinden biri olan Ataksik tipin karakteristik özelliği yürümenin çok geç olmasıdır. Baş ve gövde kontrolünün sağlanamaması, derinlik ve denge algılarının olmaması ve motor becerilerin geliştirilememesi bu tip hastalarda yaygın olarak görülmektedir.

Atenoid Tip : Diskinetik tip olarak da bilinen Atenoid Serebral Palsi’nde istemsiz hareketler yaygın olarak görülmektedir. Kol, bacak ve gövde hareketleri çoğu zaman düzensiz ve hızlıdır. Hastaların ortalama %20’sinde görülen bu tipte, ilerleyen zamanlarda yutma ve konuşma güçlüğü ile vücudun farklı bölgelerinde bükücü ve dönücü hareketler görülmektedir.

Karma Tip : Genellikle Spastik tip ve Atenoid tipin birlikte görülmesi karma tip Serebral Palsi’ni oluşturmaktadır. Baskın olan tipe göre adlandırılan karma tipte farklı rahatsızlıklar bir arada görülmektedir.

Serebral Palsi Tedavisi Nasıldır?

Tedavi planlamasından önce serebral palsili tüm çocukların zeka geriliği, görme ve işitme problemleri, konuşma ve anlama güçlükleri açısından değerlendirilmelidir. Bebeklik döneminde tanı alan hastalarda erken dönemde rehabilitasyon uygulamalarına başlanması ile beynin nöroplastisite denilen sinirler arasında yeni bağlantılar kurma ve onarma özelliğinden faydalanılabilir.

Tedavi planlama aşamasında ise sadece tek bir branş değil bir çok farklı branştan hekim görev alır. Fizik tedavi uzmanları, ortopedi uzmanları, nöroloji uzmanları, pediatri uzmanları ve birinci basamak sağlık birimlerindeki doktorlar, serebral palsi tedavisinde yer alabilecek hekimlere örnektir. Hangi tıp branşının tedavi uygulamalarında yer alacağı hastada oluşan belirti ve bulgulara göre karar verilir.

Serebral palsiye eşlik eden temel belirtinin spastisite olması nedeniyle tedavinin amaçlarından ilki bu ağrılı kas kasılmalarının kontrolünün sağlanmasıdır. Bu amaç doğrultusunda hekimin kararına bağlı olarak benzodiazepinler veya baklofen kullanılabilir.

Tedavi planlamasında yer alan hekimlerin uygun görmesi halinde anormal kas gerginliği, ağrı, salya akması ve sindirim sistemi şikayetlerine karşılık olarak botox olarak adlandırılan botulinum bakterisin toksinini içeren iğne ve ilaçlar kullanılabilir.

Distoni olarak adlandırılan tekrarlayıcı kas hareketleri ve seyirmelerinin tedavisinde ise gabapentin veya Parkinson hastalığının tedavisinde kullanılan levodopa fayda sağlayabilir.

Nöbet ortaya çıkmasını engelliyici ilaçları ifade eden antikonvülsan ilaçlar, nöbetlerle seyredenserebral palsi valığında kullanılabilir.

Serebral Palsi Tamamlayıcı Terapiler Nelerdir? 

Serebral palsili hastalara fizik tedavi programlarının yanında, günlük aktiviteleri, ev ve okul rutinlerini kendi başlarına halledebilmeleri için iş uğraş terapisi verilebilir.

Konuşma, dil terapisi ile daha net konuşabilmesi veya işaret dili kullanarak iletişim kurabilmesi sağlanabilir.

Eğlence terapisi ile bir spor aktivitesine yönlendirerek motor yeteneklerini geliştirmenin yanında konuşma ve duygusal açıdan olumlu gelişmeler sağlanabilir.

Serebral Palsi  tedavisi hakkında merak ettiğiniz konuları Mediline Hastanesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Bölüm uzman ekibine sorabilir, sorunuzla ilgili öneriler isteyebilirsiniz. Hekimlerimizden online randevu alabilir veya +90 (424) 237 11 11 nolu telefonumuzu arayarak bilgi alabilirsiniz.

Önemli Not: Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka hekimlerimize başvurunuz.


Sosyal Medyada Paylaşın: