Mediline Hastanesi Elazığ Mediline Hastanesi Elazığ
  • Yıldızbağları Mah. Yunus Emre Bulvarı No:133 /23100 Elazığ
  • 0 (424) 237 11 11
  • 7/24 ACİL

Safra kesesi taşı hakkında önemli bilgiler veren Elazığ Özel Mediline Hastanesi Genel Cerrahi Bölümünden Op. Dr. Feridun BAYSAL, bu sorunun herhangi bir şikayete yol açmayacağı gibi çok şiddetli akut ağrılarla acil ameliyat gerektirebilecek klinik tablolara kadar farklı şekillerde kendini göstereceğine dikkat çekiyor. İşte safra kesesi taşı hakkında bilmeniz gerekenler.

Özellikle yağlı gıdaların sindiriminde önemli rol oynayan safra kesesinde taş oluşumunun nedeni tam olarak bilinmiyor. Sindirim sisteminde ciddi sıkıntılar yaratabilen bu taşların tek tedavisi organın cerrahi yöntem ile alınmasıdır.

Safra kesesi karaciğerin üretmiş olduğu safrayı depolayan, karaciğere yapışık bir organdır. Sindirim sırasında depoladığı safrayı ana safra kanalı aracılığıyla onikiparmak bağırsağına boşaltarak özellikle yağ sindiriminde önemli rol oynuyor. Safranın içeriğinde lesitin, kolesterol ve safra tuzları gibi karaciğerden süzülen atıklar ve sindirim için gerekli enzimler bulunuyor.

Safra Kesesi Nedir?

Safra, karaciğerde sentez edilen ve karaciğer içi safra kanalları ile onikiparmak bağırsağına aktarılan bir vücut sıvısıdır. Günlük 1,5 litre arasında sentez edilir. Karaciğerde üretilen safranın büyük bir kısmı, safra kesesinde depolanır. Safra kesesi ise karaciğerin alt kısmında karaciğere yapışık olarak bulunan yaklaşık 50 ml safra depolama kapasitesi bulunan kanalı ile ana safra yoluna açılan ve karaciğerde yapılan safranın depolanması ve yoğunlaştırılması ile ilgili bir organdır.

Safra kesesinin içinde depolanan safranın sıvı kısmı emilir ve daha kıvamlı hale getirilir. Yemek sonrasında safra kesesi uyarır, kese kasılır ve içindeki safrayı onikiparmak bağırsağına boşaltır. Aktarılan bu safra tuzları, fosfolipitler, kolesterol, bilirubin gibi organik ve elektrolitler gibi organik olmayan maddeler içerir. Safra besinler ile alınan suda çözünmeyen özellikteki lipidlerin ve kolesterolun çözülmesini ve emilmesini sağlar.

Safra Kesesi Taşı Nedir?

Karaciğerin salgıladığı safra içinde belli oranlarda bileşenler bulunmaktadır. Safra kesesinde depolanan sıvı bu bileşenler sayesinde akışkan bir yapıya sahiptir. Bu bileşenler enfeksiyonlar, kan hastalıkları ya da safra kesesini etkileyecek diğer hastalıklar gibi nedenlerle değişime uğramakta ve safranın akışkanlığı etkilenmektedir. Bu durumda safra içinde tortular birikerek zaman içinde safra taşını meydana getirmektedir. Taşlar, safra kesesinin çıkışını engellemeye başladığı zaman hastalar oldukça ağrılı bir sürece girmektedir. Bu nedenle çoğu kişi ağrıların yerini ve nedenini saptamak amacıyla safra kesesi nerede şeklinde araştırma yapmaktadır. Karın bölgesinin üst kısmında yer alan safra kesesi genellikle karnın orta ve üst kısımlarında ağrıya neden olmaktadır.

Safra Kesesi Taşının Oluşum Nedenleri?

Safra kesesi taşlarının oluşma nedeni tam olarak bilinmemektedir.  Safra kesesi taşı oluşma nedeni olarak; safrada çok fazla kolesterol veya billirübin bulunması ile safranın doğru şekilde boşalamaması gösterilmektedir. 

Safra kesesi taşlarının oluşma mekanizması şu şeklide gerçekleşir. Safra karaciğerden salgılanmış süt halindeki durumdan yumurta akı kıvamına gelirken dengesi bozuluyor ve aynı bir unlu çorba ya da muhallebi karışımındaki denge bozulduğu gibi topaklanma ya da çamurlaşma olur. Bunun sonrasında da taşlaşma meydana gelir.

Aslında çamur olarak tarif edilen durum boyu 2 mm.’ den küçük taşlardır. Daha sonra oluşan bu topaklanma üzerine sıkışmış bir kartopu gibi eklemeler olarak taş büyümeye başlar. Safra kesesi taşı taşı bazı kişilerde daha fazla ortaya çıkabilmektedir.

Safra kesesi taşının nedeni tam olarak bilinmese de risk faktörleri şunlardır;

Kadın olmak. Kadınlarda safra kesesi taşı erkeklere göre daha fakla ortaya çıkmaktadır.

Doğum yaşlarında olmak

Kilolu erkek ve kadınlar

Hızlı kilo alıp vermek

40 yaş üstü erkek ve kadınlar

Ailesinde safra kesesi taşı olanlar ailesinde safra kesesi taşı olmayanlara göre daha fazla risk taşırlar.

Safra Kesesi Taşının Tedavi yöntemleri nelerdir?

Şikayetlere neden olan safra kesesi taşlarında cerrahi uygulanır. Şikayetler safra kesesinin iltihaplanmasına bağlı ise genellikle ilk üç gün içerisinde acil ameliyat ağırlık kazanırken, hasta üç gün içerisinde başvurmamışsa yatırılarak ilaç tedavisi ve ataktan yaklaşık 6 hafta sonrasında cerrahi uygulanması önerilmektedir. Bu uygulama ve öneriler hastanın karın bulguları, yaşı, ek hastalıkları ve safra kesesi iltihabının durumuna göre değişiklik göstermektedir.

Asıl tartışma belirti oluşturmamış, tesadüfi olarak saptanmış olan safra taşlarındadır. Bu taşların tümüne cerrahi uygulanmalı mıdır? Bu konudaki çalışmalarda belirti vermemiş olan taşların 20 yıl içerisinde %20 oranında safra kesesi iltihabı, tıkanma sarılığı, safra yolu iltihabı ya da pankreas iltihabı oluşturabileceği öngörülmektedir. Bu nedenle pratikte tesadüfi olarak saptanan safra kesesi taşlarında hastanın ek hastalıkları ve yaşı ile birlikte değerlendirilerek takip ya da ameliyat kararı alınmalıdır.

Safra kesesi taşı oluşumunda temel neden, kesenin konsantrasyon yeteneğindeki bozukluktur. Bu neden ile en iyi tedavi safra kesesinin ameliyatla çıkarılması yani “kolesistektomi” işlemidir. Böylece hem safra kesesi taşı çıkarılmış, hem de tekrar taş oluşturabilecek kese ortadan kaldırılmış olur.

Açık kolesistektomi ve kapalı kolesistektomi ne demektir?

Açık kolesistektomi, ya da halk arasındaki adı ile açık ameliyat, genel anestezi altında, karın duvarına yapılan cerrahi bir kesi ile karın boşluğuna girilmesi ve safra kesesinin çıkarılması işlemidir. Hastanın iyileşip taburcu olması için 5-7 günlük bir süreye ihtiyaç vardır.

Kapalı kolesistektomi, kapalı ameliyat, ya da tıbbi adı ile “laparoskopik kolesistektomi” 1990’lı yıllarda ortaya atılan bir yöntemdir. Bunda da işlem safra kesesinin çıkarılmasıdır. Ancak, karın duvarında genişçe bir kesi yapmaya gerek yoktur. Tüm ameliyat 3 ila 5 kadar delikten karın içine sokulan aletler ve bir kamera yardımı ile ameliyat bir televizyon ekranından izlenerek gerçekleştirilir. Bu işlem de genel anestezi (bayıltılarak) ile yapılmakla birlikte, karın duvarında büyükçe bir kesi olmadığından hastanın konforu ve iyileşmesi çok daha iyidir. Hasta aynı gün evine gidebilir.

Hangi ameliyat yöntemi tercih edilmelidir?

Günümüzde safra kesesi taşı ameliyatlarında açık ameliyata oranla daha güvenli olduğu için hem hastalar hem de doktorlar tarafından kapalı ameliyat (laparoskopi) tercih edilmektedir. Açık ameliyatlarda uygulanan kesi boyutları hastanın daha uzun sürede iyileşmesine neden olacağı için doktorlar açık ameliyat yerine daha kısa sürede iyileşmenizi sağlayacak kapalı ameliyat yöntemini tercih etmektedirler.

Safra Kesesi Ameliyatı Nasıl Gerçekleştiriliyor ?

Ameliyatta taşlar değil safra kesesi alınır. Safra kesesinde sorun olduğu için taş oluşmaktadır. Dolayısıyla safra kesesi yerinde bırakılırsa bu yeniden taş oluşacağı anlamını taşımaktadır. Ameliyatta laparoskopik yöntem önerilmektedir. Laparoskopik safra kesesi ameliyatında üç ya da dört adet yarım ve bir cm’lik küçük kesilerden cerrahi gerçekleştirilmektedir. 

Bu sayede:

Ağrı az

Kesi çok daha küçük

Ayağa kalkma ve gündelik hayata dönüş erken

Hastanede yatış süresi kısadır.

Laparoskopik safra kesesi ameliyatı olacak hasta genellikle ameliyatın yapılacağı gün hastaneye yatar, ameliyattan 6 saat sonra hafif gıdalar alabilir ve ayağa kalkabilir, ameliyatın ertesi günü de taburcu edilir.

Safra Kesesinde Taş Olanlar Nasıl Beslenmeli?

Safra kesesinde taş olanlar beslenme düzenlerine ekstra dikkat etmek zorundadır. Bu yüzden diyet ve sağlıklı beslenme hayatlarının bir parçası haline gelmeli. Aşağıda yazılan maddeleri uygulayarak daha sağlıklı bir yol haritası izleyebilirsiniz.

• Safra kesesi taşı olanlar hangi besinden uzak durmalı derseniz yumurta derim. Yumurta, safra kesesi alınmadan önce safra kesesinin kasılmalarına neden olabiliyor. Özellikle de yağda yapılan yumurta çok daha fazla zarar verebiliyor. Eğer çok yumurta yemek istiyorsanız çok az ve sadece yumurtanın beyazını yiyebilirsiniz.

• Sakatatlar, yağlı etler, kavurmalar, sebze kızartmaları, kızartmalar, şarküteri ürünlerinden uzak durulması gerekiyor.

• Bitkisel yağlar bile safra kesesini zorlayabiliyor. Zeytinyağının da az tüketilmesinde fayda var.

• Gazlı içecekler de kasılmalara sebep olacağı için uzak durulmalıdır.

• Çiğ sebzeler uzak durulması gereken besinlerden. Pişirerek tüketebilir, haşlayabilir veya fırınlayabilirsiniz.

• Yoğurt, süt grubu yiyecekler hastaların gazını artıracağı için doktor kontrolüne gidene kadar bu besinlerden uzak durmaya dikkat edilmelidir. Kendi evinizde hazırladığınız lor peyniri gibi az yağlı peynirler yenilebilir.

• Gaz yapan taze sebze ve meyveler, kuru baklagiller ve bulgur da sınırlı ve kontrollü tüketilmelidir. Gazları alındıktan sonra yenmelidir.

Safra Kesesi Taşının Tedavisi hakkında merak ettiğiniz konuları Elazığ Özel Mediline Hastanesi Genel Cerrahi Bölümü Uzman ekiplerine sorabilir, sorunuzla ilgili öneriler isteyebilirsiniz. Hekimlerimizden  online randevu alabilir veya +90 (424) 237 11 11 nolu telefonumuzu arayarak bilgi alabilirsiniz.

Önemli Not: Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır.. Tanı ve tedavi için mutlaka hekimlerimize başvurunuz.

Sosyal Medyada Paylaşın: