Mediline Hastanesi Elazığ Mediline Hastanesi Elazığ
  • Yıldızbağları Mah. Yunus Emre Bulvarı No:133 /23100 Elazığ
  • 0 (424) 237 11 11
  • 7/24 ACİL

Romatoid artrit (İltihaplı Romatizma) nedeni henüz tam olarak bilinmemekle birlikte genetik ve çevresel faktörlerin işin içine girdiği çok nedenli bir hastalıktır. Kadınlarda erkeklerden 2 ila 3 kat daha sık görülür, ancak erkeklerin daha ciddi semptomları olabilir. Genellikle orta yaşlardaki (30-50) insanları etkiler. Şimdi, Romatoid artrit nedir? Belirtileri, nedenleri ve tedavisi ile ilgili bilinmesi gerekenleri Elazığ Özel Mediline Hastanesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Bölümü uzmanı Uzm. Dr. Tülün KAYA GÜÇER anlattı.

Romatoid Artrit (İltihaplı Romatizma) Nedir?

İltihaplı Romatizma, yani tıbbi adıyla romatoid artrit (İltihaplı Romatizma), kronik bir inflamatuar bozukluktur. Bu bozukluk bazı bireylerde cilt, gözler, akciğerler, kalp ve kan damarları dahil olmak üzere çok çeşitli vücut sistemlerine zarar verebilir. 

Aşırı sıcak ya da soğuk havanın İltihaplı romatizmaya neden olduğu inancı ise gerçeği yansıtmamaktadır. Romatoid artrit otoimmün sistemindeki bir bozukluktan kaynaklanır ve bireyin bağışıklık sisteminin yanlışlıkla vücudun kendi dokularına, özellikle eklem dokularına saldırması ile ortaya çıkar. 

Bir başka romatizma türü olan kireçlenme, yani osteoartrit sürecinde görülen doğrudan aşınma ve yıpranma hasarının aksine, romatoid artrit bireyin eklem zarını etkiler ve ileri aşamalarda kemik erozyonu ile eklem deformitesine neden olabilecek ağrılı bir şişmeye neden olur.

Romatoid artrit (İltihaplı Romatizma),  sürecinde meydana gelen iltihaplanma, vücudun diğer kısımlarına da zarar verebilecek bir durumdur. Modern ilaç türleri tedavi seçeneklerinin sonuçlarını önemli ölçüde iyileştirmiş olsa da, şiddetli romatoid artrit günümüzde de bireylerde fiziksel engele neden olacak zararın ortaya çıkmasına neden olabilir.

Romatoid Artrit (İltihaplı Romatizma) Belirtileri Nelerdir?

Romatoid artrit belirtileri ve semptomları şiddeti artarak değişebilir. Şişlik ve ağrı zamanla azalarak kaybolur. Daha sonra belirtiler şiddetlenir. Bu değişim alevlenmeler olarak adlandırılır. Zamanla, romatoid artrit eklemlerin hasarlanmasına ve fizyolojisinin bozulmasına neden olabilir.

Diğer bazı hastalıklar da romatoid artrit benzeri yakınmalara neden olsa da, eğer aşağıda yer alan şikayetleri yaşıyorsanız, mutlaka bir Romatoloji veya Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon uzmanına başvurun. 

Eklem ağrısı :Eklemlerde ağrı ve hassasiyet, romatioid artrit hastalarının en sık karşılaştıkları yakınmaları oluşturuyor. Romatioid artrit ağrısı, her 2 el eklemlerini, el bileklerini veya ayak eklemlerini simetrik olarak etkiliyor ve 6 haftadan daha uzun sürüyor.

Eklemlerde katılık : Sabahları yarım saatten daha uzun süren eklemlerdeki katılık (tutukluk) hissi, çok sık karşılaşılan diğer bir şikayet. Bazen bu bir yaralanma sonucunda gelişebilse de, yaralanma yoksa bir romatoloji uzmanına danışılması gerekiyor.

Şişlik : Romatoid artitte oluşan iltihaba bağlı olarak; el bilekleri, küçük el veya ayak eklemlerinde şişlikler oluşuyor. Bu şişlikler hem eklem aralığında sıvı birikmesine, hem de eklemdeki iltihaba bağlı ödem nedeniyle gelişiyor. Bu sıvı, diz ve ayak bileklerinde de görülebiliyor.

Halsizlik : Kronik (uzun süreli) hastalıklar, yorgunluk ve bitkinlik hissine neden olabiliyorlar. Ancak romatoid artrit nedeniyle gelişen yorgunluk çok fazla oluyor ve genelde hastaları doktora götüren önemli bir yakınmayı oluşturuyor.

Hareket kaybı : Romatoid artit tedavi edilmezse eklemlerde hareket ve işlev kaybına yol açıyor. Ancak, doğru tedavi ve teşhis sayesinde bu hastalar normal bir hayat kalitesi yakalayabiliyor.

Romatoid Artrit (İltihaplı Romatizma) Nedenleri Nelerdir?

Sağlıklı bir insanın bağışıklık sistemi, sürekli olarak bakteriler ve virüslerden vücudu korumak için çalışır. Ancak Romatoid artrit gibi otoimmün hastalıklarda vücudun bağışıklık sistemi, kendi hücrelerini bakteri veya virüs gibi tehlikeli olarak görür ve sinovyuma saldırır. Sinovyum, eklemin düzgün hareket etmesine yardımcı olmak için sıvı üreten, eklemlerin etrafındaki dokudur. 

İltihaplı sinovyum kalınlaşır ve eklem bölgesini ağrılı ve hassas hissettirir. Bu bölge kızarır ve şişer, eklemi hareket ettirmek giderek zorlaşır. Hastalığın tedavi edilmemesi halinde eklem yavaş yavaş şeklini ve yapısını kaybeder, eklemin tamamen yok olma ihtimali ortaya çıkar. 

İltihaplı Romatizma ile ilgili olarak neden bağışıklık sisteminin kendi hücrelerine saldırdığına ilişkin kesin bir teori yoktur. Birkaç görüş olsa da bunların hiçbiri kanıtlanmamıştır. İlerleyen yaşlardaki insanların ve kadınların İltihaplı Romatizma olma ihtimali daha yüksektir. Kadınların bu hastalığa yatkın olmasının sebebinin östrojen hormonundan kaynaklandığına ilişkin görüşler vardır. Romatoid Artrit'in genetik olarak nesilden nesile aktarıldığı düşünülmektedir. 

· Sigara içen insanlar da risk grubu içerisindedir. Ayrıca sigara bağımlılığının hastalığın şiddetini arttırdığı da bilinmektedir. 

· Aşırı kilolu veya obez insanların eklemlerine daha fazla yük biner. Bu nedenle obezite hastalığın riskini arttırır. 

· Çok hareketsiz insanların da Romatoid Artrit geliştirme riskinin yüksek olduğu bazı uzmanlar tarafından öne sürülmüştür. 

· Halk arasında Romatoid Artrit gibi eklem hastalıklarının çocuklarda gelişmediği yönünde bir bilgi olsa da bu yanlış bir bilgidir. Gençlerde ve çocuklarda da Romatoid Artrit  görülme olasılığı vardır. Ayrıca ailesinde Romatoid Artrit görülen gençlerde ve çocuklarda hastalığın görülme olasılığı daha yüksektir. Hareketsiz yaşam tarzı, yaş faktörü gözetilmeksizin hastalığa yakalanma riskini arttıran faktörlerden biridir. 

 Romatoid artrit (İltihaplı Romatizma) tedavisi

İltihaplı Romatizma da güncel tedaviler ile hastalığın ilerlemesini durdurmak mümkündür. Güncel tedavi metotları ağrıyı rahatlatma, iltihabı azaltma, eklem hasarını önleme veya yavaşlatma ve hastanın iyilik halini sürdürmeyi hedef almıştır. Modern tedaviler Romatoid Artritli hastaların hayat kalitesini arttırmıştır. Tedavi programınız; sizin ihtiyaçlarınız, bireysel yaşam tarzınız, diğer tıbbi sorunlarınız, hastalığınızın şiddeti ve ciddiyeti göz önüne alarak düzenlenir.

Romatoid artrit tedavisinde kullanılan ilaçlar şikayetlerinizi (semptom) rahatlatmaya yarayan ilaçlar ve hastalığın yaptığı hasarı durduran, bu durumu devam ettirmeye yarayan (modifiye eden) ilaçlar olmak üzere ikiye ayrılırlar. Doktorunuz aynı anda iki veya daha fazla ilaç kullanmanızı önerebilir. Bunların her biri Romatoid Artrit tedavisinde belirli amaçlara hizmet eden ilaçlardır. Bu ilaçların tedavi sırasında dikkatli takibi gereklidir.

Romatoid artrit egzersizleri : Yıllarca İltihaplı Romatizma olan hastaların eklemlerini korumak için dinlenmeleri gerektiği düşünülmüştür. Şimdi, buna rağmen doktorlar ve fizyoterapistler zarar vermeden egzersizle sağlığınızı ve formunuzu geliştirebileceğinizi bilmektedirler. 1996 daki fiziksel aktivite ve genel sağlık hakkındaki genel cerrahların raporuna göre, düzenli fiziksel aktivite yorgunluğu azaltır, kasları ve kemikleri güçlendirir, esnekliği ve dayanıklılığı artırır ve genel olarak iyi olma hissini geliştirir. Bu düşünceyle, sağlık ekibinizle çalışarak en iyi egzersiz, aktivite ve dinlenme programınızı belirleyebilirsiniz. Tedavi edici egzersizler doktorunuz ve fizyoterapistiniz tarafından belirlenecektir. Romatoid Artrit hastalığınız varsa eklemlerinizi esnek, kaslarınızı güçlü tutmak, kalp ve akciğerlerinizi sağlıklı tutmak için egzersiz önemlidir. Dinlenme yatakta uzanma gibi genel olabilir veya splint (atel) kullanmak gibi özel bir ekleme yönelik olabilir.

Fiziksel veya uğraşı terapisi : Terapi romatoid artritli pek çok insana yardım edebilir. Fizyoterapistler özel ihtiyaçlarımızı değerlendirerek eklem hareketliliği, kas kuvveti ve aerobik formuna uygun egzersizleri öğreteceklerdir. Bazen ağrıyı azaltmak veya eklem hareketliliğini geliştirmek için fizik tedavi ajanlarından yararlanılabilir. Ayrıca splintler, yürümeye yardımcı aletler ve ortopedik ayakkabılar kullanılabilir.

Uğraşı terapistleri eklemlerinizi nasıl koruyucu kullanacağınızı öğretirler. Ayrıca işte ve evde eklemlerinizdeki stresi azaltmak için günlük işleri nasıl yapacağınızı gösterirler, enerjinizi akıllıca kullanmayı ve günlük aktivitelerinizi verimli şekilde planlamanızı da öğretirler. Ayrıca gevşeme tekniklerini de öğretebilirler.

Romatoid artrit eklem cerrahisi : Ciddi eklem hasarına bağlı ağrı ve hareket bozukluğu yaşarsanız, total (tüm) eklem protezi düşünülebilir. Eklem protezi size özgür olabilmeyi sürdürme imkanını sağlar. Özel eğitimli ortopedi cerrahları bu ameliyatları yapabilirler. Cerrah hasarlı eklem parçalarını metal veya plastik maddelerle değiştirir. Bu parçalar kemiğe bir yapışkan veya sıkı bir vidayla yerleştirilir. Cerrahilerin pek çoğunda ameliyat sonrası rehabilitasyon gerekir. Bu sayede yeni eklemden en iyi yararı sağlamak mümkündür. Cerrahiden önce de kaslarınızı hazırlamak için bir egzersiz programı gerekebilir.

Romatoid Artritten Korunmak İçin Nelere Dikkat Edilmeli?

Tütün Ürünlerini Bırakın: Sigara ve diğer tütün ürünleri hastalığın oluşumundan sorumlu tutulduğu için özellikle ailesinde Romatoid Artrit  olanların sigara içmemesi gerekir. Ankilozan spondilit olgularında da sigara içilmesi daha ağır hastalık tablosuna yol açabilir. Osteoartrit için sigara içmenin koruyucu olduğu iddia edilmişse de günümüzde bunun aksine kanıtlar daha fazladır. Sigara içilmesi sadece kanser ya da bronşit oluşumuna değil aynı zamanda romatizma oluşumuna da yol açabilir.

Diş Eti İltihapları: Diş eti iltihapları da romatoid artrit oluşumundan sorumlu olabileceğinden diş sorunlarının en kısa sürede tedavi edilmesi gerekir.

Egzersiz: Düzenli egzersiz yapılması genel sağlık için olduğu kadar eklem sağlığı içinde zorunludur. Tempolu yürüyüş, yüzme gibi sporlar kemik, eklem ve kas sağlığı için oldukça önemlidir.

Beslenme: Genel sağlık kuralları dahilinde davranılarak sağlıklı ve dengeli beslenmek gereklidir. Sık balık (Som, Uskumru, Ton, Sardalya, Lüfer, Morina, Ringa balığı gibi) yemek A vitamini ve Omega 3 türü maddeleri almanızı sağlar ki, bunlar hem trigliseridleri düşürür hem de romatoid artriti baskılayabilmektedir. Genel olarak yeterince sebze, meyve ve tahıl tüketmek gereklidir.

Romatoid Artrit (İltihaplı Romatizma) tedavisi hakkında merak ettiğiniz konuları  Elazığ Özel Mediline Hastanesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Bölümü uzman ekibine sorabilir, sorunuzla ilgili öneriler isteyebilirsiniz.  Hekimlerimizden online randevu alabilir veya +90 (424) 237 11 11 nolu telefonumuzu arayarak bilgi alabilirsiniz.

Önemli Not: Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka hekimlerimize başvurunuz.

Sosyal Medyada Paylaşın: