Mediline Hastanesi Elazığ Mediline Hastanesi Elazığ
  • Yıldızbağları Mah. Yunus Emre Bulvarı No:133 /23100 Elazığ
  • 0 (424) 237 11 11
  • 7/24 ACİL

Brusella; sığır, koyun ve keçi gibi hayvanlardan ve ürünlerinden (süt, peynir vb.) insanlara bulaşan zoonotik bir hastalıktır. Halk arasında mal hastalığı, koyun hastalığı, peynir hastalığı gibi isimlerle de bilinmektedir. İnsan ve hayvanlarda (sığır, domuz, keçi, koyun, köpek) endemik olarak görülen bir hastalıktır ve bu hayvanlardan insanlara bulaşır. İnsanlarda en sık hastalık yapan Brucella türleri Brucella melitensis, Brucella abortus, Brucella suis, Brucella canis'tir.

Peynir hastalığı nedir?

Brusella, bakterilerin neden olduğu ve hayvanlardan insanlara bulaşan (zoonoz) bir hastalıktır. İnsandan insana nadiren bulaşan brusella belirtilerinin belirgin özellikleri yoktur ve hafiften ağır klinik tablolara kadar değişebilir. Akut veya kronik seyredebilen brusella, bir çok hastalığı taklit edebilen sistemik bir enfeksiyon hastalığıdır. Gelişmekte olan ülkelerde yaygın görülen hastalık ciddi sağlık ve gıda güvenliği sorunlarına neden olabilen önemli bir halk sağlığı problemidir. Brusella, Akdeniz ateşi veya Malta ateşi gibi isimlerle de anılmaktadır. İnsanlara genellikle çiğ et ve pastörize edilmemiş süt gibi hayvansal ürünlerden bulaşır. Brusella bakteriler tıpkı şarbon hastalığında olduğu gibi havayla ya da açık bir yara ile temas yoluyla yayılabilir. Brusellanın önlenmesinde hayvanlar için etkili aşılar ardır, ancak insanlar halen bir aşı mevcut değildir.

Peynir hastalığı nasıl bulaşır?

Peyn,r hastalığı birçok yabani ve evcil hayvanda görülebilir. Hayvancılıkla uğraşan insanlara bulaşma riski çok daha yüksektir. Sığır, keçi, koyun, domuz, köpek, deve, yaban domuzu ve ren geyiği hastalığa özellikle yatkındır. Bakteriler hayvanlardan insanlara üç ana şekilde yayılabilir:

Çiğ süt ürünleri ; Enfekte hayvanların sütünün içindeki Brucella bakterileri, bu sütlerle üretilen ve pastörize edilmemiş süt, dondurma, tereyağı ve peynir tüketen insanlara bulaşabilir. Bakteri, enfekte hayvanların çiğ veya az pişmiş etlerinden de bulaşabilir.

Hava yolu ile temas ; Brucella bakterileri havada kolaylıkla yayılır. Çiftçiler, laboratuvar teknisyenleri ve mezbaha çalışanları, bakterileri soluma yoluyla kapabilir.

Direkt temas; Enfekte bir hayvanın kanında, sperminde veya plasentasında bulunan bakteri kan dolaşımınıza bir kesik veya yaradan girebilir. Normalde hayvanlarla sıradan temas enfeksiyona neden olmaz. Bruselloz evcil hayvanlardan çok nadiren bulaşır. Ancak bağışıklık sistemi zayıf kişiler risk altındadır ve evcil hayvanlarını brusellaya karşı aşılatmaları koruyucu olabilir.

Brusella normal olarak insandan insana yayılmaz, ancak birkaç vakada, kadınların doğum sırasında veya anne sütü ile bebeklerine hastalık bulaştırdıkları tespit edilmiştir. Bruselloz nadiren, cinsel aktivite veya kontamine kan veya kemik iliği nakliyle yayılabilir.

Evde beslenen köpeklerden çok nadiren de olsa Brusella canis yoluyla brusella bulaşabilir. Fakat bu şekilde bulaşan hastalık genellikle hafif seyreder. Brusella ile enfekte olan köpeklerin çoğundan hastalık başkalarına yayılmaz.

Peynir hastalığı belirtileri nelerdir? 

Brusella hastalığına yakalanan bireylerin yaklaşık %90’ında herhangi bir belirti görülmez ya da çok hafif belirtiler vardır. Bu grup hastalarda tanı, ancak şüphe üzerine kanda bakteriye karşı oluşan antikorların bakılmasıyla konabilir. Vakaların diğer %10’unda çeşitli belirtiler görülür. Brusellozda görülen genel belirtiler belirsizdir ve genellikle bakterinin vücuda alınmasından sonraki 5-30 gün içinde ortaya çıkar. Görülebilen genel belirtiler arasında şunlar sayılabilir:

Ateş. En yaygın görülen belirtidir ve genellikle öğleden sonra ortaya çıkma eğilimi gösterir.

Sırt ağrısı

Kas ağrıları

Tüm vücutta ağrı ve sızlama

İştahsızlık

Kilo kaybı

Baş ağrısı

Gece terlemeleri

Halsizlik

Karın ağrısı

Brusella belirtileri zaman zaman tamamen kaybolabilir. Hastaların haftalar ya da aylar boyunca herhangi bir şikâyeti olmayabilir. Bazı bireylerde kronikleşir ve belirtiler tedaviden sonra bile yıllarca devam eder. Kronik brusellozda, artrit (eklem iltihabı), spondilit (omurga eklem iltihabı), endokardit (kalpte iltihap oluşumu) gibi daha ciddi rahatsızlıklar tabloya eklenebilir.

Belirtilerin şiddeti enfeksiyona neden olan bakteri suşuyla bağlantılıdır. B. abortus, genellikle hafif veya orta şiddette belirtilere neden olur, ancak kronikleşme ihtimali daha yüksektir. B. canis belirtileri, B. abortus enfeksiyonuna benzerdir; ancak genellikle kusma ve ishal de hastalık tablosuna eşlik eder. B.suis, farklı organlarda apse şeklinde enfeksiyon alanlarına neden olabilir. B.melitensis, sakatlığa neden olabilecek ani ve şiddetli belirtilerle ortaya çıkabilir.

Belirtilerin şiddeti enfeksiyona neden olan bakteri suşuyla bağlantılıdır. B. abortus, genellikle hafif veya orta şiddette belirtilere neden olur, ancak kronikleşme ihtimali daha yüksektir. B. canis belirtileri, B. abortus enfeksiyonuna benzerdir; ancak genellikle kusma ve ishal de hastalık tablosuna eşlik eder. B.suis, farklı organlarda apse şeklinde enfeksiyon alanlarına neden olabilir. B.melitensis, sakatlığa neden olabilecek ani ve şiddetli belirtilerle ortaya çıkabilir.

Peynir hastalığı nasıl teşhis edilir? 

Peynir hastalığı teşhisi oldukça güçtür. Çünkü çoğunlukla hafif ve belirsiz belirtilerle seyreder ya da etken bakteri türüne göre farklı belirtiler gösterir. Ek olarak, aynı spesifik olmayan iltihaplanma belirtilerine neden olan birçok farklı hastalık vardır ve tanıda bunların dışlanması gerekir. Teşhis için öncelikle hastanın tıbbi geçmişi, şikâyetleri ve hastalık öyküsü sorgulanır. Daha sonra fizik muayene yapılır. Fizik muayenede;

Karaciğer ve dalakta büyüme,

Şişmiş lenf düğümleri,

Açıklanamayan ateş,

Eklemlerde şişlik ve hassasiyet,

Ciltte döküntü gibi bulgular tespit edilebilir.

Daha sonra enfeksiyonu göstermek ve etken bakteri türünü belirlemek için çeşitli testler yapılır. Bakterilerin doğru tanımlanması, tedavi planının yapılmasına ve enfeksiyon kaynağının saptanmasına yardımcı olur. Tanıda kullanılan testler:

Kan kültürü

İdrar kültürü

Kemik iliği kültürü

Beyin omurilik sıvı incelemesi

Kanda antikor testi. Kan serumunda, enfeksiyona neden olan bakteriye karşı vücut tarafından sentezlenen spesifik antikorlar tespit edilebilir

Peynir hastalığı tedavisi nasıl yapılır ?

CDC'ye göre, enfekte hastaları tedavi etmek için doksisiklin  ve rifampin (Rifadin) kombine olarak en az 6 ila 8 hafta kullanılmalıdır.

Bu uzun tedavi süresi organizmanın insan hücreleri içinde hayatta kalma yeteneğine bağlıdır; Sonuç olarak, CDC, uzun süreli antibiyotik tedavisine başlamadan önce sağlam bir tanı konulmasını önerir.

İmmünsüpresif olan ve hamile olan hastalar, çoğunlukla bir enfeksiyon hastalıkları uzmanıyla görüşülerek tedavi edilmelidir.

Peynir hastalığının seyri nedir ?

Genel olarak, bireyler semptom başlangıcının ilk birkaç ayında uygun bir şekilde tedavi edilirlerse, antibiyotiklerle iyileştirilebilir ve genellikle kronik hastalık gelişmez.

Belirtiler genellikle düzelir ve yaklaşık iki ila altı ay içinde tamamen kaybolur.

Bununla birlikte, kronik Brucella enfeksiyonunun neden olduğu kalp hasarı, nörolojik veya genito üriner sorunlar gibi organ değişiklikleri veya komplikasyonları gelişen kişilerde hastalığın seyri zayıftır.

Bruselloz için ölüm oranı düşüktür (yaklaşık % 0.4 -% 2).

Peynir hastalığından korunmak için:

- Kaynağı belli olmayan hayvansal ürünler tüketilmemelidir.

- Pastörize edilmiş veya iyice kaynatılmış sütten yapılan ürünler (peynir, krema, tereyağı, kaymak, dondurma gibi) tercih edilmelidir.

- Salamura peynirler en az 3 ay bekledikten sonra tüketilmelidir.

- Sık sık düşük ve ölü doğum yapan hayvanlar hemen bir veteriner hekime muayene ettirilmelidir.

- Atık yavrulara, yavru zarlarına çıplak elle dokunulmamalıdır.

- Hayvanların atıkları ve bu atıkların temas ettiği yemler etrafa bulaştırılmadan, sızdırmaz poşetler içinde gömülmelidir.

- Ahırda hasta hayvan varsa ve bu hayvanlarla temas halinde olanlarda ateş, halsizlik, kas ağrısı, iştahsızlık ve kilo kaybı gibi belirtiler görülürse, mutlaka bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

- Hayvanlar mutlaka Bruselloza karşı aşılatılmalıdır.


Peynir hastalığı ve tedavisi hakkında merak ettiğiniz konuları Mediline Hastanesi Tıbbi Mikrobiyoloji Bölümü Uzman ekiplerine sorabilir, sorunuzla ilgili öneriler isteyebilirsiniz. Hekimlerimizden  online randevu alabilir veya +90 (424) 237 11 11 nolu telefonumuzu arayarak bilgi alabilirsiniz.

Önemli Not: Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka hekimlerimize başvurunuz. 



Sosyal Medyada Paylaşın: