Mediline Hastanesi Elazığ Mediline Hastanesi Elazığ
  • Yıldızbağları Mah. Yunus Emre Bulvarı No:133 /23100 Elazığ
  • 0 (424) 237 11 11
  • 7/24 ACİL

Perikard, kalbin dış yüzeyini saran iki ince tabakadan oluşan bir yapıdır. İki tabaka arasında normal olarak çok az miktarda sıvı mevcuttur. Bu yapı kalbi dış etkilerden korur ve etrafındaki diğer organlar ile kalbin sürtünmesini azaltır.

Perikardit (Kalp Zarı İltihabı) nedir?

Perikardit, kalbin dış yüzeyini saran ve iki tabakadan oluşan kalp zarının muhtelif sebeplerden dolayı zarar görmesi sonucunda oluşan kalp zarı iltihaplanmasıdır. Bu zarın iltihaplanması, sanki ciltte olan yara sonrası gelişen şişlik, sıvı toplanması ve kızarıklık gibi etkilere neden olur. Zar iltihaplanır ve arasında sıvı toplanır.

İltihaplanmanın yanında bu tabakalar arasında sıvı birikimi de gelişebilir. Kalbin etrafında toplanan bu sıvıya perikardiyal effüzyon denir.

Eğer bu sıvı miktarı kalbin tolere edebileceğinden fazla ise, kalbi sıkıştırır. Rahat çalışmasına engel olur. Bu duruma kardiyak tamponad adı verilir. Kardiyak tamponad, acil müdahale gerektiren ve hayatı tehdit eden bir durumdur.

Perikardit (Kalp Zarı İltihabı) Sebepleri Nelerdir?

Perikardit genellikle aniden gelişir ve birkaç ay boyunca devam edebilir.

Nedeni belirlenemeyen (idiyopatik): Çoğunda sebep belli değildir. Uygun tedavi ile gerileme vasra ileri tetkik genelde gerekli olmaz. 

Enfeksiyon: Genellikle virüslerin neden olduğu viral enfeksiyonlar sonrası gelişir. Diğer bakteri, mantar gibi mikrobiyal etkenler ise nadiren sebeptir.

Radyasyon nedeniyle: Göğüs duvarına daha önceden uygulanan radyasyon perikard hastalıkları için bir sebeptir. Sıklıkla meme kanseri, akciğer kanseri veya lenfoma gibi kanserler için uygulanan radyasyon, göğüs bölümünde kalbe yakın komşuluğu olan organlar olduğu için ileri dönemde perikardite neden olabilir.

Travma nedeniyle: Göğüs bölgesi ve göğüs duvarına gelecek bir darbe sonucu perikardit gelişebilir. 

Kalp krizi sonrası devam eden batar ağrı: Kalp krizi sonrası kalp kasında yaygın hasar gelişmesi sonrası nadir de olsa perikardit (Dressler sendromu) gelişebilir.

Romatizmal hastalıklar: Lupus, romatoid artrit (eklem romatizması), skleroderma ve karışık (mixed) bağ doku hastalıkları gibi bazı otoimmün hastalıklar da perikardite yol açabilir.

Metabolik hastalıklar: Perikardit sebepi olarak en önemli metabolik hastalık böbrek yetmezliğidir. Bu hastalarda üremik perikardit gelişebilir. Vücuttan böbrek yetmezliği nedeni ile atılamayan fazla sıvı iki tabaka arasında birikir.

Tümör / Kanser: Perikard sıvısı ve perikardit, tümörlerde de olabilir. Perikarda yayılım hem local metastaz sonucu hem de metastaz olmadan gelişebilir.

Sindirim sistemi / gastrointestinal sistem hastalıkları: İnflamatuar bağırsak hastalıklarından ülseratif kolit veya Crohn’s hastalığında da perikardit gelişebilir.

İlaçlar ve toksinler: Bazı ilaçlar ve toksinler çok nadir de olsa perikardite neden olabilmektedir.

Sistemik vaskülitler ve Ailevi Akdeniz Ateşi (FMF) gibi otoinflamatuar hastalıklar da perikardite yol açabilir.

Perikardit (Kalp Zarı İltihabı) Belirtileri ve Şikayetler Nelerdir?

Göğüs ağrısı gelişir. Keskin ve bıçak saplanır gibi (kalbin perikarda karşı sürtünmesinden kaynaklanır). Özellikle derin nefes almakla kötüleşme vardır ağrıda. Öksürme, yutma, derin nefes alma veya uzanma ile daha da artabilir. Tam tersine oturunca ve öne doğru eğilince azalır. Sıvının toplanma yerine bağlı olarak ağrı sırtta veya omuzda da hissedilebilir. Yatarken ve efor sarfederken nefes almakta zorluk gelişir. Eşlik eden enfeksiyon durumuna göre kuru öksürük ve ateş olabilir. Çabuk yorulma gelişir.

Perikardit (Kalp Zarı İltihabı) Tanısı Nasıl Konur?

Fizik muayene, laboratuvar testleri ve kalbi görüntüleme teknikleri ile tanı konulur. Perikard tabakaları birbirine sürtünür ise fizik muayenede steteskop ile kalp dinlemesinde sürtünme sesi duyulur. Ancak bazı hastalarda bu ses duyulmaz.

Kalp ultrasonu olan ekokardiyografi ile kalp zarı olan perikartta iltihap, kalınlaşma ve sıvı toplanması saptanır. Perikard sıvısının ekokardiyografide olmaması perikardit olmadığını göstermez bu nedenle muhakkak perikard kalınlığı, parlaklığı değerlendirilmelidir.

Ayırıcı tanı için kalp şeriti olan elektrokardiyografi çekimi yapılır.

İltihabi reaksiyonun derecesinin anlamak, ayırıcı tanı ve tedaviye cevabı takip etmek için bazı kan testleri uygulanır.

Perikardit (Kalp Zarı İltihabı) Tedavisi Nasıldır?

Hafif vakalarda sorun genellikle kendiliğinden çözülür. Fakat perikardit teşhis edildiğinde genellikle ilaç yazılır. Bu ilaçlar da çoğunlukla ağrıyla başa çıkmak ve enflamasyonu azaltmak için verilen ağrı kesicilerdir. 

Enflasmasyonu azalttığı ve atakları önlediği için doktorlar Kolşisin de verebilirler. Fakat karaciğer ya da böbrek hastalıkları olanların ya da başka ilaçlar kullananların bu ilacı kullanması uygun değildir. Ayrıca Kolşisin bir işe yaramıyorsa, doktorlar kortikosteroid ilaçlar da verebilirler. Eğer kalp zarı iltihabı bakteri kaynaklıysa, antibiyotik tedavisi uygulanır.

Tedaviye başlanıldığında ilk hedefler şunlardır:

Ağrıyı azaltmak,

İnflamasyonu (iltihap reaksiyonunu) azaltmak,

Varsa perikard sıvısını azaltmak,

Perikardit nedenini tedavi etmektir.

Bu süreçte destekleyici tedavi olarak dinlenme gerekir.

Hastalığın seyrine ve sıvının miktarına göre hasta, hastaneye yatışı sağlanarak tedavi edilebilir.

Perikard sıvısının kalbin tolere edebileceğinden fazla olması durumunda, sıvı kalbi sıkıştırır. Rahat çalışmasına engel olur. Bu duruma kardiyak tamponad adı verilir. Kardiyak tamponad, acil müdahale gerektiren ve hayatı tehdit eden bir durumdur. Bu durumda perikardiyosentez uygulanır.

Tedaviye cevap verip sonradan tekrarlayan perikardit veya tedaviye dirençli perikarditlerde nadiren kronik perikardit gelişebilir. Bu hastalarda anti-enflamatuar tedavi uzun süreli verilmelidir. Kortizon adlı anti-enflamatuar ilaçlar çok gerekli olmadığı sürece uygulanmamalıdır. Viral enfeksiyon kaynaklı ise enfeksiyonu arttırabilir. Ek olarak kronikleşmeye ve tekrarlama eğilimine neden olabilir.

Bakteriyel enfeksiyon kaynaklı ise perikardit tedavisine antibiyotik eklenir. Viral kaynaklı ise genellikle özel ek bir tedaviye gerek duyulmaz. Anti-enflamatuar ve destek tedavi yeterlidir. Genellikle bu tedavi yeterli olduğu için özellikle hangi virüsün neden olduğuna dair ileri tetkik gerekmez.

Kalp krizi veya kalp ameliyatı sonrası gelişen ve "Dressler sendromu" olarak adlandırılan perikarditin anti-enflamatuar tedavisi farklıdır. Ancak günümüzde kalp kasında kalıcı hasar modern tedaviler ile daha az görüldüğü için kalp krizi sonrası perikardit çok çok nadirdir.

Perikardiyosentez Nedir?

Bir iğne eşliğinde kalbin etrafındaki sıvının perikard boşluğundan dışarı alınması işlemidir. Hem tedavi hem de tanı için kardiyak tamponatta faydalıdır. Nadiren iğne ile boşaltılamayacak sıvı varlığında ameliyat ile kesi yapılarak sıvı boşaltılabilir.

Perikardiyektomi nedir?

Kalbi saran perikardın bir kısmının ameliyat ile alınmasıdır. Perikardiyektomi özellikle tekrarlayan ve tedavi edilemeyen kalbin genişlemesini kısıtlar hale geldiği durumlarda en son tercih edilen tedavi yöntemidir.

Perikardit (Kalp Zarı İltihabı) hakkında merak ettiğiniz konuları Mediline Hastanesi Kardiyoloji Bölümü Uzman ekiplerine sorabilir, sorunuzla ilgili öneriler isteyebilirsiniz. Hekimlerimizden  online randevu alabilir veya +90 (424) 237 11 11 nolu telefonumuzu arayarak bilgi alabilirsiniz.

Önemli Not: Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka hekimlerimize başvurunuz.



Sosyal Medyada Paylaşın: