Mediline Hastanesi Elazığ Mediline Hastanesi Elazığ
  • Yıldızbağları Mah. Yunus Emre Bulvarı No:133 /23100 Elazığ
  • 0 (424) 237 11 11
  • 7/24 ACİL

Menisküs nedir?

Menisküs yırtıkları ortopedi hastalıkları içerisinde en sık görülen rahatsızlıklardan biridir. Menisküs, diz ekleminde bulunan kemikler arasında yastık gibi süspansiyon görevi gören; kemiklerin birbirine sürtünerek aşınmasını azaltan bir dokudur. Dış ve iç kısımda yer alan bu dokulardan dış kısımda bulunana “dış menisküs”, iç kısımda bulunana “iç menisküs” adı verilir.

Menisküs yırtılması nedir?

Menisküs yırtıkları sporcularda yaygın olarak görülmekle birlikte; genç hastalarda dizin dönmesi ya da aşırı bükülmesi nedeniyle ortaya çıkar. İleri yaşta ise merdiven çıkma gibi günlük hareketler sırasında dahi menisküs yırtığı oluşabilir. 

Direkt Yaralanmalar: Doğrudan dize gelen darbeler sonucunda oluşan yaralanmaları kapsıyor. Diz üzerine düşme, trafik kazalar, dize gelen tekmeler bu tip yaralanmalara neden oluyor.

İndirekt Yaralanmalar: Gövdenin diz üzerinde dönmesi sonucu gerçekleşen yaralanmalardan oluşuyor. Bu tip durumlarda genellikle ayak yerde sabitken vücut diz üzerinde dönme hareketini gerçekleştiriyor. Futbol maçlarında ve kayak esnasında yaşanan yırtıklar indirekt yaralanmalar sınıfında ele alınırken, denge kaybı ve ayak takılması ile vücudun diz üzerinde kontrolsüz bir şekilde dönmesi de indirekt yaralanmalara neden olabiliyor.

Dejeneratif Yaralanmalar: Yaşlılık nedeniyle vücutta oluşan deformasyonların sebep olduğu yaralanmalar olarak ele alınıyor. Özellikle yaşlılarda görülen bu gibi durumlarda dize gelen en ufak bir darbe bile sağlam menisküslerin yırtılmasına ortam hazırlıyor.

Menisküs belirtileri nelerdir?

Menisküs yırtıklarında ve zedelenmelerinde ilk bulgu ağrıdır. Ağrı genellikle diz kırma hareketlerinde (merdiven inip çıkma, tuvalet kullanımı, namaz kılma) kendini belli ederken düz yolda yürümede bulgu vermeyebilir. Yırtığın boyutlarına göre dizde kilitlenme, takılma, klick sesi gibi şikayetler olurken dizde şişlik te eşlik edebilir.

Menisküs yaralanması olan hastalar genellikle diz ekleminde ağrı, şişlik, kilitlenme şikayetiyle doktora başvurmaktadırlar.

Menisküs yırtıklarına nasıl tanı konulur?

Doktorunuzun menisküs yırtığı tanısına ulaşması için önce olayın oluş şeklini anlatmanızı isteyecektir. Daha sonra dizinizi muayene ederek menisküs yırtığı bulgularını araştırır. Bu sırada yan ve çapraz bağlarınızı da muayene eder. İyi bir hikaye ve fizik muayene sonrasında menisküs yırtığı tanısı büyük ölçüde ortaya çıkar. Dizinizdeki aşınmanın miktarını değerlendirmek ve kemik yapılarda başka bir sorun olup olmadığını anlamak için doktor röntgen grafileri isteyebilir. Menisküs yırtıklarının tanısını doğrulamak için son yıllarda en güvenilir yöntem diz ekleminin manyetik rezonans görüntülemesidir (MR).

MR’ın menisküs yırtıklarını saptamadaki doğruluk oranı, usulüne uygun çekilir ve deneyimli ellerde değerlendirilirse % 95’in üzerindedir. Ancak tedaviye karar vermede tek belirleyici MR değildir. Bazı olgularda yırtık olmadığı hale yırtık varmış gibi görüntü elde edilebilir (yalancı pozitif sonuç) ya da tam tersine yırtık olduğu halde MR’da saptanamayabilir (yalancı negatif sonuç).

Özellikle daha önceden menisküse yönelik cerrahi tedavi yapılmış ise hata payı çok artar ve daha ileri tanısal yöntemlere gerek olabilir. Bu nedenle tedavinize karar verirken doktorunuz sadece MRG bulgularını değil, sizin hikaye ve fizik muayene bulgularınızı da göz önüne alır. Bazı hallerde bu tanı yöntemlerinin hepsi yetersiz kalabilir. Bu durumda artroskopi ile tanı doğrulanır.

Manyetik Rezonans (MR): Dizdeki sert ve yumuşak dokuların ayrıntılı olarak görüntülenmesi için kullanılan MR menisküs teşhisinde en iyi görüntüleme yöntemidir.

Röntgen: Kıkırdak yapılı menisküs röntgen ile görüntülenememektedir. Ancak osteoartrit gibi dizde benzer sorunlara yol açan rahatsızlıkları elemek için röntgen görüntülemesi faydalı olabilmektedir.

Artroskopi: Bazı durumlarda, dizin içini incelemek için artroskop olarak bilinen bir alet kullanabilir. Hafif ve küçük bir kamera da içeren artroskop dize küçük bir kesi ile yerleştirilir ve dizin içi büyütülmüş olarak ekrana yansıtır.  Ancak tanı amaçlı kullanımı görüntüleme yöntemlerindeki gelişim nedeni ile ortadan kalkmıştı

Menisküs yırtığı nasıl tedavi edilir?

Ani yaralanmada başlangıçta diz dinlendirilmeli, buz uygulaması ve kompresyon, bacağın yükseğe kaldırılması yapılmalıdır. Steroid olmayan ağrı kesiciler kullanılmalı ve hasta derhal ortopedi muayenesine götürülmelidir..

Menisküs yırtıklarının tedavisinde daha önceden menisküsün tamamının çıkartıldığı total menisektomi ameliyatları yapılmaktaydı. Bu yöntemin uygulandığı hastalarda 10-15 yıl içinde kıkırdak yüzeyde deformasyon olduğu bilimsel olarak kanıtlandı ve menisküsün dizi koruyucu özelliği anlaşıldı.

Menisküs yırtığının bulunduğu bölge kırmızı ise yani yırtık kanlanmanın olduğu bir bölgedeyse kendi kendine iyileşme ihtimali bulunmaktadır. Bu bölgedeki menisküs yırtıklarının iyileşmesini hızlandırmak için cerrahi dışı yöntemlerden destek alınabilir.

Dinlenme: Diz ağrısını şiddetlendiren, özellikle dizi bükmeye veya döndürmeye neden olan aktivitelerden uzak durulmalıdır. Ağrının çok şiddetli olduğu durumlarda yürüyüşlerden bile uzak durmak veya koltuk değneği kullanarak dize binen yük hafifletilebilir.

Buz tedavisi: Buz tedavisi diz ağrısı ve şişliğini azaltabilir. Günde birkaç kez, bir seferde 20-25 dakika boyunca dize bu terapisi uygulanabilir. Buzun doğrudan cilde temas etmemesine dikkat edilmelidir.

Bandaj: Dizin uygun bir bandaj ile sarılması ağrı ve şişlik için olumlu sonuçlar verebilmektedir.

Yükseklik: Dinlenme esnasında şişliği azaltmak için bacağın altına yastık koyularak kalp seviyesinin üzerine kaldırmak olumlu sonuçlar vermektedir.

İlaç veya diz içine yapılan enjeksiyonlar (hyaluronik asit) tedavisi: Steroid olmayan aspirin gibi anti-enflamatuar ilaçlar ağrıyı ve şişliği azaltabilir. Bunun yanında bilimsel olarak etkinlikleri hala kanıtlanmamış olsa da destekleyici vitamin gibi kullanılan ilaçlar da tedavide kullanılabilmektedir. Bu tür ilaçların “plasebo etkisi” olduğu inkar edilemeyen bir gerçektir. İlaçların iyileştirici bir etkisi bulunmasa da hastaların büyük kısmında ağrılarının azaldığı ya da kaybolduğu, yapılan araştırmalarla kanıtlanmıştır. Köpek balığı kıkırdağı, hyaluronik asit, kondroitin sülfat preparatları gibi ürünler tıbbi olarak yararı kanıtlanamasa da yakınmaların sıklık ve şiddetini azaltmaktadır. Bu etkinin açıklanmasında placebo etkisi adını verdiğimiz psikolojik olarak hastanın verilen tedaviye inanıp iyileşeceğini düşünmesinin de etkisi vardır.

Fizik tedavi: Germe ve güçlendirme egzersizleri dizdeki stresi azaltabilir. Bu tür hareketler için bir fizyoterapistten yardım almak gerekebilir.

PRP ve kök hücre: PRP ve kök hücre gibi isimlerle uygulanan tedavilerin günümüzde kanıta dayalı tıp verileri göz önüne alındığında etkinliği saptanmamıştır.

Bu tedaviler her zaman yeterli olmayabilir. Menisküs yırtığı büyük, dengesiz veya kilitlenme semptomlarına neden olabilr.

Menisküs Yırtıklarının Cerrahi Tedavisi

Ameliyatsız tedaviler sonucu dizdeki ağrı, kilitlenme gibi şikayetler günlük hayatı engellemeye devam ediyorsa cerrahi tedavi gündeme gelmektedir.

Cerrahi tedavilerde;  iki yöntem uygulanmaktadır.

Total menisektomi; Menisküsün bütünü çıkarılmasını içeren total menisektomi. Total menisektomi ameliyatında zarar görmüş menisküs dokusunun çıkarılması, kısa vadede iyi sonuçlar verir ancak uzun vadede artrit gelişmesine yol açar.

Parsiyel menisektomi ; Yalnız yırtık parçanın çıkarılmasını içeren parsiyel menisektomi denir.

Menisküs tamirleri. Bazı menisküs yırtıklarında yırtık parçaları birbirine dikilerek onarılabilir. Menisküs tamiri yırtığın tipi ve menisküsün genel durumuna bağlıdır. Menisküs onarımının iyi sonuçları vardır, ancak menisektomiden daha uzun bir iyileşme süresi vardır ve menisküs tamiri uygun hastalarla sınırlıdır. Aktif bir hayat süren menisküs dokusu kaliteli hastalarda menisküs tamiri önerilmektedir.

Menisküs transplantasyonu yani menisküs nakli uygulanabilmektedir

Menisküs ameliyatı  sonrası süreç;

Ameliyat bölgesel anestezi altında yapılmakta 15-30dk arasında sürmektedir. Ayaktaki uyuşukluk geçtikten sonra (2-3 saat) yürüyebilmektedir. Taburculuk aynı gün yapılmaktadır. Yapılan müdaheleye göre işe dönüş 10-20 gün arasındadır.

Menisküs yırtılması tedavisiyle ilgili merak ettiğiniz konuları Mediline Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji Bölümümüzün uzman ekibine sorabilir, sorunuzla ilgili öneriler isteyebilirsiniz. Hekimlerimizden online randevu alabilir veya +90 (424) 237 11 11 nolu telefonumuzu arayarak bilgi alabilirsiniz.

Önemli Not: Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka hekimlerimize başvurunuz.




Sosyal Medyada Paylaşın: