Mediline Hastanesi Elazığ Mediline Hastanesi Elazığ
  • Yıldızbağları Mah. Yunus Emre Bulvarı No:133 /23100 Elazığ
  • 0 (424) 237 11 11
  • 7/24 ACİL

Karaciğer yetmezliği, karaciğerin işlevini yitirdiği ve acil tedavi gerektiren, yaşamı tehdit eden bir durumdur. Karaciğerin birçok işlevi vardır. Bunların en önemlileri safra üretmek, glikojen depolamak ve kan dolaşımından toksinleri uzaklaştırmaktır. Karaciğer yetmezliği kronik veya akut olabilir. Akut karaciğer yetmezliği olan kişilerde karaciğer hızla işlevini kaybeder. Kronik karaciğer yetmezliği olanlarda ise, karaciğer daha uzun süre işlevini kaybeder.

Karaciğer yetmezliği hastalığının nedenleri, belirtileri ve tedavisi gibi merak edilenleri, hem akut hem de kronik karaciğer yetmezliği olmak üzere ayrıntılı olarak bu makalemizde ele aldık.

Karaciğer Yetmezliği Nedir?

Karaciğer yetmezliği, insan vücudunun en büyük iç organının işlev görmediği zamanda ortaya çıkar. Öyle ki, karaciğerin büyük bir kısmı, çeşitli nedenlere bağlı olarak hasar görürse bu rahatsızlıkla karşı karşıya kalınır.

Karaciğer yetmezliği, akut veya kronik kaynaklı olmak üzere ikiye ayrılır. Akut ve kronik karaciğer iflaslarının ikisi de; proteinleri sağlayan ve toksinlerin dolaşımını sağlayan karaciğer hücrelerine zarar verir. Hızlı tedavi gerektirir.

Akut karaciğer yetmezliği: Akut karaciğer yetmezliği, son derece hızlı şekilde gerçekleşir. Öyle ki, kişi, karaciğer hastalığına sahip olmasa bile bu rahatsızlıkla karşı karşıya kalabilir. Hepatitler, ilaçlar ve mantar zehirlenmesi başta olmak üzere pek çok sebebi olan bu durumda dolaşımda bulunan toksinler karaciğer hücrelerine zarar verir.

Kronik karaciğer yetmezliği: Kronik karaciğer yetmezliği ise, diğer türüne oranla daha yavaş meydana gelir. Semptomları ilk başlarda hissedilmez; ilerleyen evrelerde tespit edilir. Bu süreç, aylar, hatta yıllar alır. Temelinde, uzun süreli alkol kullanımı kaynaklı sirozun sonucunda gelişir. Siroz, sağlıklı karaciğer dokusuna hasar verdiği zaman ortaya çıkar. Bu rahatsızlık sırasında, karaciğer iltihaplanır.

Karaciğer yetmezliği nedenleri Nelerdir?

Karaciğer yetmezliğinin nedeni, karaciğer yetmezliğinin türüne bağlı olarak değişebilir.

Akut karaciğer yetmezliğinin olası nedenler şunlardır:

Bazı viral enfeksiyonlar (Hepatit A, B, E, Epstein-Barr virüsü, sitomegalovirüs ve herpes simpleks virüsü)

Aşırı dozda asetaminofen kullanımı

Antibiyotikler, NSAİİ’ler veya epilepsi ilaçları gibi reçeteli ilaçlara reaksiyon

Bazı bitkisel takviyelere verilen reaksiyon (Ma huang, kava kava vb.)

Wilson hastalığı

Otoimmün hepatit

Budd-Chiari sendromu

Zehirli yabani mantarlar

Endüstriyel kimyasallar

Hamilelikte akut karaciğer yağlanması

Septik şok

Kronik karaciğer yetmezliği olası nedenler şunlardır:

Kronik hepatit B veya Hepatit C enfeksiyonu

Uzun süreli alkol kullanımına bağlı karaciğer yağlanması

Alkolden bağımsız karaciğer yağlanması

Otoimmün hepatit

Safra kanallarını etkileyen kolanjit gibi hastalıklar

Hemokromatoz (vücudun fazla demir depolamasına neden olan kalıtsal bir bozukluk)

Siroz

Birincil sklerozan kolanjit (safra kanallarına zarar veren bir hastalık)

Oksaloz (kalsiyum oksalat kristallerinin idrar yoluyla atılamadığı bir durum)

Wilson hastalığı

Karaciğer kanseri

Karaciğer Yetmezliğinin Belirtileri Nelerdir?

Karaciğer yetmezliğinin ilk belirtileri çoğu zaman herhangi bir koşuldan dolayı olabilir. Bu nedenle, karaciğer yetmezliğini başlangıçta teşhis etmek zor olabilir. Erken belirtiler şunlardır:

– Mide bulantısı

– İştahsızlık

– Yorgunluk

İshal

– Cilt renginin değişmesi

– Kaşıntı

Bununla birlikte, karaciğer yetmezliği ilerledikçe, semptomlar daha ciddi hale gelir ve acil bakım gerektirir. Bu belirtiler ise şunlardır:

Sarılık

– Normalden daha kolay kanama ve morarma

– Yüksek nabız (taşikardi), düşük tansiyon (hipotansiyon)

– Karında şişlik

– Zihinsel dezoryantasyon veya konfüzyon (hepatik ensefalopati olarak bilinir)

– Dışkıda kan

– Uykusuzluk

– Koma

Karaciğer Yetmezliği Teşhisi ve Tedavisi

Karaciğerin işlevlerini değerlendirmek amacı ile çeşitli biyokimyasal testler yapılır. Ayrıca ultrasonografi, bilgisayarlı tomografi( BT) veya Manyetik Rezonans (MR) gibi görüntüleme yöntemleri ile karaciğerin yapısı incelenir ve fonksiyonlarına bakılır. Bazı hastalıklarda tanıyı kesinleştirmek için biyopsi de yapılmaktadır. 

Akut karaciğer yetersizliği durumlarında, eğer belli bir eşik geçilmedi ise yani karaciğerin tamamı geri dönüşümsüz hasar görmedi ise yoğun tıbbi destek ile durum geçiştirilebilir ve karaciğerin kendini toplaması için zaman kazanılabilir ve hatta tamamen iyileşme sağlanabilir. Kronik gelişen, yani artık hasarın geri dönmesinin beklenmediği durumlar ile iyileşmeyen akut yetersizliklerde tek etkili tedavi karaciğer naklidir. 

Karaciğer değerlerinin kritik seviyelere düşmesi veya yükselmesi, ciddi sarılık, geçmeyen kaşıntı, önlenemeyen varis kanamaları, karında tedaviye rağmen sıvı toplanması gibi nedenler karaciğer nakli zamanının geldiğini gösteren işaretlerdir. Konularında uzman olan hekimler zamanı geldiğinde ve gecikmeden hastalarını bir karaciğer nakli merkezine yönlendirmelidirler. Bazen tek başına bu da yeterli olmayabilir. Hastanın kendi sağlığı konusunda bilinçlenmesi ve şikayetleri olanların yönlendirmeyi beklemeden başarılı olduğunu düşündükleri ve güvendikleri bir karaciğer nakli merkezine bir an önce başvurmaları çok önemlidir.

Karaciğer Sağlığı için Önerler:

Hepatit B ve C gibi tedavi edilmez ise karaciğer yetersizliğine yol açabilecek virüslere karşı korunmalıyız. Özellikle hepatit B ve hepatit A gibi aşı ile korunması mümkün olan hastalıklara karşı aşılar yaptırmalıdır. Ayrıca bu virüslerin bulaşmasını önlemek amacıyla kişisel hijyen kurallarına çok dikkat edilmelidir. Hepatit B ve C virüslerinin bulaşmasına yol açabilecek korunmasız cinsel temastan kaçınılmalıdır.  Steril olmayan malzeme kullanılarak yapılan tıbbi girişimler (diş tedavileri, anjiyografi, jinekolojik muayeneler vb.) dövme-tatoo, manikür-pedikür gibi uygulamalarda tek kullanımlık malzeme kullanılmasına özen gösterilmelidir.

Obezite ve kontrolsüz diyabet hastalığı; karaciğer yağlanmasına yol açmaktadır.  Bu yağlanma öncelikle basit yağlanma şeklinde başlayıp, sonrasında yağlı hepatit denilen karaciğer iltihabına yol açabilmektedir. Yıllar sonrasında da yağlı hepatit siroza dönüşebilir. Sağlıklı beslenme, yeterli fiziksel aktivite ve kilo kontrolü ile karaciğer yağlanması önlenebilir. Bu nedenle yağlı ve karbonhidratlı gıdaların tüketimi sınırlanmalı, sebze-meyve tüketimi arttırılmalı, hazır gıda tüketimi en aza indirilmelidir.

Düzenli egzersiz yapın:  Kas gücünün korunması ve arttırılması, eklem ve kas esnekliğinin kazanılması, denge ve koordinasyonun güçlendirilmesi için mutlaka düzenli egzersiz yapılmalıdır. Bireysel sağlığı koruyan en önemli aktivitelerden biri egzersiz yapmaktır. Egzersiz sırasında salgılanan endorfin hormonu, stresin azalmasını ve kendinizi mutlu hissetmenizi sağlar. Bu nedenle haftada 3-4 gün, en az 30 dakika egzersiz yapın.

Alkol kullanımı sınırlanmalıdır; eşlik eden karaciğer hastalığı olan bireyler hiç alkol almamalıdır. Alkol hem yağlı karaciğer hastalığına, hem alkolik hepatit ve siroz gibi hastalıklara yol açabilmektedir.

Doktor önerisi olmadan ‘’gelişigüzel’’ ilaç kullanılmamalıdır. Pek çok ilaç veya bitkisel ürünün karaciğer için zararlı etkileri olabilmektedir. Hangi ilaç veya ürünün karaciğer hasarına sebep olabileceğini önceden mutlak biçimde tahmin etmek her zaman mümkün olmamaktadır. Özellikle bazı grup antibiyotik ve ağrı kesici ilaçlar, aktarlarda satılan bitkisel ürünler ve mantar zehirlenmesi; karaciğerde hasara yol açabilmekte ve karaciğer yetersizliği tablosuna sebep olarak acilen karaciğer nakli yapılamazsa, ölüme yol açabilmektedirler.

Karaciğer yetmezliği tedavisi hakkında merak ettiğiniz konuları Elazığ Özel Mediline Hastanesi Dahiliye Bölümü Uzman ekiplerine sorabilir, sorunuzla ilgili öneriler isteyebilirsiniz. Hekimlerimizden  online randevu alabilir veya +90 (424) 237 11 11 nolu Çağrı Merkezimizi arayarak bilgi ve randevu alabilirsiniz.

Önemli Not: Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka hekimlerimize başvurunuz.

Sosyal Medyada Paylaşın: