Mediline Hastanesi Elazığ Mediline Hastanesi Elazığ
  • Yıldızbağları Mah. Yunus Emre Bulvarı No:133 /23100 Elazığ
  • 0 (424) 237 11 11
  • 7/24 ACİL

Günümüzde her yaş grubunda yaygın olarak görülen histeri psikonevrotik bir bozukluktur. Bu bozukluk kendini ani duygu değişimi, hafıza kaybı ya da hareket bozukluklarıyla gösterebilir. Bilinç altında kalmış ya da buraya itilmiş durumların ve olayların patlaması olarak görülebilir. Histeri hakkında bilmeniz gereken her şeyi Elazığ Mediline Hastanesi Psikiyatr Bölüm uzmanlarımız anlatıyor.

Histeri nedir?

Histeri (hysteria) veya histrionik, psişik ve motor bozukluklar, özellikle duygusal reaksiyonlarda taşkınlık, ani sinirlenme, hareket bozuklukları, geçici kişilik değişimi ve günlük hafıza kaybı gibi çeşitli sistemlere ait psikosomatik şikayetlerle belirgin psikonevrotik bozukluk.

Görünümlerine önem veren, renkli, çevrelerine karşı olumlu izlenim bırakmaya çalışan, dikkatleri üzerine çekmeye isteği ve çabası olan, bu nedenle ilişkilerinde etkileyici tutumlar sergileyen, olayları olduğundan daha abartılı yaşayan çoğu zaman dramatize eden, iş birliği kurup çabuk arkadaş edinebilen fakat bir o kadar da kendilerini çabuk reddedilmiş hisseden bireylerdir.

Bireyler duygularını uygunsuz ve abartılı sergileyebilirler. Duygularında ani değişimler görülebilir. Sürekli bir yenilik ve heyecan arayışı içinde olabilirler. Sıradan günlük olaylar karşısında sıkkınlık yaşayabilirler.

Histeri'nin farlı türleri mevcuttur.

Teatral Histrionik :  İçinde bulundukları topluluğun norm ve beklentilerine göre davranmakta ve dış görünüşlerine büyük önem vermektedir. Kadınlarda kıyafet ve aksesuar düşkünlüğü erkeklerde ise fiziksel gücü ön plana çıkarması bakımından vücut geliştirmeye düşkünlük olarak görülebilir.

Çocuksu Histrionik :  Ses tonu ve bakışları çocuksudur.  Başkalarına yoğun bir bağımlılık duygusu hissetmekte ve bu yüzden çevresinde insanları tutabilmek için cinselliği kullanmaktadır. Sevilmediğinden ve kendisine adil davranılmadığından yakınır.

Canlı-neşeli Histrionik :  Yüksek enerjilidir ve etrafa neşe saçmaktadır. Düşünceleri oldukça yüzeysel, davranışları ise dürtüseldir. Davranışlarının ileride ne gibi sonuçlar doğuracağını hesaba katmadan hareket etmektedir. Canlı ve neşeli olmaları satış elemanlığı gibi bazı mesleklerde avantaj sağlasa da dürtüsellikleri başladıkları bir işi bitirebilme konusunda büyük bir handikap oluşturmaktadır.

Yatıştırıcı Histrionik :  Uzlaşmacı davranışlar ve iyi niyet karakteristik özelliklerine sahiptir. Başkalarıyla iyi geçinebilmek adına kendi isteklerinden kolayca vazgeçebilmektedir. Uyumlu davranışlarla başkalarından takdir kazanır ve bu sayede sevilmeme ve yetersizlik hissinin önüne geçmiş olur.

Çalkantılı Histrionik :  Duyguları çabuk değişir, depresiftir, eleştiriye tahammüllü düşüktür ve çabuk öfkelenir. İlgiden yoksun kalmaya tahammül edemezler. İlgi elde edebilmek için sağlıkla ilgili yakınmaları olabilmektedir.

Samimi olmayan Histrionik :  İnsanlarla çabuk yakınlık kurabilirler. Kurdukları yakınlıklarla görev ve sorumluluklardan kurtulmayı amaçlarlar. Psikopati düzeyi yüksek olanlar yakınlık kurdukları kişilerin zayıf noktalarını araştırmaktadır. İyi niyetli ve yardımsever gibi görünseler de yapmacık ve manipülatiftirler.

Histeri Belirtileri Nelerdir?

Çok çeşitli belirtilerle ortaya çıkan histeri, genel anlamda nörolojik sorunlar ve aşırıya kaçan davranışlarla ortaya çıkar. Burada bahsedilen nörolojik sorunların temelinde gerçek anlamda bir patoloji yatmaz. Bu sorunlar, psikolojik rahatsızlığın bedensel dışavurumu şeklinde düşünülebilir. Aşırıya kaçan davranışların ise çok geniş bir yelpazesi vardır. 

- Aşırı duygusallık

- Rutin durumlardan sıkılma

- Sürekli yenilik ve heyecan arayışı

- Çabuk sinirlenme ve fevri hareketler

- Dikkat eksikliği

- Odaklanamama

- Reddedilme korkusu

- Uygunsuz davranışlar

- Abartılı duygusal tepkiler

- Nedensiz ağlama krizleri

- Kendini değersiz hissetme

- Belirsiz ve etkileyici bir ses tonu kullanma

- Başkalarıyla olan etkileşimleri, cinsel yönden, ayartıcı, kışkırtıcı ya da baştan çıkarıcı, uygunsuz davranışlarla belirlidir.                                                                                              

- Birden değişen yüzeysel duygular

- İlgi çekmek için sürekli olarak dış görünümünü kullanır.

- Gereğinden çok etkilemeye yönelik ve ayrıntıdan yoksun bir konuşma biçimi vardır.        

- Yapmacık davranır, gösteriş yapar ve duygularını abartılı gösterir.

- Kolay etki altında kalır.

- İlişkilerin olduğundan daha yakın olması gerektiğini düşünür.

- Olayları abartma

- Sürekli ilgi odağı olmak

- Sürekli ilgi çekmeye çalışmak

- Cinsel soğukluk

- Flörtöz olmak

- Abartılı konuşmalar

- Yeni tanışılan kişilerle ani samililik

- Aşırı cana yakın davranma

Histeri (hysteria) veya Histrionik Nedenleri Nelerdir?

Histerinin tam olarak belirlenmiş bir nedeni olmamakla birlikte bazı görüşler ortaya atılmıştır. Bazılarına göre; bilinçaltına itilmiş iç yaşantılarla çevresel etkileşimin birlikte ortaya çıkardığı çatışmaların fiziksel ve duygusal yansıması gibi nedenler ortaya atılır. Bu iç yaşantılar, herhangi bir duygusal travmadan, gerçek bir hastalığa kadar geniş bir spektrumu kapsar. Başka görüşlerde ise bu durumu; sözel ifade ile söylenememiş şeylerin beden diliyle söylenmesi ve bundan dolayı ortaya çıktığı gibi nedenlere bağlayanlar olmuştur. Bu şekilde hareket ederek bilincin, kişi üzerindeki kontrolü sağladığı düşünülebilir. 

Somut nedenlerle ortaya çıktığı da gösterilmiştir. Bunlardan bazıları; çocuklukta geçirilen fiziksel ve ruhsal travmalar, yakınların ölümü gibi duygusal travmalar, ağır bir fiziksel hastalık gibi durumlardır. Yukarıda tanımlanan nedenlerle birlikte düşünürsek, histeriye şu şekilde bir çerçeve çizebiliriz: Kişi, kaldıramayacağı zihinsel ve ruhsal durumları bilinçaltına baskılayarak, bu durumlardan kaçmaya çalışır. Kabullenilemeyen bu durumlar, çevresel etkileşimlerle tekrar önüne geldiğinde (bu bir ses, bir imge, bir koku ile olabilir) bilinç bastırılmış olan gerçeklik üzerinden kontrolü sağlamaya çalışır. 

Bunun nedeni bilincin dış dünyayla her an etkileşim halinde olmasından kaynaklanır. Bilinç, etkileşimlerinin sağlıklı olabilmesi için bu şekilde davranıyor olabilir. Tüm bunlardan kaynaklanan çevre ve bilinçaltı çatışması, kişinin histrionik bir hal almasına sebep veriyor olabilir.  

Yukarıda sayılan nedenlerin dışında daha nadir görülebilen uç sebepler olabilir. Bu uç sebeplerin altında da temelde bilincin savunma mekanizması yatmaktadır. Bu savunma, bireye anlık kazançlar sağlar. Birey, hem temelde yatan stresten uzaklaşmış olur hem de bu fiziksel belirtilerle dikkatleri üzerine çekerek, kaybedilen ilginin tekrar kazanımını sağlar. 

Kaybedilen ilgiden kasıt; çevresel etkileşimden kaynaklanan durumlardan ve stresten kaçıldığı için, çevresindekilerin kendisine karşı oluştuğuna inandığı ilgisizliktir. Bu ilgi, yalancı fiziksel belirtilerle tekrar kazanıldığı için, semptomlar her defasında şiddetlenerek sıklaşır. 

Histeri (hysteria) veya Histrionik Tedavisi

Histeri Kişilik Bozukluğu Tedavisinde; Psikoterapide psikanalitik-psikodinamik yöntemler veya Bilişsel terapi oldukça fayda göstermektedir. Histrionik Kişilik Bozukluğu Tedavisinde Grup terapileri de faydalıdır. Ek psikiyatrik bozukluklarda ilaç kullanımı gerekebilmektedir.

Histeri tedavisinde, kişiler hastalığının farkında olmadıkları için kendi başlarına tedavi yolu aramazlar ve sonuç olarak hastaların birçoğu tedavi edilmez. Tedavi almama nedenlerinden biri de, kişilik bozukluğu olan birçok insanın, aynı zamanda hayatlarına normal şekilde devam edebilmesidir. Kişilik bozukluklarının çoğu, geç teşhis edilmesi sebebiyle uzun süredir devam etmektedir bu tip hastaların tedavisi çok zordur. Bununla birlikte tedavi edilen birçok kişilik bozukluğuna sahip hastalarda, rahatsız edici semptomların hafiflediği görülmektedir.

Tedavi kişilik bozukluğunun türüne bağlı olarak değişebilir, ancak psikoterapi (danışmanlık) tedavinin ana unsurudur. Bazı durumlarda, ortaya çıkabilecek aşırı atakları tedavi etmek için ilaç kullanılabilir. Kullanılabilecek ilaçlar arasında antidepresanlar, anti-psikotikler, anksiyolitikler, dengeleyici ve atakları önleyici ilaçlar kullanılır.

Histeri Psikoterapi tedavisinde, hatalı düşünce kalıplarının değerlendirilmesi, yeni düşünce ve davranış kalıplarının öğrenilmesi amaçlanmaktadır. Terapi aynı zamanda başa çıkma ve kişiler arasındaki ilişki becerilerini geliştirmeyi amaçlar.

Histeri tedavisinde; Psikoterapide psikanalitik-psikodinamik yöntemler veya Bilişsel terapi oldukça fayda göstermektedir. Grup terapileri de faydalıdır. Ek psikiyatrik bozukluklarda ilaç kullanımı gerekebilmektedir.

Histeri tedavi edilmezse, yaşanılan fiziksel belirtiler derinleşir. Farklı tipte ve şiddette yeni belirtiler ortaya çıkabilir. Halihazırda yaşanılan semptomlar, kişinin aile hayatını, iş hayatını, sosyal çevresiyle olan ilişkilerini ve eğitim hayatını kesintiye uğratır. Kişi sebebinin farkında olmadığı için, fiziksel semptomları başka birtakım nedenlere bağlayabilir. Bu durum, yaşanan belirtileri önemsizmiş gibi algılatabilir. 

Histeri bozukluğu olan birey; fiziksel belirtileriyle, yaşadığı çevresel sorunlar arasında bir bağ olmadığını düşünür. Bireyin böyle düşünmesi, her defasında kişinin aynı stres ve kazanç durumlarına girmesiyle sonuçlanır. Fiziksel semptomların daha da derinleşmesine sebebiyet veren bu durumlar, kişiyi başka psikolojik patolojilere sokma ihtimalini doğurabilir. Bunun yanında histeri, krizler ve bayılmalar eşliğinde yaşanıyorsa, bu durumlar sıklaşabilir. Böyle bir durumda kişinin kendini toplumdan tamamen soyutlama ihtimali artar.

Çevresiyle ve ilişkileriyle olan temel düşünceleri derinden sarsılacağı için, histerik birey; normal şartlarda yaşamaması gereken başka fiziksel belirtilerle de yüz yüze kalabilir. Bu, histerinin ağırlaşabileceği bir durum yaratır. Yaşamın normal düzeni tamamen bozulacağı için, birey belli bir noktadan sonra tüm ilişkilerinde histerik refleksler gösterebilir. Güven duygusunu yitirme ihtimali de artar.  

Histeri (hysteria) veya histrionik tedavisi hakkında merak ettiğiniz konuları Elazığ Özel Mediline Hastanesi Psikiyatri Bölümü uzmanlarına sorabilir, sorunuzla ilgili öneriler isteyebilirsiniz. Hekimlerimizden online randevu alabilir veya +90 (424) 237 11 11 nolu Çağrı Merkezimizi arayarak bilgi ve randevu alabilirsiniz.

Önemli Not: Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka hekimlerimize başvurunuz.

Sosyal Medyada Paylaşın: