Mediline Hastanesi Elazığ Mediline Hastanesi Elazığ
  • Yıldızbağları Mah. Yunus Emre Bulvarı No:133 /23100 Elazığ
  • 0 (424) 237 11 11
  • 7/24 ACİL

Guatr Hastalığı Nedir?

Herhangi bir nedenden dolayı tiroit bezlerinin büyümesine Guatr adı verilmektedir. Normalde boyutu küçük olmasına karşın salgıladığı hormonlarla vücudumuz için çok önemli işleve sahip olan tiroit bezleri ile ilgili bu durum metabolizmanın dengesini de bozmaktadır.

Guatr Hastalığı vücudun metabolizma hormonlarını salgılayan tiroit bezinin, kanser olmayan büyümeleri ile ortaya çıkar. Sıklıkla iyot azlığına bağlı olarak gelişen guatr hastalığı, Türkiye’de yaygın olarak Karadeniz ve Akdeniz Bölgesi’nin iç kesimlerinde karşılaşılmaktadır. Genetik olmayan bu rahatsızlıkta, aile bireylerinin aynı bölgede ve aynı şartlarda yaşaması görülme sıklığını artırır.

Guatr Hastalığı Belirtileri Nelerdir?

Guatrın belirtileri kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. Genellikle, eğer hormon seviyelerinde bir değişikliğe sebep olmuyorsa, boynun alt kısmında şişlik olması dışında herhangi bir belirti göstermez. Daha ciddi durumlarda ise aşağıdaki belirtilerle karşılaşılır:

Boğazda gerginlik

Öksürme

Ses kısıklığı

Yutma güçlüğü (disfaji)

Nefes almada güçlük

Hırıltı

Kollar kaldırıldığında baş dönmesi

Bunların dışında, guatrın altında yatan sebebe bağlı olarak farklı semptomlar da görülebilir. Örneğin guatrlı bazı kişilerde hipertiroidi yani aşırı aktif tiroit de olabilir. Bu durumda görülmesi muhtemel belirtiler şunlardır:

Tez canlılık ve sinirlilik

İshal, bulantı, kusma

Sıcağa tahammülsüzlük ve aşırı terleme; titreme

Artan iştaha rağmen kilo kaybı

Çarpıntı ve sinüs ritminde (kalbin normal atışı) düzensizlik

Saç dökülmesi, ince ve kırılgan saçlar; nemli cilt

Güç kaybı

Âdet kanamasında düzensizlik; hafif seyrek kanama

Bazı kişilerde ise hipotiroidi yani yetersiz çalışan tiroit de olabilir. Hipotiroidi belirtileri ise şunlardır:

Depresyon

Kabızlık

Soğuğa tahammülsüzlük

Kilo alımı veya kilo kaybetmede artan zorluk (sağlıklı bir diyete ve egzersize rağmen)

Yorgunluk/uyku hali

Zayıf ve kırılgan saçlar ve tırnaklar; kuru cilt

Eklem veya kas ağrıları

Âdet döngüsünde düzensizlik veya doğurganlık sorunları

Guatr Hastalığı Nedenleri Nelerdir?

Tüm dünyada guatrın en yaygın sebebi iyot eksikliğidir. Tiroit hormonu yapımında iyot çok etkilidir dolayısıyla iyot yokluğunda yeteri kadar tiroit hormonu yapılamaz ve beyin tiroit bezini sürekli hormon yapması için uyarır. Bu durum da tiroit bezinin büyümesine yol açar. İyot eksikliği gibi diyetle iyot alımının fazlalığı da guatra neden olabilir.

Guatrın ikinci sık nedeni ise hashimoto tiroitidir. Hashimoto tiroitinde tiroit bezi bağışıklık sistemi tarafından tahrip edilir. Tahrip olan tiroit bezi yeteri kadar hormon üretemez ve bu durumda hipofiz bezi tiroit bezini sürekli hormon yapması için uyarır. Sonuçta tiroit bezinde büyüme, yani guatr gelişir. 

Graves hastalığında bağışıklık sistemi tiroit uyarıcı immünglobulin salgılanmasını sağlar. Buna bağlı guatr ve hipertroit gelişir. 

Guatr nodülsüz ve nodüllü olacak şekilde iki tipte bulunur. Nodülsüz guatrda tiroit bezi simetrik olarak büyümüştür ve yumuşaktır. Nodülsüz guatr ise tiroit bezi yeteri kadar tiroit hormonu üretemediği zaman ortaya çıkar. Nodüllü guatrda ise yine yetersiz hormonu üretmek söz konusudur ancak beyinden gelen uyarılara bazı bölgelerdeki hücreler yanıt verir. Buna bağlı olarak tiroit bezi içinde nodüller gelişir. Tiroit nodüllerinin % 4-20 kadarında tiroit kanseri riski vardır. 

Gebelik de bir diğer guatr nedenidir. Gebelik esnasında salgılanan HCG hormonu tiroit bezinde büyümeye yol açar. Tiroit kanseri ilk belirtisini guatr olarak verebilir.

Guatr Hastalığı Tedavisi

Guatr tedavisi, hastalığın mevcut durumuna, boyutuna ve belirtilerine bağlı olarak farklı şekillerde uygulanır.

· Eğer guatr küçükse ve belirtiler hastayı rahatsız etmiyorsa, hekim hastalığın yalnızca gözlemlenmesini isteyebilir. Bu durumda hekimin belirlediği aralıklarla kontrole gidilmesi önerilir. 

· Guatr, tiroit bezinin fazla çalışmasına neden oluyorsa, farklı bir deyişle kişide hipertiroidi varsa ilaçlı tedavi uygulanır. 

· Hastalığa eşlik eden iltihaplanma gibi farklı bir durum varsa bu rahatsızlıklar da ilaçlı olarak tedavi edilir. 

· Belirtilerin şiddetli olduğu vakalarda tiroit bezinin bir kısmının ya da tamamının cerrahi operasyonla alınması gerekebilir. Guatr ameliyatından sonra tedavi ilaçla desteklenir.

Guatr Hastalığı Ameliyatı :

Bazı durumlarda guatr tedavisi için ameliyatı ile tiroid bezinin çıkartılması gerekir.

· Tiroid bezi fazla büyümüş ve larinks (ses tellerinin bulunduğu bölge) gibi boyun içi yapılara bası yapmaya başlamışsa,

· İlaç tedavisine yanıt vermeyen hastalarda,

· Tiroid içinde oluşan nodüllerin çapı 2 cm’yi geçmişse,

· Tiroid nodülleri küçük olsa bile kanser riski varsa,

· Kozmetik nedenler ve tehlikeli büyüme durumlarında ameliyat gerekir.

Guatr ameliyatı genel anestezi altında boyundan girilerek yapılan bir cerrahi girişimdir. Tiroid bezinin bir kısmı veya tamamı çıkartılır. Ameliyatta önemli noktalar;

Tiroid damarlarının dikkatli bağlanması (ameliyat sonrası kanama riski nedeniyle),

Tiroid bezi komşuluğundaki paratiroid bezlerinin alınmaması (kalsiyum metabolizmasını düzenlerler),

Ses tellerinin korunmasıdır (ses kısıklığına yol açabilir).

Guatr hastalığı, ameliyat sonrası hasta hızla iyileşir ve günlük fonksiyonlarını kısa sürede kendisi yapabilir. Tiroid bezi çıkartıldığı için vücut metabolizması için gerekli olan tiroid hormonlarını ömür boyu kullanması gerekir.

Sosyal Medyada Paylaşın: