Mediline Hastanesi Elazığ Mediline Hastanesi Elazığ
  • Yıldızbağları Mah. Yunus Emre Bulvarı No:133 /23100 Elazığ
  • 0 (424) 237 11 11
  • 7/24 ACİL

Gastroenterit genellikle çocuklarda görülen ve oldukça tehlikeli durumlara neden olabilen bir hastalık olarak bilinmektedir. Elazığ Özel Mediline Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Bölüm uzmanlarımız, hastalığın daha çok çocuklar için tehlikeli olduğunu ve gerekli önlemler alınmasında veya Gastroenterit durumunda doktor le iletişime geçilmediğinde oldukça tehlikeli olabildiğini bildirmektedirler.

Gastroenterit Nedir?

Gastroenterit kusma ve ishale neden olan ve çoğunlukla bebek ve çocuklarda görülen bağırsak enfeksiyonudur. Sıcaklarda bu hastalığın görülme oranı artar. Çünkü mikroorganizmalar sıcak havalarda kolayca çoğalarak gastroenterit dediğimiz bağırsak enfeksiyonuna yol açabilmektedir.

Gastroenterit (Bağırsak enfeksiyonu), birden fazla nedene bağlı olarak ortaya çıkabilir. Hastalığa yol açan etkene göre tedavi planı da farklılık göstereceğinden ishal şikayeti ile sağlık kuruluşlarına başvuran hastalarda öncelikle hastalığın enfeksiyon kaynaklı olup olmadığı belirlenmeli, enfeksiyon kaynaklı ise hangi mikroorganizmaya bağlı olarak oluştuğu araştırılmalıdır. Gastroenterit, bağırsakta enfeksiyona neden olan etkene göre 3 farklı grup altında incelenir:

Bakteriyel Gastroenterit: Genellikle E. Coli, Salmonella ve Compylobacter gibi bakteri türlerine bağlı olarak ortaya çıkan bağırsak enfeksiyonu türüdür. Besin zehirlenmelerine bağlı olarak ortaya çıkan ishal olguları da bakteriyel gastroenterit türündedir.

Viral Gastroenterit: Rotavirüs, Adenovirüs ve Norovirüs gibi virüslerin neden olduğu bağırsak enfeksiyonudur. Çocuklarda görülen ishal olgularının büyük bir çoğunluğu viral gastroenterittir.

Paraziter Gastroenterit: Tenya ve bağırsak solucanları gibi parazitlerin bağırsağa yerleşmesinden kaynaklı olarak ortaya çıkan bağırsak enfeksiyonlarıdır

Gastroenterit Nasıl Bulaşır?

Gastroenterit, etkeni içeren dışkı ile bulaşmış olan yiyeceklerin yenilmesiyle, su veya diğer içeceklerin içilmesiyle, etkenle temas etmiş kirli ellerin ağıza götürülmesi ile ortaya çıkar. Güvenli içme ve kullanma suyuna ulaşımın sağlanamadığı bir bölgede, su içmek, yemek yapmak, bu suları temizlik amaçlı kullanmak ishalli hastalıkların görülme olasılığını artırmaktadır. Kişisel hijyen şartlarının düşük olduğu durumlarda hastalık kişiden kişiye de bulaşabilir. Diğer yayılma yolu hijyenik olmayan şartlarda hazırlanmış veya saklanmış yiyeceklerin tüketilmesidir. Kirli su, yıkama sırasında yiyeceklere hastalık etkenlerinin bulaşmasına neden olabilir. Kirli sulardan yakalanmış balık ve deniz ürünleri de akut gastroenteritler için kaynak olabilirler.

Gastroenterit Belirtileri Nelerdir?

Gastrointestinal sistem enfeksiyonlarının esas belirtisi ishal olup yanı sıra karın ağrısı ateş bulantı kusma döküntü eşlik edebilir. Bunları ilaveten halsizlik karın şişkinliği ve baş ağrısı da olabilir.

Kusma ve ishal sebebi ile vucutta su kaybı ve elektrolit dengesi bozulabilir. Vücutta su sıvı kaybına bağlı olarak , dehidratasyon gelişir . Dehidratasyon vücuttan sıvı kaybına bağlı olarak ortaya çıkan bir tablodur. Bebek ve küçük çocuklarda sıvı kaybına belirtileri daha hızlı oluşur ve gerekli tedavi zamanında yapılamaz ise hayatı tehlike oluşur.

Dehidratasyon belirtileri başlangıçta susuzluk hissi ile başlar ve ilerleyen durumlarda ağız kuruluğu , göz kürelerinde çökme , el ve ayaklarda soğuma , göz yaşında , tükürükte ve idrar miktarında azalma derinin elastikiyetinde azalma ( buruşuk deri ) şeklindedir. Ağır dehidratasyon tablosunda ise dalgınlık , hızlı soluma , kan basıncında düşme ve şok gelişebilir. Tedavi edilmez ise hayat kaybı söz konusu olabilir.

Gastroenteritlerde buluşma sıklıkla oral fekal yoldan olur . Mikropları içeren dışkı veya gıdaların yenilmesi içilmesi okul ve yuvalarda temizlik ( antiseptiklerle ) yapılsa bile bazı virüsler (rotavirüs) gibi ölmezler ve aynı ortam da mikrop hızla yayılır. Seyahat ve hayvanlarla yakın temas uzun süreli antibiyotik kullanımı sonunda da hastalık gelişebilir.

Gastroenterit Hastalığı; anne sütünün yetersiz verildiği durumlarda kalabalık ortamlarda , beslenme bozukluğu ve bağışıklığı zayıf çocuklar da hastalık daha sık görünebilir ve daha ağır seyreder.

Gastroenterit Nedenleri Nelerdir?

Gastroenterit, bir tür enfeksiyon hastalığı olduğundan enfeksiyona neden olan ajanların vücuda girmesi ve bağışıklık sistemini yenmesi ile birlikte gelişir. Bulaşıcı bir hastalıktır ve bağırsak enfeksiyona neden olan bakteri veya virüsle enfekte olan kişilerden sağlıklı kişilere bulaşabilir. 

Bunlardan bazılarını şu şekilde sıralayabiliriz:

-Ellerinizden yediğiniz besinlere mikrop bulaşabilir. Bu durum da sindirim sisteminde enfeksiyona neden olabilmektedir.

-Soslu, kremalı yiyecekler, açıkta satılan yiyecek içecekler, pastörize olmayan süt ve süt ürünleri, çiğ gıdalar enfeksiyon sebebi olabilmektedir.

-Dışarda içeceklere eklenen buzlar genellikle musluk suyundan yapıldığı için enfeksiyona sebep olabilmektedir.

-Havuz ve kirli denize girmek de enfeksiyon kapmaya neden olabiliyor. Mümkün olduğunda temizliğinden emin olunan sulara girilmeli ve su yutmamaya özen gösterilmelidir.

Gastroenterit Tedavisi

Bol bol sıvı verin. Gastroenteritin en büyük tehlikesi dehidrasyondur. Çocuğunuzun vücudu, aldığından daha çok sıvıyı kaybeder. Bu nedenle, yapabileceğiniz en önemli şey, çocuğunuza bol bol sıvı vermektir. Her sıvı da işe yaramaz. Su iyidir ama bazı durumlarda yeterli olmayabilir. Çocuğunuzun vücudunun dehidrasyondan dolayı kaybettiği önemli elektrolitleri (tuz ve mineralleri) karşılayamaz.

Tuz ve mineralleri karşılayan içecekler elektrolit solüsyonları veya oral rehidrasyon solüsyonları olarak adlandırılır. Bunları yakınınızdaki bir eczaneden alabilirsiniz. Bu içecekleri bebeğinize bile biberonla verebilirsiniz.

Bazı spor içecekleri de elektrolitleri karşıladığını iddia eder. Bu içecekler çok miktarda şeker içerse de, okul yaşındaki çoğu çocuk ve genç için uygundur. Ancak, bu içecekler çok küçük çocuklar için pek de iyi değildir. Çocuğunuzu sütten uzak tutun. Süt, mide sorunlarının daha da kötüleşmesine neden olabilir. Bebeğiniz çok küçükse, emzirme veya mama kullanımı konusunu doktorunuza danışın.

İçerisinde çok fazla asit (örn. portakal suyu) veya kafein bulunan içecekler de mide sorunlarına yol açabilir. Doğru sıvının dahi fazlası kusmayı arttırabileceğinden, çocuğunuza bu sıvıları başlangıçta yavaş yavaş verin.

Biz 4 ila 5 dakikada bir 1 tatlı kaşığı sıvı verilmesini öneriyoruz. Gıdalara yavaş yavaş başlayın. Çocuğunuz aldığı sıvıyı midesinde tutabilir hale geldikten sonra, besinlerine gıdaları da eklemeye başlayabilirsiniz. Ancak, yavan gıdaları tercih edin. Öncelikle ekmek, patates, sade yoğurt, kraker, pilav, tost ve muz gibi gıdalara yönelin. Çocuğunuzun bu gıdaları rahatlıkla sindirebildiğinden emin olduktan sonra, yağsız eti ve pişmiş sebzeleri deneyebilirsiniz. Hasta çocuğunuza kızarmış, baharatlı, yağlı veya çok asitli gıdalar vermeyin. Bu tür gıdalar, mide sorunlarının daha da kötüleşmesine neden olabilir.

Reçetesiz ilaçlardan kaçının. Gastroenteritte, en iyi ilaç zamandır. Çocuğunuzun acı çektiğini görmek, sizi ona reçetesiz ilaç vermeye teşvik edebilir. Ne kadar zor olsa da, bunu yapmayın. Çoğu ilaç çocuğunuza iyi gelmeyeceği gibi, hastalığı kötüleştirebilir de. İbuprofen, çocuğunuzun midesini daha da bozabilirken, asetaminofen karaciğer sorunlarına yol açabilir. Bakterilere karşı iyi gelebilen antibiyotikler, virüslere karşı etkisizdir. İshal ilaçları ise, enfeksiyonun daha uzun sürmesine neden olabilir. Bu ilaçlar, çok küçük çocuklarda tehlikeli de olabilir.

Çocuğunuz ateşlenirse, ateşi düşürmek için asetaminofen veya ibuprofen verebilirsiniz. Bunun haricinde, sıvılara ve yavan gıdalara devam edin.

Gastroenterit hastalığı tedavisi hakkında merak ettiğiniz konuları Elazığ Özel Mediline Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Bölümü Uzman ekiplerine sorabilir, sorunuzla ilgili öneriler isteyebilirsiniz. Hekimlerimizden  online randevu alabilir veya +90 (424) 237 11 11 nolu Çağrı Merkezimizi arayarak bilgi ve randevu alabilirsiniz.

Önemli Not: Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır.. Tanı ve tedavi için mutlaka hekimlerimize başvurunuz.

Sosyal Medyada Paylaşın: