Mediline Hastanesi Elazığ Mediline Hastanesi Elazığ
  • Yıldızbağları Mah. Yunus Emre Bulvarı No:133 /23100 Elazığ
  • 0 (424) 237 11 11
  • 7/24 ACİL

Dolama (paronişi) sıklıkla manikür, tırnak yeme yada tırnak ucu derisinin travması sonucu meydana gelir. Genellikle bakterilerden kaynaklanan en yaygın tırnak enfeksiyonlarından biri olan dolama hakkında bilmek istediğiniz tüm detayları Elazığ Özel Mediline Hastanesi Cildiye Bölümü uzmanlarımız açıkladı. Dolama nedenleri, belirtileri ve tedavisi hakkında merak ettiğiniz her şey bu makalemizde bulabilirsiniz.

Paronişi (Dolama) nedir?

Kişinin yaşam kalitesini düşüren dolama hastalığı, genel olarak parmak boğumlarında bakteri üremesi sonucunda oluşan iltihaplı bir hastalıktır. Bazı durumlarda tırnak diplerine ve alt kısımlarına da yayılabilen dolama, tıp dilinde paronişi olarak adlandırılır. Dolama hastalığının farklı çeşitleri bulunuyor. Bu çeşitler şu şekildedir;

Akut Dolama: Akut paronişi olarak da bilinen akut dolamaya nadiren bazı mantar ve virüsler sebep olsa da en sık görülen neden staphylococcus aureus bakterisidir. Akut dolamanın sebepleri arasında tırnak yeme, parmak emme ve tırnak kenarları ile oynama yaygındır. Özellikle çocuklarda ağız florasından ya da farklı bir deyişle ağız salgısından kaynaklanan akut dolama, tırnak çevresinde hızlı bir şekilde gelişir. Genellikle tek bir tırnakta görülen akut paronişi ağrı, şişlik ve parmakta gerginlik hissi ile başlar. Tedavi edilmediğinde apse oluşur ve apse, tırnak yatağında birikebilir. Akut dolamanın erken dönemde fark edilmesi, tedavinin kısa sürmesinde oldukça etkilidir. Erken dönemde fark edildiğinde günde birkaç kez ılık su ile yapılan kompres ve uygun antibiyotikli krem kullanımı, dolamanın hızla iyileşmesini sağlar. Ancak apse gelişimi varsa içinin boşaltılması gerekebilir. Bu durumda lokal anestezi altında cilt yüzeyi kesilerek apse boşaltılır.

Kronik Dolama: Apse gelişimi akut dolamaya göre daha nadir olsa da kronik dolamada da tırnak çevresindeki dokunun şiş, kızarık ve gergin olması, son derece yaygın olarak görülür. Atak zamanlarında, nemli ortamlarda ve su ile temas edildiğinde belirtilerde artış gözlenir. Tedavi edilmediğinde, zaman içinde tırnakların şekli ve rengi bozulur. Tırnak kalınlaşır, rengi koyulaşır ve tırnak yüzeyinde enine çizgiler oluşur. Genellikle alkali kimyasallarla uzun süre temas eden kişilerde görülen kronik dolama, bağışıklık sistemi zayıf kişilerde de sıkça görülür. Sistemik antibiyotiklerin yanı sıra cerrahi girişim ile kronik paronişi dokusu alınabilir.

Herpetik Dolama: Herpes simpleks virüsü (HSV) tip 1 ve tip 2 türlerinin neden olduğu herpetik dolama, çocukluk çağında görülen, nadir bir cilt hastalığıdır. Deri yüzeyinde yer alan yara ya da çatlaktan içeri giren virüs, herpetik dolamaya yol açar. Sıklıkla el ve nadiren ayak parmaklarının etkilendiği hastalıkta, parmakların uç bölgelerinde ağrı, kaşıntı ve pürüzlü cilt görüntüsü vardır. İlerleyen zamanlarda şişlik oluşumu ve kızarıklığın artması gözlenebilir. Tedavisinde genellikle antiviral ilaçlar kullanılır. Bulaşıcılık riski çok yüksek olduğundan herpetik dolama hastaları ile tensel temastan kaçınılmalı ve koruyucu önlem alınmalıdır. Bağışıklık sistemi zayıf kişilerin ve özellikle çocukların bu hastalarla temas etmemesi son derece önemlidir.

Dolama Belirtileri Nelerdir?

Kişi açısından hayati bir risk yaratmasa da bireyin hayat kalitesini son derece büyük ölçüde düşürebilen dolama, birçok belirti ile birlikte kendini gösterir. Bu belirtiler çoğunlukla dolamanın en sık olduğu başparmak ve işaret parmakta görülür. Bu belirtiler :

Parmakta hassasiyet, kaşıntı, şişlik, kızarıklık ve zonklama şeklinde ağrı, dolamanın en sık görülen belirtileri arasında kendisine yer bulur. Tırnağın renk, şekil ve dokusunda farklılık oluşabileceği gibi tırnak, tırnak yatağından hafifçe ayrılması şeklinde kendisini gösterebilir. Tüm bunların yanı sıra enfeksiyonun yayılması neticesinde parmağın gergin ve parlak görünmesi, titreme, hâlsizlik, aşırı terleme, kas ve kemiklerde hassasiyet ve yorgunluk da görülmesi durumu söz konusu olabilmektedir.

Dolama Neden olur?

Genellikle bakteriyel enfeksiyon neden olur, ancak herpetik virüs olarak adlandırılan herpetik dolama ve daha nadiren mantarlar da dolamaya neden olabilir. Dolamaya çoğunlukla, sık görülen deri bakterilerinden olan stafilokok bakterilerin, tırnak yeme, parmak emme, bulaşık yıkama veya kimyasal irritanlara maruz kalma ve travma ile zarar görmüş olan tırnak etrafındaki deriye girmesinden kaynaklanır. 

Mantar denilen mikroskopik organizmalar dolamaya neden olur. Bu mantarların hayatta kalmak için güneş ışığına ihtiyaçları yoktur ve bu alanlarda gelişebilirler. Dolamaya neden olan patojenler genellikle parmaklardaki küçük kesiklerden veya tırnak ile tırnak yatağı arasındaki küçük çatlaklar yoluyla cilde girerler. Tırnakta uygun bir sıcaklık ve nemli bir ortam oluştuğunda bakteriler kolayca büyür. Dolama nedenleri şunlardır.

El ve ayak bakımı: Ellerin çok fazla terlemesi, yüzme havuzları ve spor gibi halka açık yerlerde çıplak ayakla yürümek, eldiven kullanmadan uzun süre su ve deterjana maruz kalmak ve ellerin çok fazla terlemesi gibi durumlar bakterilerin yayılmasına neden olabilir. Ayrıca manikür ve pedikür esnasında kullanılan aletlerin temizlenmemesi ya da gerekli hijyenlerinin yapılmaması mantar oluşmasına yol açar.

Kronik hastalıklar: Diyabet, AIDS, kanser ve sedef hastalığı gibi bağışıklık sistemini zayıflatan rahatsızlıklar kan dolaşımının azalmasına ve vücudun enfeksiyonlara karşı savunmasız olmasına neden olur. Bu kişiler dolama hastalığı için daha fazla risk altındadırlar.

Yaralar: Tırnakların yenmesi ya da parmakların emilmesi sonucu oluşan yaralar, bakterilerin vücuda girmesi için uygun bir ortam oluştururlar.

Yaşlılık: Her yaştan insanlarda dolama görülebilir, ancak yaşlılarda daha sık görülür. Bunun nedeni cildin kurumasıdır. Tırnaklarda ortaya çıkan çatlaklar nedeniyle bakteriler vücuda girebilir. Kan dolaşımının azalması ve bağışıklık sisteminin zayıflaması da başka bir risk faktörüdür. 

- Tırnak yeme

- Parmak emme

- Bulaşık yıkama

- Kimyasal irritanlara maruz kalma

- Manikür ve pedikür,

- Takma tırnak kullanımı,

- Parmağın uzun süre alçıda kalması,

Tüm bunlar ile beraber tırnağa giriş yapan stafilokok bakterileri dolama sorununu meydana getirir. Zaman içerisinde ise kronik bir noktaya bulaşma tehlikesi ile karşı karşıya bırakan bu rahatsızlık sık tekrar etme sorunu yaratabilmektedir.

Herpetik dolama çok nadir görülen bir viral enfeksiyondur. Bu rahatsızlıkta bulaşıcılık söz konusudur. Dolayısıyla herpetik dolama tanısı konan kişiler, başka kişilerle temastan kaçınmalıdır.

Dolama Tedavisi, Dolama nasıl geçer?

Dolama tedavisinde topikal ilaçlar, lazer tedavisi, fotodinamik terapi, iyontoforez, antibiyotikler ve ilerleyen dolama vakalarında cerrahi yöntemler uygulanır.

Topikal İlaçlar: Dolamayı tedavi etmek için kullanılan ilaçların çoğunun yan etkileri vardır, bu yüzden tedavi sırasında ilaç kullanırken dikkatli olmakta fayda vardır. Tırnaktaki enfeksiyonun şiddetine bağlı olarak onikomikoz tedavisi yapılabilir. Tırnakların kesilmesi ve yapıştırılması tırnaklardaki dolamanın azaltılmasına yardımcı olabilir. Bu, ayrıca kalınlaşmış tırnaklardaki basınca bağlı oluşan ağrının şiddetini hafifletir. Kremler ve diğer topikal ilaçlar dolamaya karşı daha az etkilidir. Bunun nedeni, dışardan uygulanan kremlerin tırnakların alt katmanlarına çok zor işlemesidir. Topikal kremlerin kullanımının uzun bir süreç gerektirmesi de bu ilaçların etkilerini azaltmaktadır. Çoğu zaman, bu ilaçların sonuçlarını görmek için, onları bir yıl boyunca kullanmak gerekebilir.

Dolama için en çok kullanılan ilaçlar; Ciclopirox (Penlac),Tavaborole (Kerydin), Griseofulvin, Terbinafin (Lamisil), Itrakonazol (Sporanox) ve Itrakonazol (Sporanox), olarak bilinen antifungal tırnak ilaçlarıdır.

Alternatif tedaviler: Lazer tedavisi veya fotodinamik terapide, ışık aktive edici ajanlar tırnakların üzerine uygulanır ve ardından da uygun dalga boyundaki ışık kullanılır. İyontoforezde ise topikal antifungal ilaçların tırnak içinde emilmesine yardımcı olmak için elektrik akımı kullanılır.

Dolama ameliyatı: Dolamadan kesin olarak kurtulmanın bir yolu da ameliyattır. Dolama tedavisinde tırnaklar çıkarılır. Bununla birlikte, dolama ameliyatı genellikle sadece geçici bir rahatlama sağlar ve ek antifungal ilaçlar aynı anda kullanılmadıkça tekrarlama olasılığı yüksektir.

Dolama için hangi doktora gidilir?

Dolama için bir dermatolog tırnak enfeksiyonlarını tedavi edebilir. Enfeksiyonun ilerlemesi ve kemik yapısını etkilemesi durumunda Ortopedi ve Travmatoloji doktorlarına da gidilebilir. Bu doktorlardan herhangi biri, doğru teşhis yapabilir ve dolama hastalığına özgü ilaçları reçete edebilir. 

Dolama  tedavisi hakkında merak ettiğiniz konuları Mediline Hastanesi Cildiye (Dermotoloji) Bölümü Uzman ekiplerine sorabilir, sorunuzla ilgili öneriler isteyebilirsiniz. Hekimlerimizden  online randevu alabilir veya +90 (424) 237 11 11 nolu Çağrı Merkezimizi arayarak bilgi ve randevu alabilirsiniz.

Önemli Not: Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka hekimlerimize başvurunuz.

Sosyal Medyada Paylaşın: