Mediline Hastanesi Elazığ Mediline Hastanesi Elazığ
  • Yıldızbağları Mah. Yunus Emre Bulvarı No:133 /23100 Elazığ
  • 0 (424) 237 11 11
  • 7/24 ACİL
Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) Tedavisi

 Dikkat eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), son derece önemli akademik, sosyal ve psikiyatrik sorunlara yol açabilen ve olumsuz etkileri yaşam boyu sürebilen bir hastalıktır. Her 100 çocuktan 5’inde görülmekte ve %60-70 oranında yetişkinlikte de devam etmektedir.                     

Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) nedir?

Kısaca DEHB çocukların yaşına ve gelişim düzeyine göre azalmış dikkat, aşırı hareketlilik ve dürtüsellik ile karakterize bir bozukluktur. DEHB’nin klinik olarak 3 alt tipi mevcuttur. Bunlar 

Dikkat Eksikliğinin Ön Planda, 

Aşırı Hareketliliğin Ön Planda,

Hem Aşırı Hareketliliğin Hem de Dikkat Eksikliğinin beraber gözüktüğü tiplerdir.

Okul çağı çocuklarında Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB)nun görülme sıklığı yaklaşık olarak %10 yani yaklaşık her 10 çocuktan bir tanesinde görülmektedir. Erkek çocuklarda görülme sıklığı kız çocuklara göre 3-5 kat yüksektir.

Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) diğer psikiyatrik bozukluklar %60 oranında eşlik eder. Eşlik eden bozukluklar arasında en sık olarak Karşıt Olma Karşı Gelme , Davranım Bozukluğu ve Öğrenme Bozuklukları gelmektedir. Çocukluk çağındaki Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) yaklaşık %70 oranında ergenlikte de devam eder. Tedavi edilmeyen DEHB li çocukların %90’ı ders başarısızlığı gösterirken yaklaşık %40’ı eğitimlerini yarıda bırakırlar. İlerleyen dönemlerde DEHB tedavi edilmediğinde Davranım Bozukluğu, Depresyon, Anksiyete Bozuklukları, Madde Bağımlılığı için zemin hazırlar. Bu nedenlerden dolayı önleyici tedavi çok önemlidir.

Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) Belirtileri nedir?

Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) belirtileri 3 yaş itibarıyla gözükmeye başlar. Okul dönemiyle beraber belirtiler belirgin hale gelir. DEHB’nin büyük oranda genetik ile ilişkili olduğu bulunmuştur. Çevresel faktörler arasında ise parçalanmış aile, gebelik döneminde toksik maddelere maruz kalma, erken doğum, gebelikte stres, gebelikte sigara ve alkol kullanımı, zor doğum, kafa travması gibi nedenler sıralanabilir. Gıda boyaları, şeker, katkı maddeleri, kurşunun DEHB’ye neden olabileceği bilimsel olarak kanıtlanamamıştır.

Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) yaygın olarak bu belirtileri göstermektedir ;

Acelecilik

Sabırsız olma

Sıra beklemekte güçlük

Laf arasında girme

Yaptığı işten ya da dersten çabuk sıkılma

Ders başında uzun süre oturamama

Yaşıtlarına göre dikkat süresinin az olması

Dikkat gerektiren görevlerden kaçma ör: ders yapmak istememe

Üzerine aldığı görevleri uzun sürede bitirme ya da bitirememe

Sınavlarda dikkatsizce hatalar

Unutkanlık ör: okulda eşya unutma, verilen görevleri unutma…

Dalgınlık, Dinlemiyormuş gibi gözükme

Çabuk sinirlenme

Arkadaşlarıyla anlaşamama, kavga

Ders başarısızlığı

İnternet, Bilgisayar ve Telefon Bağımlılığı

Aile İle çatışma

Okuldan kaçma

Okulda disiplin suçu işleme

Sigara, Alkol, Madde kullanımı

Adli Suçlara Karışma

Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) Nedenleri Nelerdir?

DEHB'nin yapılan tüm araştırmalara rağmen kesin nedeni bulunabilmiş değildir. Ancak birçok etkenin bir araya gelerek bu sorunun ortaya çıktığı düşünülmektedir. Genetik olarak bakıldığında, ailesinde DEHB olan bireylerin %75'lik bir kısmında aynı bozukluğun görüldüğü tespit edilmiştir. Bu yüksek olasılığa rağmen yalnızca anneden veya yalnızca babadan gelen genlerle DEHB'nin ortaya çıktığı söylenemez. Buradan şu sonuç çıkmaktadır. Hangi gen kombinasyonuna bağlı olarak DEHB'nin ortaya çıktığı henüz tespit edilememiştir. Ayrıca bu bozukluğa sahip olan bireylerin beyin yapısında da birçok araştırma yapılmıştır. Yapılan araştırmalar sonucunda bazı farklılıklar tespit edilse de kesin bir kanıya ulaşmak mümkün olmamıştır. Araştırmalarda ortaya çıkan veriler DEHB olan bireylerin beyninin bazı bölümlerinin daha büyük veya küçük olduğunu ortaya çıkarmıştır. Bununla birlikte beynin çalışmasını sağlayan bazı kimyasalların çalışma yoğunluğunun DEGB olan bireylerde daha farklı olduğu tespit edilmiştir. Bu araştırmaların yanında bazı risk grupları da vardır. Erken doğumların sonucu olarak ortaya çıkabileceği düşünülmektedir. Ayrıca epilepsi hastalığı olan çocuklarda da DEHB görülme olasılığı diğer bireylere göre daha yüksektir. Doğum sırasında veya yaşamın herhangi bir süresinde meydana gelen beyin hasarları da hiperaktivite bozukluğuna yol açabilmektedir.

Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) Tanısı Nasıl Konulur?

Günümüzde dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanısına yardımcı olacak herhangi bir laboratuvar testi (kan testleri, idrar testleri, EEG vb.), veya beyin görüntüleme yöntemi (beyin tomografisi, manyetik rezonans görüntüleme vb.) veya psikolojik bir test mevcut değildir. Konusunda uzman hekim, çocuğun davranışlarını inceleyerek, dikkat ve hiperaktivite düzeyini değerlendirerek tanı koymaktadır.

Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) Tedavi Yöntemleri Nedir?

Tedavi sürecinde en önemli nokta uzman, aile ve eğitimcilerin işbirliği içinde olmasıdır. Aksi takdirde süreç sekteye uğrayacak, sağlıklı sonuç alınamayacaktır. Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğunda genellikle terapi ve medikal tedavi (ilaç tedavisi) bir arada yürütülmektedir. İlaçsız tedavide mental ve fiziksel egzersizler önemli bir paya sahiptir. Psikolojik destek türlerinden biri olan terapi bu süreç boyunca uygulanabilir. Çocuklarda ilaçsız tedavi, çocuğun aldığı terapi ve eğitimlerin yanı sıra ebeveyn eğitimi de gerektirir. Ailenin tedavi süreci boyunca anlayışlı ve sabırlı olması gerekir. Çocuğun yaptığı eylemlerin yaramazlıktan değil bir rahatsızlıktan kaynaklandığı unutulmamalıdır. Tüm bunlarla birlikte hekim, tedaviyi desteklemek amacıyla bazı ilaçlar reçete edebilir. İlaçların düzenli ve önerilen dozda kullanımının yanı sıra tedavi süreci boyunca ailenin öğretmenlerle ve ailenin hekimle sürekli olarak irtibat hâlinde olması, tedavinin sürdürülebilirliği ve etkinliği açısından önemlidir.

Ülkemizde birçok aile çocuklarının “ilaç bağımlısı olacağı”, “öylece oturup hareketsiz kalacağı” gibi endişelerle ilaç tedavisinden uzak durmakta ve istemeyerek de olsa çocuklarının tedavi sürecini baltalamaktadırlar. Oysa doğru dozda başlanan doğru ilaç, çocukta bu tip etkiler yapmamaktadır. 

Bu noktada, ailelerin uzmanlara güvenmeleri ve uzmanlarla işbirliği yapmaları önemlidir. 

Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) tanısı konulan çocukların ailelerinin dikkat etmesi gereken hususlar.

Çocuğunuzu diğer çocuklarla kıyaslamayın, çocuğunuzun birtakım zorlukları olduğunun bilincinde olun.

Kural ve programlarınızı oluştururken çocuğunuzun yaşını ve kişilik özelliklerini dikkate alın.

Çocuğunuza zaman zaman ceza verseniz bile, çocuğunuz onu her zaman sevdiğinizi ve seveceğinizi bilmelidir. Bu, onun kişilik gelişimi ve duygusal gelişimi açısından son derece önemlidir.

Çocuğunuz için sizinle geçirdiği güzel zamanlar paha biçilmezdir. Onunla dersler ve zorunlu aktiviteler dışında da zaman geçirin.

Çocuğunuza karşı olan olumlu tavrınızı yalnızca sıkıntıları ile ilgilenirken değil, her zaman korumaya çalışın. Size ihtiyaç duyduğunda ulaşılabilir olmanız, çocuğun güven duygusunun yerleşmesi açısından önem taşımaktadır.

Çocuğunuzla iletişim halindeyken göz teması kurun ve çocuğunuzun da bu teması kurmasını ve sürdürmesini sağlayın. Böylece, çocuğunuz hem dinlendiğini ve değer gördüğünü anlayacak, hem de dikkatini tam olarak size yöneltmiş olacaktır.

Çocuğunuzun ihtiyaçlarını karşılarken ve onunla zaman geçirirken, kendisinin de bir birey olduğunu ona hissettirin.

Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu, çocuğu ve aileyi zorlayan bir durumdur. Ailenin sabırlı olması, tedavi sürecinde umutsuzluğa kapılmaması ve bu süreci her zaman desteklemesi gerekmektedir.

Sadece olumsuz davranışlara odaklanmak yerine, olumlu davranışları pekiştirmek daha işlevseldir. Çocuğunuzun olumlu davranışlarını ve elde ettiği başarıları (ne kadar küçük adımlar olursa olsun) pekiştirin.

Anne babalar çocuklarıyla genellikle fikir ve görüşlerini paylaşırlar; ancak duyguların da çocukla paylaşılması önemlidir. Çocuğunuz böylece hem kendi duygularını tanımayı ve ifade etmeyi öğrenecek, hem de empati becerisi geliştirecektir.

Çocuğunuza ilişkin beklentinizin fazla yüksek olması, çocuğunuzun omzundaki yükü ağırlaştıracak ve başarılı olma olasılığını düşürecektir. Beklentinin çok fazla olması, kaygıyı artırmakta ve başarıyı olumsuz yönde etkilemektedir.

Çocuğunuza güvenmeniz, onun da kendisine güvenmesinin ilk şartıdır. Çocuğunuza güvenin ve bunu belli edin.

Her çocuğun farklı özellikleri, ilgi alanları ve becerileri vardır. Çocuğunuzun olumlu yanlarını fark etmeniz ve desteklemeniz önemlidir.

Çocuğunuza, onun olumsuz yanlarıyla ilgili isimler (tembel, şımarık vb) takmayın. Çocuğunuzu bu şekilde etiketlemeniz onu olumsuz etkileyecektir.

Anne baba olarak nihai amacınız çocuğunuzun sorunlarının çözüme kavuşturulmasıdır. Sorunlarla uğraşırken çocuğunuzla savaş halinde olmak, gereksiz yere inatlaşmak ve tartışmak, sorunların daha da büyümesine yol açacaktır.

Çocuğunuz için en değerli armağan sizin sevginizdir. Çocuğunuza olan sevginizi belli etmekten veya dile getirmekten kaçınmayın.

Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) 'nda, sorun ne kadar erken fark edilip destek alınmaya başlanırsa, o kadar çok başarı sağlanacağı unutulmamalıdır. Bu noktada ailelerin ve eğitimcilerin çocukları iyi gözlemleyip doğru yönlendirmeleri önem taşımaktadır.

Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) Tedavisi hakkında merak ettiğiniz konuları Elazığ Özel Mediline Hastanesi Psikiyatri Bölümü uzmanlarına sorabilir, sorunuzla ilgili öneriler isteyebilirsiniz. Hekimlerimizden online randevu alabilir veya +90 (424) 237 11 11 nolu telefonumuzu arayarak bilgi alabilirsiniz.

Önemli Not: Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka hekimlerimize başvurunuz.


Sosyal Medyada Paylaşın: