Mediline Hastanesi Elazığ Mediline Hastanesi Elazığ
  • Yıldızbağları Mah. Yunus Emre Bulvarı No:133 /23100 Elazığ
  • 0 (424) 237 11 11
  • 7/24 ACİL

Unutkanlık, demans ve Alzheimer birbirleriyle sıklıkla karıştırılabiliyor. Mediline Hastanesi Nöroloji bölüm doktorumuz Uzm. Dr. Oktay KAPAN, unutkanlığın, günümüz şehir hayatının içinde olan, stres oranı yüksek işleri yapan kişilerde birçok sebepten ötürü ortaya çıkabildiğini, her unutkanlığın illa bir hastalık belirtisi olmadığını belirtiyor. Demans ve Alzheimer ise genelde ileri yaşlarda ortaya çıkan ve beyin hücrelerinin hasarından dolayı unutkanlığa sebep olan hastalıklardır. 

Demans hastalığının birçok çeşidi var. En sık görülen demans türü ise Alzheimer. Demans bir ana başlık, Alzheimer hastalığının ise sadece altındaki çeşitlerden birisi. Her Alzheimer hastası aynı zamanda demans hastası ama her demans hastası, Alzheimer hastası değildir.

Alzheimer hastalığı bellekle ilgili alanların diğer zihinsel alanlardan daha öncelikli ve fazla etkilendiği, en sık görülen demans türü. İlk bulgusu unutkanlık. Tüm demanslar içerisindeki oranı yüzde 60-80 olarak düşünülüyor.

Alzheimer hastalığı diğer birçok demans çeşidinde olduğu gibi beyin hücre ölümü ile seyrediyor. Günümüz bilgileri ışığında, durdurulamaz ya da tamamen tedavi edilemez. Son 5-10 yıldır özellikle ABD’de Alzheimer hastalığı tedavi çalışmalarına büyük bütçe ve fonlar ayrılıyor. Yeni yapılan tedavi çalışmalarının bir kısmının sonuçları umut vadediyor.

İleri yaş, Alzheimer hastalığı için bilinen en güçlü risk faktörü. Hastalığa yakalananların büyük çoğunluğu 65 yaş ve üzerinde. Elbette 65 yaş altında da hastalığına yakalanma olasılığı var ama düşük. Genç yaşta ortaya çıkan Alzheimer hastalığının genetik kökenli olma olasılığı yüksek. Normal beyin yaşlanmasında, hafızayla ilgili bazı etkilenmeler oluyor. O yüzden erken evre Alzheimer hastalığını bu durumdan ayırt etmek güçtür.

Demans, herhangi bir sebeple beyin hücrelerin hasarlanması sonucu meydana geliyor. Hücrelerin hasarlanması sonucu birbirleriyle olan iletişimleri bozuluyor. Beyin hücrelerinin birbiriyle haberleşememesinin sonucu olarak, düşünceler, davranışlar ve duygular etkileniyor. Genellikle bulgular, beyinde hasarlanan hücrelerin yoğun olduğu alanın fonksiyonlarıyla ilgili. Örneğin, hafıza alanları etkilenmişse unutkanlık, yer ve yön bulma ile ilgili alanlar etkilenmişse kaybolmaz, yön bulamama şikayetleri ortaya çıkıyor.

Unutkanlık bir bulgu. Bedenimizde bir şeylerin ters gittiğini gösteren bir ikaz gibi düşünebilirsiniz. Unutkanlığın sebebi tespit edilip tedaviye yönelik girişimlerde bulunulduğunda düzelme şansı var. Tabii ki bu tamamen sebebin ne olduğu ile ilişkili. Alzheimer hastalığı ise unutkanlığa neden olan durumlardan sadece birisi. Her unutkanlık asla Alzheimer hastalığı değildir. Ya da unutkanlık yaşayan her bireyin ileride Alzheimer hastalığına yakalanma olasılığı yüksek algısı doğru değil. Alzheimer hastalığı beyin hücrelerinin ölümüyle seyreden bir hastalık ve ilerleyicidir. Unutkanlık ilk bulgularından birisi olsa da tek bulgusu değildir.

Her unutkanlık bir hastalığa bağlı değil. Bazen altta yatan herhangi bir hastalık olmadan da unutabiliriz. Genellikle unutkanlığın en sık sebebi günlük koşuşturmaca içerisinde stresle birlikte zihnimize fazlaca yüklenip önem sıralaması yapamamamızdan kaynaklanır. Bilgilerin önem sırasını belirleyemeyince, beynin filtreleme sistemi düzgün çalışmıyor ve bizim için gerekli bilgileri de unutuyor. Unutkanlık yaşamamak için ilk kural, zihnimizi dağınık bir masaüstü gibi kullanmaktan vazgeçip, düzenli kitap rafları gibi kullanmaya başlamak.

Unutkanlık nedenlerini sıralamak gerekirse; dikkat eksikliğine bağlı olarak konsantrasyonu sağlamada güçlük, B12 vitamini eksikliği, folik asit eksikliği, depresyon, kaygı bozukluğu, alkol ve uyuşturucu madde kullanımı, sağlıksız diyetler, beyinde hafıza alanlarını etkileyen tümör, inme, AVM (damar yumağı) gibi durumlar, hormonal düzensizlikler, bazı ilaçların kullanımı, uyku bozuklukları Alzheimer hastalığı ve diğer tür demanslar sayılabilir.

Bilim adamları uyku ve hafıza ilişkisi üzerine neredeyse 100 yıldır çalışıyor. Önceleri uykunun hafıza üzerindeki etkisinin daha pasif olduğu, dış uyaranlardan uzaklaştırdığı için hafızaya iyi geldiği düşünülürdü. Ancak son yıllarda uykunun hafıza üzerindeki etkisinin aktif ve çok önemli olduğu üzerinde duruluyor. Uykunun en kaba haliyle iki dönemi var. Hızlı göz hareketleri yaşanan dönem (REM) ve yavaş göz hareketleri olan dönem (Non-REM). Hafızanın konsolidasyonunda (birleştirme) iki döneminde önemi var. Son çalışmalarda yavaş göz hareketleri olan dönemin etkisinin daha fazla olduğu, bu dönemde konsolidasyonun daha yoğun olduğu ortaya çıktı. Uyku sırasında kısa süreli bellekteki bilgiler, uzun süreli belleğe aktarılıyor. Uyku dönemlerinin sürelerinde bir düzensizlik ve/veya uykusuzluk unutkanlığa sebep olabiliyor.

Vücuttaki başkaca birçok vitamin ve mineral değişiklikleri de unutkanlığa sebep olabiliyor. Sodyum, kalsiyum, magnezyum gibi minerallerin kandaki normal değerlerinin dışına çıkmasının ve B1 (tiamin), C ve D vitamini eksikliklerinin unutkanlığa yol açtığı biliniyor. Hatta vitamin B1 ve sodyum eksikliği düzeltilmezse demansa yol açabiliyor. Bunların dışında ölçümünü yapamadığımız, bilmediğimiz başka mineral ve vitaminlerin de unutkanlığa yol açabileceği tahmin edilmektedir.

Eskiden kolayca üstesinden geldiğiniz işleri artık organize edemiyorsanız, önemli randevuları, özel günlerinizi unutmaya başladıysanız, özel eşyalarınızı sık sık kaybediyorsanız, anahtarı sürekli kapının üzerinde unutuyorsanız, ocaktaki yemeğinizi sıklıkla unutup yakıyorsanız, yeni tanıştığınız kişileri tekrar gördüğümüzde tanıyamıyorsanız, kendinizden beklemediğiniz durumlar içerisindeyseniz artık sorunu araştırmanın zamanı gelmiş olabilir.

Özet olarak başta dediğmiz gibi; "Her Alzheimer hastası aynı zamanda demans hastası ama her demans hastası, Alzheimer hastası değildir."

Demans ve  Alzheimer hakkında merak ettiğiniz konuları Mediline Hastanesi Nöroloji Bölümü Uzman ekiplerine sorabilir, sorunuzla ilgili öneriler isteyebilirsiniz. Hekimlerimizden  online randevu alabilir veya +90 (424) 237 11 11 nolu telefonumuzu arayarak bilgi alabilirsiniz.

Önemli Not: Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır.. Tanı ve tedavi için mutlaka hekimlerimize başvurunuz.

Sosyal Medyada Paylaşın: