Mediline Hastanesi Elazığ Mediline Hastanesi Elazığ
  • Yıldızbağları Mah. Yunus Emre Bulvarı No:133 /23100 Elazığ
  • 0 (424) 237 11 11
  • 7/24 ACİL

Pek çok insanın gündelik yaşamını olumsuz etkileyen ve büyük ağrılar yaşamasına neden olan böbrek taşı, tedavi edilmediği durumlarda daha büyük sağlık sorunlarına yol açabiliyor.

Bilinen en eski böbrek taşı Mısırlı mumyalarda bulunmuştur ve 6000 yıllık olduğu tahmin edilmektedir. Antik çağdan beri varlığı bilinen bu hastalığın toplumda görülme sıkılığı ise %10-15’dir. Böbrek taşı hastalığı daha çok sıcak iklimlerde görülmekte, su tüketiminin az olduğu, protein ve tuz tüketiminin ise fazla olduğu toplumlarda görülme sıklığı artmaktadır. Ülkemiz böbrek taşı hastalığının sık rastlandığı bölgelerden bir tanesidir. Özellikle kuru ve sıcak havanın hâkim olduğu güney bölgelerimizde sıklıkla görülmektedir.

Böbrek Taşı Hastalığı Nedir?

Omurganın her iki tarafında fasulyeye benzer şekli olan böbrekler atık ürünleri kandan uzaklaştırmakla görevlidir. Temizlenen kan daha sonra vücuda geri aktarılırken atık ürünler idrar yoluyla vücuttan atılır. Kanın temizlenmesi esnasında mineral ve tuzlardan oluşan sert tortular böbrek taşlarını oluşturur. Renal lithiasis veya nefrolitiyazis denilen böbrek taşları tek böbrekte oluşabileceği gibi her iki böbrekte de görülebilir. Kadınlara oranla erkeklerde daha fazla görülen böbrek taşı hastalığı bir kez tedavi edilse bile tekrarlayabilir. Her yaşta görülebilmekle beraber 30'lu yaşlardaki bireylerde daha çok görülmektedir. Böbrek taşları tedavi edilmemesi durumunda böbrek kanallarının tıkanmasına yol açar ve bu da böbrek içerisinde basınç artışına neden olarak şiddetli ağrı ile birlikte organın fonksiyonlarında bozulmalara sebebiyet verir. Bu nedenle böbrek taşı olan bireyler, ağrıları olmasa bile mutlaka tedavi olmalıdır.

Böbrek taşı çeşitleri ;

Kalsiyum taşları:  Böbrek taşlarının büyük çoğunluğu kalsiyum taşları olup oksalttan zengin ceviz, çikolata gibi besinler, yüksek doz vitamin D, bağırsak by-passları ve bazı metabolic bozukluklar kalsiyum oksalat taşı oluşumunu artırmaktadır. 

Magnezyum taşları:  Özellikle idrar yolu enfeksiyonlarında daha sık oluşur. Hızlan büyüyebilirler. 

Ürik asit taşları:  Yeterli sıvı almayan ya da aşırı sıvı kaybeden kişilerde proteinden zengin beslenen gut hastalarında ve bazı genetic yatkınlıklarda oluşmaktadır. 

Sistin taşları: Sistinüri olarak bilinen kalıtsal bir hastalıkta daha sık izlenmektedir. 

Böbrek Taşı Hastalığı Nedenleri Nelerdir?

Börek taşı hastalığı, birbiri ile bağlantılı pek çok faktörün rol oynadığı kompleks bir dizi olaylar sonucu meydana gelmektedir. Bugün için geçerli olan teoriye göre taş kristalleri, idrar tuzlarının aşırı doygunluğa ulaşması ile oluşmaktadır. Aşırı doygunluk ise destekleyici ve engelleyici etkenler arasındaki dengenin bozulmasıyla ilgilidir.

Böbrek taşı oluşumunun nedeni tam olarak bilinemese de hastalık riskini artıran bazı nedenler bulunuyor. Ailesinde böbrek taşı hastalığı olanlarda hastalığın görülme riski daha yüksektir. Diğer başlıca etkenler şunlardır:

- Obezite,

- Tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları,

- Daha önce böbrek taşı sorunu geçirmiş olmak,

- Yetersiz fiziksel aktivite,

- Doğumsal böbrek anomalileri,

- Böbreklerde herhangi başka bir hastalığın bulunması,

- Kronik bağırsak problemleri,

- Gut hastalığı

Böbrek Taşı Hastalığı Belirtileri Nelerdir?

Börek taşları hiç belirti vermeyebileceği gibi, çok kıvrandırıcı ağrılara da sebep olabilir. Böbrekten çıkıp kanala düşmüş olan taşlar ise oldukça şiddetli böbrek ağrısı yapabilmektedir. Böbrekte sessiz duran taşlar ise zamanla büyük boyutlara ulaşıp böbreğe zarar verebilmektedir. Klinik belirtiler daha çok yaşa bağlı olma eğilimindedir. 

Böbrek taşı hastalığının yaygın belirtileri ;

- Kaburgaların altında, yan ve arkada şiddetli ağrı,

- Alt karın ve kasıktan yayılan ağrı,

- Dalgalar halinde gelen ve yoğunluğu artan/azalan ağrı,

- İdrar yaparken ağrı,

- Pembe, kırmızı veya kahverengi idrar,

- Bulanık veya kötü kokulu idrar,

- Mide bulantısı ve kusma,

- Normalden daha sık idrara çıkma,

- Bir enfeksiyon varsa ateş ve titreme,

- Küçük miktarlarda idrar

Böbrek Taşı Hastalığı Tedavisi ;

Böbrek taşı tedavisi taşın bulunduğu bölge, büyüklüğü ve tipine göre farklılık gösterebilmektedir. Böbrek taşlarının birçoğu özellikle 4 mm. ’den daha küçük olanlar idrar yolu ile kendi kendine vücuttan atılabilirler. Ancak küçük böbrek taşları da şiddetli ağrılara neden olabilir. 4 mm.'den küçük olan böbrek taşları için evde su tedavisi uygulanabilir. Günde 2 - 3 litre su içmek, üriner sistemin yıkanmasına yardımcı olabilir. Ayrıca ilaç tedavisi de oldukça önemlidir. İdrar yollarından geçemeyecek büyüklükteki taşlar için ise; 

ESWL (Vucut Dışından Şok Dalgaları ile Taş Kırma): Böbrek taşlarının tedavisinde sıkça kullanılan bir yöntemdir. Şok dalgaları ile taş kırılarak taş parçalarının idrar yoluyla atılması beklenir. Bu süreç haftalarca sürebilir ve ağrılı olabilir. Bazı durumlarda kırılan taşlar tıkanıklığa sebep olabilir ve ek tedavi gereksinimi ortaya çıkabilir.

PCNL ( Perkütan Nefrolitotripsi ): Böbrek taşları büyük olduğunda veya ESWL ile kırılamadığında uygulanan bir yöntemdir. Bel bölgesinden 1 cm’lik bir insizyon ile böbreğe endoskopik yoldan girilerek taş bir bütün halinde ya da çeşitli enerji kaynakları ile kırılarak parçalar halinde aynı yoldan dışarı alınır.

URS (Üreteroskopi): Üreter kanalı içerisindeki taşlar düşemezse ya da kırılamazsa idrar yolundan üreteroskop ile girilerek holmium lazer ya da başka enerji kaynakları ile kırılabilirler. Fleksible (Kıvrılabilen) üreteroskoplar ile böbrek içindeki taşlar bile endoskopik olarak tedavi edilebilmektedir (R.I.R.S)

Açık böbrek taşı ameliyatı ve Hiperparatiroidi ameliyatı da seçenekler arasında bulunmaktadır.

Böbrek Taşlarının Oluşumu Nasıl Engellenebilir?

Gün boyu bol su içilmelidir. 

Oksalattan zengin besinler az tüketilmelidir. (Ispanak, kuzu Kulağı, tatlı patates, ceviz, çay, çikolata, pancar) 

Hayvansal protein ve tuzu kısıtlayınız. 

Kalsiyumdan zengin beslenmeye devam ediniz. Ancak ek kalsiyum preparatları tüketmeyiniz.

İlaç uygulamaları: Kalsiyum taşlarını önlemek için doktorunuz tiazid grubu idrar söktürücü ilaçlar veya fosfat içeren ilaçlar önerebilir. Ürik asit taşları için allopurinor önerilebilir. 

Böbrek taşı hastalığı tedavisi hakkında merak ettiğiniz konuları Elazığ Özel Mediline Hastanesi Üroloji Bölümü Uzman ekiplerine sorabilir, sorunuzla ilgili öneriler isteyebilirsiniz. Hekimlerimizden  online randevu alabilir veya +90 (424) 237 11 11 nolu telefonumuzu arayarak bilgi alabilirsiniz.

Önemli Not: Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka hekimlerimize başvurunuz.

Sosyal Medyada Paylaşın: