Mediline Hastanesi Elazığ Mediline Hastanesi Elazığ
  • Yıldızbağları Mah. Yunus Emre Bulvarı No:133 /23100 Elazığ
  • 0 (424) 237 11 11
  • 7/24 ACİL

Elazığ Özel Mediline Hatanesi Nöroloji Bölüm uzmanı Uzm. Dr. Oktay KAPAN, dengesizlik sorununa dikkat çekerek, bu hastalığın beyin, beyincik ve beyinciğe bağlı sinir yollarının etkilendiği durumlarda ortaya çıktığını kaydetti.

Uzm. Dr. KAPAN, Dengesizlik rahatsızlığının beyin, beyincik ve beyinciğe bağlı sinir yollarının etkilendiği durumlarda geliştiğini hatırlattı. Nöroloji pratiğinde sık olarak görülen, beyincik kaynaklı dengesizlik durumuna “ataksi” isminin verildiğini belirten Uzm. Dr. KAPTAN, Dengesizlik hastalığının ilk başlarda hafif seyrettiğini, bu durumun ağır bir sürece kadar değişiklik gösterebildiğini, dengesizlik durumunun geniş tabanlı sarhoşvari bir yürüyüş ile belirti verebildiğine dikkat çekti.

Ataksi Hastalığı Nedir?

Yunanca’da düzensiz anlamına gelen ‘ataksi’ kelimesi, sakar ve düzensiz hareketleri içeren denge bozukluklarını tanımlamak için kullanılmaktadır. Hareketlerin koordinasyonunda sinir sistemi etkin rol bir oynamakta olup sinir sisteminde meydana gelen hasarlar sonucu ataksi ortaya çıkabilmektedir. Beyin, omurilik ve sinirlerde meydana gelen işlev bozuklukları ataksiye neden olabilmekle birlikte, özellikle vücudun denge merkezi olan beyincikte meydana gelen hasarlar sonucunda ataksi oluşumu görülmektedir. Ataksi; koordinasyon, denge ve konuşma bozukluklarını içeren kas gruplarındaki bozulmalar sonucu oluşmaktadır. Denge sağlamada ve yürümede güçlük, el hareketlerinde dengesizlik ve sakarlık, görme sorunları, konuşma güçlükleri ve titreme ataksilerin yaygın görülen belirtilerindendir.

Ataksiler; kalıtım şekilleri, klinik bulguları ve hastalığın görülmeye başlandığı yaş göz önüne alınarak sınıflandırılabilmektedir. Kalıtım özelliklerine göre ataksiler, herediter (kalıtsal) ataksiler ve non-heriditer (kalıtsal olmayan) ataksiler olarak iki gruba ayrılabilir. Ataksi bazı bireylerde kalıtsal (heriditer ataksiler) olabilmekle birlikte bazı bireylerde ataksi oluşumu sonradan gözlenir (non-heriditer).

Ataksi Hastalığının belirtileri nelerdir?

Ataksisinin başlıca belirtisi yürüme bozukluğudur. Kas gücü eksilmeden istemli hareketlerde meydana gelen bozukluk ataksi olarak adlandırılmaktadır. Ataksi hastalarında yürüme esnasında denge kayıpları gözlemlenirken, bacaklarını yana açarak adım attıkları görülür. 20 yaş öncesinde yürüme bozukluğu ile ortaya çıkan hastalık daha sonrası bağımsız olarak yürümeyi engelleyecek boyutlara varır. Özellikle hastanın gözlerini kapatması durumunda daha çok artan ataksi, ilerleyen zamanlarda el ve kollarda da görülür. Elleri ve kolları etkileyen ataksisi, hastanın bir şeye uzanmak istemesi durumunda ellerinin titremesine ve hedefe ulaşmakta zorlanmasına neden olur. İlerleyici bir hastalık olan ataksi, sonraki dönemlerde konuşma bozukluklarına yol açar. Bu konuşma bozuklukları ileri evrelerde hiç anlaşılamayacak dereceye varabilir. Ataksi hastalarının birçoğunda skolyoz gibi iskelet bozuklukları meydana gelir. Hastalığın ileri safhalarında kemik erimesi, ayak yapılarında bozukluk, işitme kaybı, kalp yetmezliği ve akciğer fonksiyonlarında bozulma gibi çeşitli sağlık sorunları gözlemlenebilir. Ataksi hastalarında %10 oranında insüline dirençli şeker hastalığı meydana gelir

Ayaktayken dengeyi sağlama güçlüğü

Bacaklar birbirinden ayrık, geniş tabanlı yürümek

Sallanmak, bir tarafa veya diğerine doğru düşmek

Dengesizliğe bağlı düşmeler

El hareketlerinde dengesizlik ve sakarlık

Genellikle belli bir hedefe doğru uzanırken kötüleşen titreme.

Konuşmayla ilgili, çoğunlukla peltek konuşma gibi sıkıntılar

Çift görme veya bulanık görmeye neden olabilen göz hareket bozuklukları

Dengesizlik hissi, sersemlik

Felç

His kaybı

Duyma bozukluğu

Uyuşma ve karıncalaşma hissi

İstemsiz ve hızlı göz hareketleri

Kalp aritmileri

Skolyoz ve omurga eğriliği

Kas ve kemik koordinasyonunda düşüşler

Ritim bozukluğu

Kalp yetmezliği

Ataksi Hastalığının Nedenleri Nelerdir?

Hastalık, 9. Kromozomda, frataksin isimli proteini kodlayan bir gendeki kusur ile ilgilidir. Sinir hücrelerinin hasarı sonucu, vücudun en önemli denge organı olan beyincik adlı organın görevini yapamaması nedeniyle beyincikle ilgili belirtiler gösterir. Beyincik vücut dengesini sağlamada yer alan beynin alt bölümüdür. Hastalık ayrıca omurilikteki denge yapılarını ve hareket yollarını da etkiler..Hastalık, beyin, beyincik ve omurilik ile kaslar arasındaki iletişim sorunlarından kaynaklanır

Ataksi bir hastalık değil, nörolojik bir belirtidir. Aşağıdakiler dahil olmak üzere pek çok nedeni olabilir:

- Tümör, inme, kafa travması ve enfeksiyon benzeri nedenlere bağlı beyin hasarı

- Vitamin eksiklikleri; Vitamin B1, B12 veya E seviyelerinin düşük olması

- Fenitoin, karbamazepin, barbitüratlar, yatıştırıcı (sedatif) ilaçlar, bazı antibiyotikler, liytum, amiodaron ve alkol gibi ilaç veya toksinlerin alımı.

- Multipl skleroz, tümöre karşı gelişen bağışıklık yanıtı, beyin kan damarlarının inflamasyonu veya çölyak hastalığı gibi otoimmün durumlar • Tiroid bezi bozukluğu veya kan şekeri düşüklüğü gibi metabolik hastalıklar

- Multipl sistem atrofi (MSA), spinoserebellar ataksiler (SCA) gibi beyin sinir hücrelerinin zamanla kaybedildiği nörodejeneratif hastalıklar

- Herediter (kalıtsal veya genetik) nedenler

- İlaç zehirlenmeleri de ataksi nedenidir

Ataksi Hastalığının Tedavisi Var mı?

Öncelikle böyle bir endişeniz var ise en kısa zamanda bir uzmanla görüşmeniz gerekiyor. Hekiminiz yapacağı kan tahlili, idrar tahlili, göz ve nörolojik muayene ile teşhis koyacaktır. "Atasinin tedavisi var mı?" sorusuna gelecek olursak bu ataksinin kaynağıyla doğrudan ilgilidir.  Ataksi ilaç veya toksinlerden kaynaklanıyorsa, bu ajanların kesilmesi düzelme sağlayabilir.

Tümör, otoimmün sorunlar ya da bazı vitamin eksikliklerinden meydana gelen ataksi sorununun tedavisi mümkün olabilir.

Spesifik bir tedavinin bulunmadığı durumlarda; fizik tedavi, uğraş ve konuşma terapisi ataksi hastalarının işlevselliğini ve yaşam kalitesini iyileştirmeye yardımcı olabilir.

Ataksinin henüz kesin bir tedavisi bulunmamaktadır. Hastalığın henüz kanıtlanmış bir tedavisi bulunmadığından kişinin hayat kalitesini yüksek tutacak ve hastalığın belirtilerini en aza indirecek tedaviler uygulanır.Ataksi tedavisine özgü bir ilaç bulunmamakla birlikte hastalığın neden olduğu sağlık sorunlarının giderilmesi veya yeni sağlık sorunlarının ortaya çıkmasını önlemek adına çeşitli tedaviler uygulanır. Ataksi tedavisinde hastanın düzenli olarak fizik tedavi uygulaması oldukça önemlidir. Uygulanan fizyoterapi ile ayak ve omurilikteki bozuklukların giderilmesini amaçlar. Hastanın kas kuvvetlendirici egzersizler yapması ayak ve kollarını daha etkili bir biçimde kullanmasına yardımcı olur. Fizik tedavinin amacı hastada görülen denge bozukluklarının en aza indirilmesidir.

Ataksi Hastalığı hakkında merak ettiğiniz konuları Elazığ Mediline Hastanesi Nöroloji Bölümü Uzman ekiplerine sorabilir, sorunuzla ilgili öneriler isteyebilirsiniz. Hekimlerimizden  online randevu alabilir veya +90 (424) 237 11 11 nolu telefonumuzu arayarak bilgi alabilirsiniz.

Önemli Not: Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır.. Tanı ve tedavi için mutlaka hekimlerimize başvurunuz.


Sosyal Medyada Paylaşın: