Mediline Hastanesi Elazığ Mediline Hastanesi Elazığ
  • Yıldızbağları Mah. Yunus Emre Bulvarı No:133 /23100 Elazığ
  • 0 (424) 237 11 11
  • 7/24 ACİL

Astım hastalığı nedir?

Astım hastalığı, hava yollarının kronik (müzmin) hastalığıdır. Soluduğumuz hava akciğerlerimize yani oksijen ile karbondioksit değişiminin yapıldığı alveollere (keseciklere) havayollarından geçerek ulaşmaktadır. Astım aslında karmaşık bileşenleri olan bir klinik sendrom olarak kabul edilmektedir. Hastaların hava yollarında mikrobik olmayan iltihap vardır. İltihabi süreçte hem hava yollarında aşırı duyarlılaşma olurken hem de aşırı hücre birikimi, mukus ve hava yollarını saran kaslarda kasılma meydana gelir. Tüm bu faktörlerin etkisiyle hava yolları daralır. Nefes alıp verirken zorlanmaya başlarız. Soluduğumuz havanın alveol dediğimiz keseciklere ulaşmasında sorunlar yaşanmaya başlar. Bu durumda hastalarda öksürük gibi hafif bulgulardan, ağır nefes darlığına kadar değişen geniş yelpazede semptomlar ortaya çıkar.

Astım hastalığı nasıl sınıflandırılır?

Doktorlar astımın ne kadar kötü olduğunu belirtilerine göre değerlendiriyor:

Hafif aralıklı astım:  Haftada ikiden az hafif semptomlar. Ayda ikiden az gece semptomları. Birkaç astım krizi.

Hafif kalıcı astım:  Haftada üç ila altı kez semptomlar. Ayda üç ila dört kez gece semptomları. Astım atakları aktiviteleri etkileyebilir.

Orta derecede kalıcı astım:. Haftada üç ila altı kez semptomlar. Ayda üç ila dört kez gece semptomları. Astım atakları aktiviteleri etkileyebilir.

Şiddetli kalıcı astım:  Hem gündüz hem de gece devam eden semptomlar. Faaliyetlerinizi sınırlamalısınız.

Astım Türleri nelerdir?

Yetişkinlikte başlayan astım: Astım her yaşta başlayabilir, ancak 40 yaşın altındaki kişilerde daha yaygındır.

Çocuklarda astım: Çoğunda beş yaşına gelmeden astım semptomları mevcuttur. Bronş tüpleri havanın akciğerlere girip çıkmasını sağlayan geçişler bebeklerde, küçük çocuklarda ve okul öncesi çocuklarında küçük ve dardır. Nezle, göğüste soğuk algınlığı ve diğer hastalıklar bu solunum yollarını tıkayarak daha da küçültebilir. Çok küçük çocuklarda, belirtilerin astımdan kaynaklandığının anlaşılması ebeveynler ve hatta doktorlar için zor olabilir.

Çocukluk çağı astımının belirtileri, günler veya haftalarca süren bir öksürükten ani ve korkutucu solunum acil vakalarına kadar değişebilir. Ebeveynlerin dikkat etmesi gereken bazı yaygın belirtiler şunlardır:

Özellikle oyun sırasında, geceleri veya gülerken sık sık öksürük . Bu tek belirti olabilir.

Oynarken nefeslerini tutmak için daha az enerji veya duraklama

Hızlı veya sığ nefes alma

Göğüslerinin acıdığını veya sıkılaştığını söylemek

Nefes alırken veya verirken ıslık sesi

Nefes darlığı nedeniyle göğsünde tahterevalli hareketleri

Nefes darlığı

Sıkı boyun ve göğüs kasları

Zayıflık veya yorgunluk

Egzersiz kaynaklı Astım:. Buna egzersize bağlı astım denildiğini duyabilirsiniz . Fiziksel aktivite sırasında , vücudunuzdakinden daha kuru olan havayı soluduğunuzda ve solunum yollarınız daraldığında olur. Astımı olmayan insanları da etkileyebilir. Egzersize başladıktan birkaç dakika sonra semptomları fark ortaya çıkar ve durduktan sonra 10 ila 15 dakika sürebilirler.

Alerjik astım: Toz, polen ve evcil hayvan tüyleri gibi alerjileri tetikleyen şeyler de astım ataklarına neden olabilir.

Alerjik olmayan astım: Bu tür aşırı hava koşullarında parlar. Yazın sıcağı veya kışın soğuğu olabilir. Stresli olduğunuzda veya nezle olduğunuzda da ortaya çıkabilir.

Mesleki astım:. Bu genellikle havadaki kimyasal duman, toz veya diğer rahatsız edici şeyler etrafında çalışan insanları etkiler.

Eozinofilik astım:  Bu şiddetli form, eozinofiller adı verilen yüksek seviyelerde beyaz kan hücreleri ile işaretlenir. Genellikle 35 ila 50 yaş arasındaki yetişkinleri etkiler.

Gece astımı: Astım semptomlarınız geceleri kötüleşir.

Aspirine bağlı astım: Aspirin aldığınızda, burun akıntısı , hapşırma , sinüs basıncı ve öksürükle birlikte astım semptomlarınız görülür.

Öksürük varyant astım: Diğer tiplerin aksine, bu tür astımın tek belirtisi uzun süreli öksürüktür.

Astım hastalığı belirtileri nelerdir?

Astımda bronşlardaki mikrobik olmayan  iltihaplanma  sonucu solunum yolları  çevresel etkenlere aşırı duyarlı hale gelir. Ayrıca  bronşlardaki ödem(şişkinlik)  ,solunum kaslarının kasılması, balgam birikimi sonuçta astım belirtilerinin ortaya çıkmasına neden olur. Tekrarlayan  öksürük, hırıltı, hışıltı,  nefes darlığı,  göğüste tıkanma ve baskı  hissi tarzındaki  bu belirtiler  genellikle ataklar halinde ortaya çıkar ve özellikle geceleri hastayı uykudan uyandırır. Ataklar arasında hastalarda    belirti olmayabilir. Nefes darlığı olmadan,  sadece    kuru  öksürükle seyreden astım formu da vardır.

Astım hastalığı nedenleri nelerdir?

Astım hastalığı, genetik ve çevresel etkenlerin bir araya gelmesiyle oluşan akciğer hastalığı olarak tanımlanabilir. Hava yollarında kızarıklık, şişlik ve daralmaya yol açarak solunum problemlerine yol açan astımın oluşum sebepleri kişiden kişiye farklılık gösterebilir. Astıma yol açan etkenlerin bir kısmı şu şekilde sıralanabilir:

Ailede astım öyküsünün bulunması,

Gebelik döneminde annenin sigara içmesi,

Gebelik döneminde annenin yetersiz beslenmesi,

Düşük doğum kilosuyla dünyaya gelmek,

Bebeklik döneminde alerjenlere maruz kalmak,

Bebeklik döneminde ağır solunum yolu hastalığı geçirmiş olmak,

Sıklıkla yoğun sigara dumanına maruz kalmak,

Toz ve kimyasal maddelere maruz kalınan mesleklerde çalışmak,

Hava kirliliğine ya da egzoz dumanına maruz kalmak.

Astım hastalığı nasıl teşhis edilir?

Öncelikle doktora başvuran kişinin rahatsızlıklarının öyküsü doktor tarafından dinlenir ve fiziksel muayene ile süreç başlar. Astım hastalığına ait belirtiler içeren sorulara cevap aranır. Eğer astım krizi olduğu esnada acil olarak hastaneye başvurulduysa astım hastalığının tanı süreci oldukça kolay olmaktadır. Ancak fonksiyon testi, alerji testi, burun salgı testi ve akciğer grafiği gibi tetkikler üzerinden net sonuca ulaşılabilir.

Astım hastalığı tedavisi

Astım hastalığı tedavisinde astım ataklarını durdurmak için çabuk açıcılar diyebileceğimiz rahatlatıcı ilaçlara ve akciğerleri korumak ve astım ataklarının başlamasını önlemek için de astımdaki temel sorun olan hava yolundaki iltihabın azaltılmasına yönelik olarak koruyucu ilaçlara gereksinim vardır.

Astım tedavisinin amacı, risklerin gözetilerek klinik kontrolün sağlanması ve bunun sürdürülmesidir. Astım tedavisinde kullanılan ilaçlar kontrol edici (proflaktik) ve rahatlatıcı (semptom giderici) ilaçlar olarak ikiye ayrılır.

Kontrol edici ilaçlar; anti-inflamatuar özelliklerinden dolayı astımı klinik olarak kontrol altında tutmaya yarayan, her gün ve uzun süreli 

olarak alınan ilaçlardır

Semptom giderici ilaçlar ise; hızlı etkileri ile bronkokonstrüksiyonu düzelten, semptomları gideren ve gerekli olduğunda kullanılan ilaçlardır.

Astım tedavisi inhalasyon yoluyla, oral veya parenteral (subkutan,  intravenöz ya da intramusküler enjeksiyon) olarak uygulanabilmektedir.

İnhale tedavinin avantajı, düşük sistemik yan etki riskiyle ilaçların doğrudan hava yollarına verilmesi ve bu bölgelerde daha yüksek lokal

konsantrasyonlara ulaşabilmesidir.

Astım için kullanılan inhale ilaçlar; basınçlı ölçülü doz inhaler (ÖDİ), nefesle harekete geçen ÖDİ, kuru toz inhaleri (KTİ) ve nebülizasyon

şeklinde bulunmaktadır.

Alerjik astımlı hastaların bir kısmında ilaç tedavisi ve korunma yöntemleri etkili olmamakta ve aşı tedavisi (immünoterapi) gerekli olmaktadır.

Astım hastalığı tedavisinde dikkat edilmesi gereken en önemli noktalardan biri doktorunuzun tavsiyelerine aynen uymak ve düzenli kontrollere devam etmektir. Astım, özellikle çocuklarda hafif bir tablo gösterirse belirtiler (%50-%60) tamamen kaybolabilir. Ancak yetişkin astımlıların belirtileri çoğu kez ömür boyu kalıcıdır.

Solunan kortikosteroidler : Bu ilaçlar uzun vadede astımı tedavi eder. Bu, astımınızı kontrol altında tutmak için onları her gün alacağınız anlamına gelir. Solunum yollarınızın içindeki şişmeyi önler ve kolaylaştırırlar ve vücudunuzun daha az mukus yapmasına yardımcı olabilirler. İlacı ciğerlerinize almak için inhaler adı verilen bir cihaz kullanılmaktadır. Yaygın inhale kortikosteroidler şunları içerir:

Beklometazon ( QVAR )

Budesonid ( Pulmicort )

Flutikazon ( Flovent )

Astımlı hastalar nelere dikkat etmelidir?

Özellikle yatak odasında halılar, kilimler, kadife perdeler, pelüş oyuncaklar gibi toz tutan eşyalar kaldırılmalıdır. Yatak ve yorgan, yün ya da pamuk yerine sentetik olmalıdır. Çift nevresim kullanmak faydalı olabilir. Çarşaf ve nevresimler, haftada bir 50 derecede yıkanmalıdır. Halılar güçlü elektrikli  süpürgelerle temizlenmelidir. Ev ortamı nemli olmamalıdır ve iyi havalandırılmalıdır.

Alerjik astım hastalığı olanlar bahar aylarında araba ve evlerin pencerelerini kapalı tutmalıdır. Evde mümkünse evcil hayvan bulundurulmamalıdır. Polen mevsiminde maske kullanılabilir. Dışarıdan gelindiğinde kıyafetler değiştirilmeli ve yıkanmalıdır. Üzerinde küf ve mantar üremiş eşyalar evden uzaklaştırılmalıdır.

Astım hastaları sigara içmemeli ve sigara içilen ortamlarda bulunmamalıdır. 

Astım hastaları solunum yolu hastalıklarına daha kolay yakalanırlar. Bu nedenle her yıl eylül- ekim aylarında grip aşısı yaptırmaları uygun olur. Enfeksiyon durumlarında uygun antibiyotik yanında ilaç dozları artırılır. Soğuk havadan kaçınmak doğru olacaktır. 

Bazı astım hastalarında egzersiz astım atağını başlatabilir. Bu nedenle egzersize başlamadan önce solunum yolunu genişletici ilaç almalarında fayda vardır. Tozlu ortamlarda egzersizden uzak durmak gerekir. 

Bazı astım hastalarında Mide ülseri astım atakları artırabilir. Bu nedenle mide ülseri ve reflü tedavisi ihmal etmeden tedavisi yapılmalıdır. 


Astım hastalığı tedavisi hakkında merak ettiğiniz konuları Elazığ Özel Mediline Hastanesi Göğüs Hastalıkları Bölümü Uzman ekiplerine sorabilir, sorunuzla ilgili öneriler isteyebilirsiniz. Hekimlerimizden  online randevu alabilir veya +90 (424) 237 11 11 nolu telefonumuzu arayarak bilgi alabilirsiniz.

Önemli Not: Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka hekimlerimize başvurunuz.

Sosyal Medyada Paylaşın: