Mediline Hastanesi Elazığ Mediline Hastanesi Elazığ
  • Yıldızbağları Mah. Yunus Emre Bulvarı No:133 /23100 Elazığ
  • 0 (424) 237 11 11
  • 7/24 ACİL

Kemik iliğinin yeni kan üretemediği, nadir ve ciddi bir hastalık olan Aplastik anemi, zaman içinde yavaş yavaş gelişebileceği gibi aniden de başlayabilir. Elazığ Özel Mediline Hastanesi Dahiliye Bölüm uzmanlarımız Aplastik anemi hakkında bilinmesi gerekenler hakkında bilgi verdi.

Aplastik Anemi Nedir?

Aplastik anemi kemik iliği kaynaklı bir hastalıktır. Kırmızı kan hücresi (alyuvarlar), beyaz kan hücresi (akyuvarlar) ve pıhtı hücrelerinin (trombositler) üretiminden sorumlu olan kemik iliği yeterince üretim yapamadığında aplastik anemi görülür.

Kemik iliğinin ürettiği kan hücrelerinde herhangi bir problem olmamasına rağmen sayı bakımından vücudun ihtiyacını karşılayamamaktadır. Hafiften şiddetliye kadar farklı aşamaları ve türleri bulunan bu hastalık ilerlediğinde hayati sorunlara yol açabilmektedir.

Aplastik Anemi Nedenleri Nelerdir?

Kemik iliği vücudun ihtiyaç duyduğu tüm kan hücrelerini üretir:

-Alyuvarlar vücudun tüm bölümlerine oksijen taşır.

-Akyuvarlar, vücudun enfeksiyonlarla savaşmasına yardımcı olur.

-Plateletler, kanamanın kontrol altına alınmasına yardımcı olur.

Her kan hücresi belirli bir süre hayatta kalır, bu nedenle sürdürülebilir bir hücre üretimi gerekir. Sağlıklı kemik iliği sürekli yeni kan hücreleri üretir. Ancak aplastik anemide, kemik iliği her üç kan hücresi türünü çok daha düşük miktarlarda üretir. Çok ağır vakalarda, iliğin kan hücresi üretimi tamamen durabilir.

Çoğu vakada, doktorlar aplastik aneminin nedenini bilmezler. Hastaların yaklaşık % 20’sinde, hastalık Fanconi Anemisi gibi kalıtsal yolla geçmiş bir bozukluktan gelişir. Aplastik anemi ayrıca yüksek dozda radyasyona veya bazı kimyasallara ya da virüslere maruz kalınmasından da kaynaklanabilir. Çoğu kişide aplastik aneminin bir otoimmün hastalık olduğuna dair bulgular vardır. Bu, vücudun bağışıklık sisteminin kendisine saldırması anlamına gelir. Bağışıklık sistemi kemik iliğine saldırır ve yeterli kan hücresi üretmesini engeller.

Aplastik Anemi Belirtileri Nelerdir?

Aneminin belirtileri değişebilir. Kanser tedavisi gören insanlarda yavaş görünme eğilimindedirler.

 Hemoglobin seviyesi düşük olduğunda ve vücut dokuları yeterli oksijen almadığında çeşitli semptomlar ortaya çıkabilir. Aplastik anemi belirtileri arasında yorgunluk, halsizlik ve cilt döküntülerine sık olarak rastlanır. Hastalık ayrıca kırmızı kan hücrelerinde düşüklük (anemi), düşük beyaz kan hücresi sayısı (nötropeni) veya düşük trombosit sayısı (trombositopeni) ile ilgili bulgulara neden olabilir. Bu semptomlar başlangıçtan itibaren şiddetli olabilir veya zaman içinde giderek kötüleşebilir. Halsizlik ve yorgunluk kansızlığa bağlı en sık görülen semptomudur. Kansızlığa bağlı diğer belirtiler ise şu şekilde sıralanabilir:

Nefes darlığı

Göğüs ağrısı

Baş dönmesi

Baş ağrısı

Soluk cilt

El ve ayaklarda soğukluk ve üşüme

Güçsüzlük

Kalp hızında artış

Zamanla, aritmi (düzensiz kalp atışı) ve kalp yetmezliği gibi ciddi kalp sorunları gelişebilir.

 Beyaz kan hücresi düşüklüğü yani tıbbi adıyla nötropeni, sıklıkla üstesinden gelinmesi oldukça zor enfeksiyonlara, ateşe ve grip benzeri hastalıklara neden olabilir.

Trombositopeniye bağlı belirtiler ise şu şekilde sıralanabilir:

 Kolay morarma ve kanama

Durdurması zor kanamalar

Burun kanaması

Diş eti kanaması

Kanlı dışkı veya idrar

Ağır adet kanaması

Ciltte küçük kırmızı noktalar tarzında cilt altı kanamalar.

Aplastik Anemi Tedavisi

Aplastik anemi tedavisinde doktorların genelde iki hedefi vardır; semptomları hafifletmek veya kemik iliğini yeni kan hücreleri üretmesi için uyarmaktır.

Hafif ve orta derecede aplastik anemisi olan kişilerin ilk başta tedaviye ihtiyacı olamayabilir. Bunun yanı sıra şiddetli aplastik anemisi olan hastaların komplikasyonların oluşmasını önlemek için acilen tedavi olması lazımdır. 

Bu tedavilerden bazıları:

Kan ve trombosit transfüzyonu (aktarımı): Trombositler kanamayı durdurur ve pıhtılaşmayı sağlar, aplastik anemilerde trombosit sayısı azaldığı için kan ve trombosit transfüzyonu (aktarım) gerekebilir. 

Kemik iliği kök hücre nakli: Kök hücre nakli olarak da adlandırılan kan ve kemik iliği kök hücre nakli, kemik iliğinde bulunan hasar görmüş hücrelerin yerine sağlıklı birinin kan ve kemik iliğindeki hücrelerin yerleştirilmesidir. Tedavi kılavuzlarına göre eğer aplastik anemi hastasıyla kök hücrelerini veren kişinin kemik dokusu yeterince eşleşirse bu yöntem 40 yaşın altındaki hastalar için yapılacak en iyi tedavi çeşididir. Bununla birlikte uzun dönemde hastaların hayatta kalma süreleri azdır. Yaşlı yetişkinlerde genellikle vücudu nakile hazırlamak için kullanılan tedaviler tolere edilemez ve nakil sonrasında yan etki geliştirme riskleri artar.Kemik iliği naklinden önce kişinin hasar görmüş kemik iliği hücrelerini yok etmek için kemoterapi bazen radyasyon terapisi kullanılır. Bu terapiler ayrıca kişinin nakilden sonra dokuyu yabancı algılamasını önlemek için de yapılır.  

İlaçlar: Kemik iliği nakli yapılamayan hastalarda bağışıklık sistemini baskılayan sağlıklı kemik iliği hücrelerinin korunmasını sağlayan ilaç tedavileri uygulanabilir.

Tedavi seçenekleri kişinin yaşına ve hastalığın şiddetine bağlıdır.

Fanconi Anemisi Tedavi

Aplastik anemide olduğu gibi kemik iliği nakli en etkili tedavi olmakla birlikte belirtileri orta veya hafif olan hastalarda kan takibi yeterlidir. 

Aplastik anemi tedavi edilmediğinde kişi enfeksiyonlara karşı daha savunmasız hale gelecektir, bu durumda da kişi menenjit, hepatit, zatürre, yoğun kanamalar, bilinç kaybı gibi pek çok hastalık ve yan etkisiyle mücadele etmek zorunda kalacaktır.

Aplastik anemisi olup kemik iliği kök hücre nakli ameliyatı olan hastalarda da vücut kemik iliği naklinini reddederse graft-versus-host hastalığı (GVHD) görülür. 

Aplastik Anemi tedavisi hakkında merak ettiğiniz konuları Elazığ Özel Mediline Hastanesi Dahiliye Bölümü Uzman ekiplerine sorabilir, sorunuzla ilgili öneriler isteyebilirsiniz. Hekimlerimizden  online randevu alabilir veya +90 (424) 237 11 11 nolu Çağrı Merkezimizi arayarak bilgi ve randevu alabilirsiniz.

Önemli Not: Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka hekimlerimize başvurunuz.

Sosyal Medyada Paylaşın: